صید آیفون ۱۸؛ شایعه یا واقعیت؟ | روایت دست اول صیادهای جنوبی از آیفون‌های دریایی
صید آیفون ۱۸ از تنگه هرمز خبری بود که یک روز پس از غرق شدن کشتی کانتینربر سنگاپوری در حوالی تنگه هرمز، سر و صدای بسیاری به پا کرد و همچنان با حاشیه‌های عجیب و غریب جزو اخبار پر بازدید است اما واقعیت نشان می‌دهد که خبری از آیفون ۱۸ نیست.
همشهری آنلاین- سحر جعفریان عصر: خبر آیفون‌های دریایی از روز پنجشنبه-۲۳ مهر- تا همین امروز نه تنها این خبر از تب و تاب نیفتاده است بلکه هنوز هم شبکه‌های اجتماعی و صفحات فروش تلفن همراه بر این موج سوار هستند.
به همت ویدئوهای هوش مصنوعی و بازنشر عجیب آنها در شبکه‌های اجتماعی، کم نبودند افرادی که به خیال صید آیفون ۱۸ از روی دریا، خود را شهرهای جنوبی رساندند و حتی همسایه‌های تنگه هرمز سوار بر قایق در میان موج دریا چشم گرداندند تا شاید نصیبی از این غنیمت داشته باشند. در این میان برخی نیز به سبک و شیوه خود دست به کلاهبرداری زدند و با ادعای فروش آیفون‌های دریایی، صفحات فروش آنلاین را با آگهی‌های عجیب از آیفون‌های زیر قیمت آراسته کردند تا شاید قلابشان به جیب خریدار ساده دلی گیر کند.
در کنار هشدارهای پلیس فتا و اتحادیه تلفن همراه در مورد کلاهبرداری با آیفون‌های دریایی، روایت برخی صیادهای محلی در گفتگو با همشهری نیز نشان می‌دهد که هیچ کس به جز عطر، چوب روسی و کفش، کالای دیگری را به چشم ندیده است.
حاشیه‌های عجیب کشتی جنگ‌زده
کشتی تجاری و کانتینربر جی‌اف‌اس سنگاپور که در بندر جمیر عربستان پهلو داشت، صبح چهارشنبه-۲۲ مهر- بعد از تکمیل بارگیری هر ۲ هزار و ۵۰۰ کانتینری که میان عرشه خود جای داده‌بود از بندر الجبیل عربستان شروع به حرکت کرد. طبق برنامه باید حوالی بعدازظهر در بندر قاسم پاکستان پهلو می‌گرفت اما اجازه عبور نداشت و در مسیر متوقف شد. کانتینرهای کشتی سنگاپوری یکی یکی به دریا فرو می‌رفتند و صدها کارتن و جعبه از بارشان روی آب شناور می‌شد. خیلی زود، اخبار و تصاویری از آن در شبکه‌های اجتماعی پیچید. لابه‌لای آن اخبار و تصاویر که حال و هوای جنگ و موشک و مین و پهپاد داشتند بیشتر از همه، توجه مخاطبان و کاربران به ویدئوهایی جلب شد که کوتاه بودند و کم‌کیفیت اما بسیار عجیب و غریب. ویدئوهایی که توسط شماری از صیادان و ماهیگیران محلی ضبط و اشتراک‌گذاری می‌شد. یکی از آن صیادان، محمد است که می‌خواهد نام‌خانوادگی‌اش در گفتگو با همشهری محفوظ بماند: «ظهر بود. همون روز اول (۲۲ مهر). از صیادای اسکله شیب‌دراز (جنوب قشم) شنیدم یه کشتی باری بزرگ چند بغل (مایل) اون‌طرف‌تر از ساحل به مین خورده. با ۳، ۲ تا از بچه‌ها سوار قایق شدیم و زدیم دریا.»
محمد از بار کانتینرها می‌گوید: «از دور ۵، ۴ کانتینر وسط آب دیدیم. دورتر، پشت همه‌شون، کشتی داشت می‌سوخت. یه سِری بسته‌های کوچیک و بزرگ هم کنار کانتینرا شناور بود. شکل بسته‌ها وسوسه‌مون می‌کرد. چون شبیه بارای مصرفی بودن. دروغ چرا، از مین و موشک هم می‌ترسیدیم. یکی، دو ساعت اون حوالی موتور خاموش می‌چرخیدیم.» ترس او همراهانش با آمدن صیادان دیگر، کم شد و به بسته‌های شناور نزدیک شدند.
آیفون دریایی به شرط فالو و لایک
هر ساعت که می‌گذشت ویدئوهای بیشتری از بارهای به آب مانده کشتی کانتینربر آتش‌گرفته منتشر می‌شد. عبدالله، راننده لیفتراک در اسکله باری جزیره هرمز است که بنا به شرایط جنگی، کم‌کار شده‌است. او در گفتگو با همشهری می‌گوید: «ویدئوهایی که ساعتای اول پخش شد واقعی بودن. بیشترشون هم با کنجکاوی و حس غنیمت جنگی گرفتن، گرفته می‌شد. ولی بعد از اینکه شایع شد بار کانتینرا آیفون ۱۸پرومکسه و ادکلن مارکه، ورق برگشت. دیگه، فقط صیاد و ماهیگیر نبود که به خاطر کنجکاوی یا بیکاری به دریا می‌زد. از ساحلا و شهرای دورتر میومدن برای صید آیفون! ما که آیفون ندیدیم»
عبدالله نیز همان شب نخست حادثه با برادرهایش قایق به آب انداخته‌بود: «شایعه آیفونای دریایی با چند تا فیلمی که هوش‌مصنوعی ساخته بود، داغ‌تر هم شد. شبی که ما رفتیم دریا جز ۴، ۳ بسته اسپری اورجینال چیزی صیدمون نشد.» او گفتگو را با اشاره به دیگر موارد متفاوت در حاشیه ماجرای بارهای لوکس کشتی سنگاپوری، ادامه می‌دهد: «همون شب وقتی برگشتیم اسکله، شنیدم یکی از همسایه‌ها قایقش رو ساعتی اجاره می‌ده به اونایی که می‌خوان برن آیفون‌گیری! بیشتر اونا هم بلاگر بودن؛ بلاگرای تازه‌کار و بلاگرای معروف. یکی‌شون از همون لب ساحل شروع کرد به محتواسازی؛ می‌گفت داریم می‌رم صید آیفون ۱۸، هر کی سفارش داره اول فالوم کنه بعدم بیعانه بده.» عبدالله علت شایعه شدن بارآیفون میان بارهای کشتی سنگاپوری را بی‌ارتباط با مبدا و مقصد آن نمی‌داند: «معمولا از کشورای عربی، گوشیای آیفون در حد نو، بارگیری می‌شن. برای همین خیلی از صیادا حدس می‌زدن شاید بار این کشتی هم آیفون باشه. البته بعضی کلاهبردارا هم که داشتن ماهیای خودشون رو از این آب گل‌آلود می‌گرفتن.»
واقعیت دیور در مزون‌های بندری
بار کانتیرهای کشتی سنگاپوری به سایت‌های خرید و فروش کالاهای نو و دست دوم هم رسید. آمار آگهی‌هایی که در دسته موبایل و با برچسب‌هایی مانند «۱۸ پرومکس چِری از آب گرفته»، «اپل دریایی»، «حراج به علت خیس‌شدگی» و «آیفون، مستقیم از صیاد» درج می‌شوند، هنوز هم صعودی‌ست. با یکی از آگهی‌دهندگان در استان هرمزگان تماس گرفتیم. آگهی‌دهنده، مرد جوانی‌ست که ادعا دارد، جزو معدود افراد جوینده آیفون ۱۸ دریایی است: «دروغ چی؟ دیشب از آب گرفتمشون. ۹۷ تان. به خاطر جعبه‌شون میدن ۲۲۰ میلیون. حق داری که باور نکنی. آیفون زیادی بار کانتیرا نبوده یا اگه بوده بیشتر رفته سمت آبای امارات و عمان. آدرستو با عکس فیش واریزی برام بفرست…». آگهی‌دهنده دیگر، بیشتر از فروش، پی اثبات این است که آیفون ۱۸ پرومکس جزو بارهای لوکس کشتی تازه غرق‌شده، بود و به شکل عجیبی تأکید دارد: «خودت دو دو تا چهار تا کن؛ چرا بعد از ماجرای این کشتی و باراش، ریجستری آیفون ۱۸ اونم فقط پرومکس لغو شد؟ اصلا چرا موبایل‌فروشا این روزا مثل اسفند رو آتیش شدن؛ چون این تعداد آیفون جدید، بیاد تو بازار، قیمتا می‌شکن و اونا ضرر می‌کنن!»
آگهی‌دهنده سوم اما آیفون‌دریایی نمی‌فروشد. او می‌گوید: «من فقط از کلیدواژه تِرند این روزا یعنی آیفونای خیس و دریاس که آگهیم اومده بالا، …وگرنه که این آیفونا رو هیچی ندیده…حتی ما که بندرعباسیم.» در دسته آگهی‌های آرایشی و بهداشتی، رد ادکلن‌های دیوری که از کانتینرهای دریایی جنگ‌زده، بیرون آمده‌اند، پیداست. مهشید، یکی از فعالان فضای مجازی که ساکن بندرعباس است درباره این دسته از آگهی‌ها به همشهری می‌گوید: «هر چقدر آیفون ۱۸ دروغ بوده، ادکلن و اسپری دیور راسته. الان تعداد زیادی‌شون دارن توی مزون‌ها فروش می‌رن.» مهشید از دوستان و هم‌شهری‌های خود شنیده که میان بارهای کانتینری کشتی سنگاپوری، الوارهای چوب روس نیز بوده‌است. تعدادی دیگر از ساکنان جنوبی کشور، غنیمت الوارهای روس را در گفتگو با همشهری تایید کرده‌اند.
