چرا تهرانی‌ها در فصل سرما کمتر خون اهدا می‌کنند؟ | ۱۷۰ مرکز درمانی تهران به خون اهدایی مردم وابسته‌اند
مدیرکل انتقال خون تهران می‌گوید: با کاهش مراجعه مردم حتی به مدت دو سه روز، ذخایر خون تهران ممکن است از حالت کنترل خارج شود.
همشهری‌آنلاین – پروانه بندپی: هر سال با سرد شدن هوا، مراجعه مردم برای اهدای خون تا حدی کاهش می‌یابد. این در حالی است که مسئولان می‌گویند هر وقفه‌ای در اهدای خون می‌تواند ذخایر خونی را تحت‌تأثیر قرار دهد. به‌خصوص در استان بزرگی مثل تهران که روزانه هزاران سانحه در آن رخ می‌دهد، هزاران عمل جراحی انجام می‌شود و صدها بیمار مبتلا به تالاسمی و هموفیلی دارد که نیازشان به خون تعطیل‌بردار نیست. مدیرکل انتقال خون استان تهران به همشهری می‌گوید: ذخایر خونی این استان معمولا تحت کنترل است، اما حتی دو روز کاهش مراجعه مردم می‌تواند این وضعیت را تغییر دهد. بنابراین اهدای خون باید در تمام روزهای سال ادامه داشته باشد.
چرا استان تهران همیشه به خون نیاز دارد؟
دکتر محمدرضا مهدی‌زاده، مدیرکل انتقال خون استان تهران درباره دلایل حساسیت ذخایر خونی این استان به همشهری می‌گوید: «حدود ۱۷۰ مرکز درمانی در استان تهران فعالیت می‌کنند که تعداد زیادی عمل جراحی فوق‌تخصصی در آنها انجام می‌شود. بسیاری از بیماران هم از شهرهای دیگر برای انجام جراحی به تهران مراجعه می‌کنند یا به این استان ارجاع داده می‌شوند. از طرف دیگر، بیماران مبتلا به تالاسمی و هموفیلی، مصرف‌کنندگان دائمی فرآورده‌های خونی هستند.»
مدیرکل انتقال خون استان تهران ادامه می‌دهد: «حوادث و سوانح و جراحی‌ها همیشه وجود دارند و نمی‌توان گفت در فصل یا ماه خاصی، تعداد آنها کاهش پیدا می‌کند. جراحی‌ها و حوادثی که به خون نیاز دارند، در تمام طول سال اتفاق می‌افتند. حتی بعضی حوادث با سرد شدن هوا بیشتر می‌شوند. همه این عوامل نشان می‌دهد که نیاز به خون دائمی است و لازم است که مردم به صورت مستمر برای اهدای خون مراجعه کنند.»
مهدی‌زاده می‌گوید: «خوشبختانه در حال حاضر ذخایر خونی استان پایدار و تحت کنترل است، اما در کلانشهری مثل تهران که نیاز زیادی به خون دارد، اگر مراجعه مردم حتی به مدت دو سه روز کاهش پیدا کند، ذخایر خونی ممکن است پایداری خود را از دست بدهد و از کنترل خارج شود. بنابراین لازم است مردم به طور مکرر و مستمر خون اهدا کنند تا ذخایر خونی استان مدام در وضعیت پایدار باقی بماند.»
دلایل کاهش مراجعه تهرانی‌ها در هوای سرد
مدیرکل انتقال خون استان تهران با اشاره به کاهش مراجعه مردم در برخی مقاطع سال، سرد شدن هوا را یکی از این عوامل می‌داند و می‌گوید: «با نزدیک شدن به ماه‌های سرد سال که معمولاً با آلودگی هوا هم همراه است، مراجعه مردم برای اهدای خون تا حدی کاهش پیدا می‌کند. در این دوره، بیماری‌های ویروسی مثل آنفلوآنزا و سرماخوردگی هم شیوع بیشتری پیدا می‌کنند. با این حال، ما از شهروندانی که شرایط اهدای خون را دارند، درخواست می‌کنیم حتی با وجود سرد شدن هوا، به مراکز انتقال خون در سراسر استان مراجعه کنند تا تأمین خون و فرآورده‌های خونی مورد نیاز بیماران با مشکل مواجه نشود.»
به گفته این مسئول، « درمجموع ۵۰ مورد و دلیل وجود دارد که می‌تواند باعث معافیت موقت یا دائم فرد از اهدای خون شود. مثل کشیدن دندان، فشار خون بالا یا پایین و کم‌خونی در زنان.»
دکتر مهدی‌زاده درباره علت ممنوعیت اهدای خون بعد از کشیدن دندان توضیح می‌دهد: «خونریزی و دستکاری بافت دندان ممکن است زمینه بروز عفونت را فراهم کند. همچنین معمولاً برای این افراد آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود و مصرف دارو هم می‌تواند یکی دیگر از دلایل پذیرفته نشدن فرد برای اهدای خون باشد. البته این افراد بعد از ۷۲ ساعت می‌توانند دوباره مراجعه کنند و در صورت برخورداری از شرایط لازم، خون اهدا کنند.»
مدیرکل انتقال خون استان تهران تاکید می‌کند: «درکل، تعدادی از مراجعه‌کنندگان به دلایل مختلف پزشکی به طور موقت یا دائم از اهدای خون معاف می‌شوند. معافیت موقت ممکن است از سه روز تا یک سال طول بکشد و بعد از آن، فرد در صورت داشتن شرایط لازم می‌تواند خون اهدا کند.»
مهدی‌زاده می‌گوید: «ما از همان مرحله ثبت‌نام و معاینات پزشکی و با پرسش‌هایی که پزشکان مطرح می‌کنند، سعی داریم مطمئن شویم فردی که برای اهدای خون مراجعه کرده، از سلامت کافی برخوردار باشد. به طوری که اهدای خون هم به سلامت خودش آسیب نزند و هم برای سلامت گیرنده خون مشکلی ایجاد نکند.»
افزایش تیم‌های سیار در ماه‌های سرد
مدیرکل انتقال خون استان تهران در ادامه، به اقداماتی اشاره می‌کند که برای جبران کاهش مراجعه مردم در فصل سرما انجام می‌شود. او می‌گوید: «در شرایط عادی معمولاً دو سه تیم سیار برای دریافت خون داریم، اما با سرد شدن هوا تعداد این تیم‌ها به پنج تیم افزایش می‌یابد و امکان افزایش آنها تا هفت تیم هم وجود دارد. هدف از استقرار مراکز سیار در سطح شهرها این است که اگر مردم نتوانند به مراکز ثابت مراجعه کنند، به مراکز سیار ما مراجعه کنند و اهدای خون به دلیل دوری مسافت، روی زمین نماند و نادیده گرفته نشود.»
به گفته این مسئول، «تیم‌های سیار در مکان‌های مختلفی از جمله ادارات، شرکت‌ها و کارخانه‌های شهرستان‌های استان مستقر می‌شوند تا مراجعه و دسترسی مردم آسان‌تر شود.»
بیشتر بخوانید؛
-
۸۷ درصد خون‌های اهدایی در ایران متعلق به این افراد است
-
پرسینگ و تتو، آمار اهدای خون زنان را در ایران پایین آورده است
مردم چطور از محل استقرار تیم‌های سیار مطلع شوند؟
اما مردم چگونه می‌توانند از محل استقرار تیم‌های سیار اطلاع پیدا کنند؟ مهدی‌زاده پاسخ می‌دهد: «برنامه استقرار تیم‌های سیار معمولا برای دو هفته آینده مشخص شده و اطلاع‌رسانی از طریق وب‌سایت انتقال خون انجام می‌شود. اگر تیمی قرار باشد در کارخانه‌ای مستقر شود، از دو هفته قبل با رابط آن مجموعه هماهنگ می‌کنیم تا اطلاع‌رسانی انجام شود. این اطلاع‌رسانی معمولاً از طریق شبکه‌های اجتماعی داخلی ادارات و کارخانه‌ها، نصب اطلاعیه روی تابلوهای اعلانات یا نصب بنر در ورودی اداره، کارخانه یا شرکت صورت می‌گیرد.»
این مقام مسئول تأکید می‌کند که «این اطلاع‌رسانی‌ها فقط برای کارکنان مجموعه‌ها نیست و سایر شهروندان هم می‌توانند برای اهدای خون به محل استقرار تیم‌های سیار مراجعه کنند.»
