آیا والدین اتباع خارجی، بیمۀ تأمین اجتماعی می‌شوند؟
بله، چون قرارداد بیمۀ ایرانیان خارج از کشور در قالب بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد منعقد می‌شود و در بخشنامۀ مربوطه به بیمهشدۀ متوفی که قبل از فوت بیمه‌پرداز اختیاری بوده است، به بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد و زیرمجموعۀ آن نیز اشاره شده، لذا شما یا بازماندگان می‌توانید در مهلت مقرر قانونی با دریافت برگ پرداخت حق بیمۀ مردادماه از سیستم و واریز آن به حساب سازمان تأمین اجتماعی اقدام کنید تا بازماندگان در رابطه با دریافت مستمری مشمول قانون اصلاح بند (۳) مادۀ (۸۰) قانون تأمین اجتماعی قرار گیرند. طبق قانون مذکور بیمهشدۀ متوفی باید ظرف ۱۰ سال قبل از تاریخ فوت حداقل یک سال سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشد (مثل بیمهشدۀ فوق‌الذکر ایرانیان خارج از کشور که ظرف مدت مذکور ۱۲ سال سابقۀ قبلی دارد) همچنین ظرف یک سال از تاریخ فوت حداقل ۹۰ روز دارای سابقه باشد (با پرداخت حق بیمۀ مردادماه توسط بازماندگان متوفی سابقۀ ۹۰ روز او نیز تکمیل می‌شود) که در این صورت میزان مستمری بازماندگان مشمول مادۀ (۱۱۱) قانون تأمین اجتماعی خواهد بود.
بر اساس حسابرسی به عمل آمده از دفاتر قانونی یک شرکت تولیدی، بدهی به کارفرما ابلاغ شده و شرکت در مهلت مقرر قانونی به بدهی اعتراض کرده است. نمایندۀ قانونی کارفرما ضمن شرکت در جلسه هیأت بدوی تشخیص مطالبات و دفاع از حقوق کارفرما، رأی هیأت بدوی را به کارفرما ابلاغ کرده است. چون هیأت بدوی قسمتی از دفاعیات کارفرما را مد نظر قرار داده، جهت پیگیری موضوع و ترتیب پرداخت بدهی ابلاغ شده هیأت بدوی، به واحد وصول حق بیمۀ شعبۀ مربوطه مراجعه شده و کارشناس مربوطه اطلاع داده که شعبه به رأی هیأت بدوی اعتراض کرده است و باید پرونده جهت رسیدگی به ستاد مرکزی سازمان تأمین اجتماعی ارجاع شود. آیا شعبۀ تأمین اجتماعی که حق بیمه را محاسبه می‌کند مجاز است به رأی هیأت بدوی تشخیص مطالبات اعتراض کند؟
بله، چون طبق مادۀ (۴۳) قانون تأمین اجتماعی در هیأت‌های تشخیص مطالبات و رسیدگی به اعتراض کارفرما نمایندۀ کارگران و کارفرمایان نیز حضور دارند و هیأت‌های تشخیص مطالبات واحد مستقل هستند، لذا ضمن اینکه کارفرما می‌تواند ظرف ۲۰ روز ار تاریخ ابلاغ رأی بدوی به آن اعتراض کند، طبق آیین‌نامۀ هیأت‌های تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی، شعبۀ مربوطه نیز مجاز است در مهلت مقرر ۲۰روزه به رأی بدوی اعتراض کند. در این صورت اگر هم‌زمان با اعتراض شعبۀ تأمین اجتماعی به رأی هیأت بدوی، کارفرما نیز به رأی هیأت اعتراض کند هر دو اعتراض در هیأت تجدیدنظر استان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد اما اگر رأی هیأت بدوی مورد اعتراض کارفرما قرار نگیرد (مثل شرکت شما) اعتراض شعبه به رأی بدوی، جهت رسیدگی به هیأت تجدید نظر ستاد مرکزی ارجاع خواهد شد.
صورتحساب بدهی به مبلغ یک‌صد میلیون ریال به کارفرمای کارگاه بافندگی کشباف ابلاغ شده است. پس از اعتراض به بدهی در مهلت قانونی ۳۰روزه، منتظر دعوت از کارفرما جهت حضور در جلسه هیأت تشخیص مطالبات بودم، اما هیأت بدوی تشخیص مطالبات بدون حضور کارفرما تشکیل جلسه داده و بدهی اعلام شده را عیناً تأیید و سپس رأی هیأت به من ابلاغ شده است. در رابطه با اعتراض من مبنی بر تشکیل جلسۀ هیأت بدوی بدون حضور کارفرما، شعبه اعلام می‌کند که دعوت‌نامه از کارفرما جهت شرکت در جلسۀ هیأت بدوی به‌صورت الکترونیکی به کارفرما ابلاغ شده و از طریق ارسال پیامک نیز اطلاع‌رسانی شده است اما من هیچ‌کدام را مشاهده نکرده‌ام؛ راهکار چیست؟
اولاً لازم است اطلاع داشته باشید که اگر احکام ابلاغی سازمان تأمین اجتماعی – مثل دعوت از کارفرما جهت حضور در جلسۀ هیأت‌های تشخیص مطالبات طبق مفاد بخشنامۀ شمارۀ (۴) حقوق- به‌صورت فیزیکی و یا براساس دستورالعمل جدید از طریق الکترونیکی به کارفرما ابلاغ شده باشد، عدم حضورکارفرما مانع رسیدگی به پرونده نخواهد بود. ضمناً طبق دستورالعمل مربوط به ابلاغ الکترونیکی احکام مطالباتی، کارفرما در صورتی می‌تواند از نحوۀ ابلاغ اظهار بی‌اطلاعی کند که ثابت کند به لحاظ عدم دسترسی یا نقص سامانه سیستم سازمان تأمین اجتماعی از مفاد ابلاغ مطلع نشده، در هر صورت چنانچه مدارکی دال بر عدم اطلاع از ابلاغ دعوت‌نامه دارید اعتراض کتبی خود را با ذکر دلیل به شعبۀ مربوطه ارائه کنید تا پس از رسیدگی در شعبه و بررسی مبنی بر قبول یا رد اعتراض شما، موضوع جهت رسیدگی مجدد در کمیتۀ استانی به ادارۀ کل استان مربوطه ارجاع شود.
بیمهشدۀ اختیاری دارای سه فرزند دختر هستم که از نظر درمان تحت پوشش من هستند. اخیراً صاحب دور فرزند دوقلوی پسر شده‌ام و جمع فرزندانم به پنج نفر رسیده است. خاطرم هست در سنوات گذشته، بیمهشدۀ تأمین اجتماعی برای تحت پوشش قرار دادن فرزند چهارم به بعد حق سرانۀ درمان پرداخت می‌کرد، آیا این قانون کماکان قابلیت اجرایی دارد؟
خیر، طبق قانون مصوب سال ۱۳۹۲ مجلس شورای اسلامی، در راستای افزایش جمعیت کشور و فرزندآوری بیشتر خانواده‌ها، کلیۀ محدودیت‌های مقرر در قانون تنظیم خانوادۀ قبلی (بیشتر از سه فرزند) لغو شده و فرزندان بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی به هر تعداد پسر و یا دختر که واجد شرایط باشند می‌توانند از مزایای قانون تأمین اجتماعی برخوردار شوند. شما می‌توانید بدون پرداخت وجه دیگری، فرزندان دوقلوی جدید خود را نیز تحت پوشش خدمات درمانی و سایر تعهدات سازمان تأمین اجتماعی قرار دهید. البته لازم به یادآوری است که فقط در بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد و زیرمجموعه‌های آن، اگر بیمه‌شده تمایل داشته باشد از درمان تأمین اجتماعی بهره‌مند شود باید به تعداد خود و افراد تحت تکفل از جمله همسر و همۀ فرزندان، حق سرانۀ درمان پرداخت کند.
بدهی برآوردی کارگاه نجاری من جمعاً به میزان یک میلیون و ۷۰۰ هزار ریال است که مبلغ یک میلیون و ۱۴ هزار ریال آن بابت اصل حق بیمه و مابقی مربوط به جرائم و سه درصد بیمۀ بیکاری و مرتبط با حق بیمۀ فردی است که فقط بعدازظهر‌ها چند ساعتی در کارگاه من کار می‌کرد و بازرس تأمین اجتماعی نام او را درگزارش خود درج کرده و این فرد بعد از مدتی ترک کار کرده است. ضمناً صبح‌ها نیز در کارگاه دیگری شاغل است و حق بیمۀ کامل او در آن کارگاه پرداخت می‌شود. به علت اعتراض من به این بدهی، موضوع در هیأت تشخیص مطالبات بدوی رسیدگی شده و محاسبات شعبه مورد تأیید قرار گرفته و در نسخۀ ابلاغ رأی به کارفرما اعلام شده که بدهی قطعی و غیر‌قابل اعتراض مجدد است، اما گویا طبق مقررات، بدهی اولیه که میزان آن بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار ریال باشد کارفرما می‌تواند ظرف ۲۰ روز به رأی بدوی اعتراض کند (مثل بدهی اولیۀ کارگاه من)، علت چیست؟
علت این است که طبق مقررات، سه درصد بیمه بیکاری و جرائم مربوطه جزء حد نصاب مبلغ یک میلیون و ۵۰۰ هزار ریال محسوب نمی‌شود و صرفاً میزان اصل حق بیمه اگر بیشتر از مبلغ مذکور باشد قابل اعتراض و رسیدگی مجدد در هیأت تشخیص مطالبات تجدید نظر است. لذا چون اصل حق بیمۀ بدهی کارگاه شما کمتر از میزان مقرر است قابل اعتراض مجدد نیست، البته طبق مادۀ (۳۴) قانون تأمین اجتماعی اگر بیمه‌شده‌ای در چند کارگاه و در شیفت‌های مخلف شاغل باشد تا سقف حداکثر دستمزد مصوب شورای عالی کار در همۀ کارگاه‌هایی که اشتغال به کار دارد مشمول مقررات تأمین اجتماعی است و به نظر می‌رسد هیأت بدوی نیز به استناد مادۀ (۳۴) قانون تأمین اجتماعی محاسبات شعبه را تأیید کرده است.
پدرم که کارفرمای کارگاه مرغداری بود بعد از ابلاغ اعلامیۀ بدهی برآوردی تأمین اجتماعی یک هفته پیش فوت کرد. هنوز مهلت اعتراض به صورتحساب بدهی سپری نشده و متن اعلام بدهی به نام کارفرمای متوفی است. از آنجایی که وراث او من و مادرم هستیم، از چه طریقی می‌توانیم به این بدهی اعتراض کنیم؟ و اینکه آیا باید بدهی مجدداً به وراث کارفرما ابلاغ شود؟
اگر صورتحساب بدهی برآوردی قابل اعتراض قبل از فوت کارفرما به او ابلاغ شده و مهلت اعتراض ۳۰روزه سپری نشده باشد، چنانچه گواهی انحصار وراثت از سوی مرجع قضایی صادر شده باشد، بعد از ارائۀ گواهی انحصار وراثت به تأمین اجتماعی بدهی برآوردی مجدداً به کلیۀ وراث و به نشانی کارگاه مندرج در پروندۀ مطالباتی و یا نشانی دیگری که وراث اعلام می‌کنند ابلاغ خواهد شد. (مگر اینکه وراث یک نفر را به عنوان نماینده یا وکیل خود انتخاب کرده باشند که در این صورت بدهی به او و نشانی ارائه‌شده ابلاغ خواهد شد) و اگر هنوز گواهی انحصار وراثت شما صادر نشده، بعد از تعیین وراث از طریق بازرسی و تحقیقات محلی توسط سازمان تأمین اجتماعی، بدهی برآوردی مجدداً به کلیۀ وراث و یا کنده انتخابی ابلاغ می‌شود.
تبعۀ کشور افغانستان هستم و در یک شرکت تولیدی اشتغال به کار دارم. چون دارای مجوز کار و مجوز اقامت معتبر هستم، شش سال است بیمهشدۀ اجباری سازمان تأمین اجتماعی ایران هستم. آیا اتباع کشور‌های خارجی که مثل من بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستند، می‌توانند مثل بیمه‌شدگان ایرانی والدین خود را تحت کفالت قرار دهند؟ (با توجه به اینکه پدرم در ایران اقامت دارد و مادرم در افغانستان است، امرار معاش پدرم توسط من تأمین می‌شود و امرار معاش مادرم نیز در افغانستان با مبلغی که برای او ارسال می‌کنم تأمین می‌شود)
اگر والدین بیمهشدۀ اجباری اتباع خارجی مجوز اقامت معتبر در ایران داشته باشند، مادامی که پدر و مادر بیمه‌شده در ایران اقامت دارند پس از درخواست بیمهشدۀ اصلی و با رعایت ضوابط مقرر، بررسی کفالت والدین بلامانع است، اما بررسی موضوع کفالت پدر و یا مادری که خارج از کشور ایران هستند موضوعیت نخواهد داشت. لذا شما فقط می‌توانید پدرتان را در صورتی‌که ۶۰ سال تمام داشته باشد و تأمین معاش او توسط شما، مورد تأیید بازرس فنی شعبۀ تأمین اجتماعی قرار گیرد، تحت کفالت خود قرار دهید تا بتواند از مزایای قانون تأمین اجتماعی در ایران بهره‌مند شود.
شوهرم که مستمری‌بگیر بازنشستۀ تأمین اجتماعی بود فوت کرده و بازماندگان او، من و یک پسر ۱۵ ساله هستیم. با توجه به اینکه او قبل از فوت همراه با مستمری‌اش ماهانه مبلغی نیز بابت فرزندمان حق اولاد دریافت می‌کرد، آیا من هم می‌توانم همراه با دریافت مستمری بازماندگان برای فرزندم حق اولاد بگیرم؟
به مستمری‌بگیر بازماندۀ زن که حداقل دارای یک فرزند است تا زمانی که فرزند در ردیف مستمری‌بگیران قرار دارد، در سنوات گذشته به جای حق اولاد معادل ۵۰ درصد کمک‌هزینۀ عائله‌مندی پرداختی به مستمری‌بگیر بازنشسته و ازکارافتادۀ کلی با عنوان (کمک‌هزینۀ همسر متکفل فرزند) پرداخت می‌شد اما اخیراً این کمک‌هزینه برابر با صد درصد کمک‌هزینۀ عائله‌مندی شده است.
اخیراً درخواست بازنشستگی کرده و صدور حکم بازنشستگی‌ام در دست اقدام است. چون در بانک ملت دارای حساب فعال هستم آیا برای واریز مستمری بازنشستگی حتماً باید در بانک رفاه کارگران افتتاح حساب کنم؟
مستمری بازنشسته تأمین اجتماعی علاوه بر بانک رفاه کارگران، در بقیۀ بانک‌ها که بیمه‌شده دارای حساب است از قبیل بانک‌های ملی، ملت، تجارت، صادرات، پست بانک، کشاورزی و سپه، هر ماه در تاریخ‌های تعیین شده توسط ستاد مرکزی تأمین اجتماعی به حساب او واریز می‌شود.
به‌علت حادثۀ ناشی از کار، کمیسیون پزشکی میزان ازکارافتادگی من را ۶۰ درصد اعلام کرده است. بعد از اعتراض به رأی کمیسیون بدوی، کمیسیون پزشکی تجدید نظر رأی کمیسیون پزشکی بدوی را تأیید کرده و در حال حاضر شش‌‌ماه است مستمری ازکارافتادگی جزئی دریافت می‌کنم. آیا مستمری ازکارافتادۀ جزئی مثل ازکارافتادۀ کلی مشمول افزایش سالانۀ مستمری است یا خیر؟
بله، طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی دریافت‌کنندگان مستمری ازکارافتادگی جزئی ناشی از کار مشمول افزایش مستمری سالانه موضوع مادۀ (۹۶) قانون تأمین اجتماعی هستند.
منبع: تامین ۲۴
