جنگنده سوخو-۳۵ روسیه چگونه از ۱۹۰ کیلومتری میگ-۲۹ اوکراین را سرنگون کرد

به گزارش اطلاعات آنلاین، پس از تایید سقوط یک جنگنده میگ-۲۹ نیروی هوایی اوکراین در منطقه پولتاوا در ۲۷ ژوئن که همزمان با انهدام دو میگ-۲۹ دیگر در زمین در حملات پهپادی بود، منابع متعدد اعلام کردند یک جنگنده سوخو-۳۵ نیروی هوافضای روسیه مسئول سرنگونی این هواپیما بوده است. سوخو-۳۵ با استفاده از یک موشک هوا به هوای دوربرد R-۳۷M در برد تقریبی ۱۹۰ کیلومتر، این جنگنده را سرنگون کرده که ممکن است طولانی‌ترین شکار موفق هوا به هوا باشد که تاکنون در نبردها ثبت شده است.

ارزیابی‌های تحلیلگران منبع باز با استفاده از داده‌های ردیابی در دسترس عموم نشان می‌دهد سوخو-۳۵S به خوبی در حریم هوایی تحت کنترل روسیه فعالیت می‌کرده که همچنان یک رویه استاندارد برای جنگنده‌های روسی در جلوگیری از هدف قرار گرفتن توسط پدافند هوایی زمینی اوکراین است.

موشک هوا به هوای R-37M به عنوان سلاح اصلی هوا به هوای رهگیر MiG-31BM توسعه داده شد که هواپیمایی بسیار سنگین‌تر از Su-35 است و در سرعت‌ها و ارتفاعات بسیار بالاتری عمل می‌کند و روسیه برای دفاع از قطب شمال به آن متکی است. این موشک در اوایل دهه ۲۰۲۰ روی Su-35 ادغام شد و به طور گسترده در صحنه اوکراین مورد استفاده قرار گرفته است.

موشک R-37M قادر به رسیدن به سرعت‌هایی نزدیک به ۶ ماخ است و گزارش شده است که حداکثر برد آن هنگام پرتاب توسط میگ-۳۱ تا ۴۰۰ کیلومتر یا هنگام پرتاب توسط سوخو-۳۰ یا سوخو-۳۵ که آنها را از سرعت‌ها و ارتفاعات پایین‌تر پرتاب می‌کنند، ۳۵۰ کیلومتر است. انتظار می‌رفت این موشک‌ها احتمال بالایی برای انهدام جنگنده‌های مانورپذیر در برد کمتر از ۲۵۰ کیلومتر داشته باشند، اگرچه ارزیابی‌های غربی نشان می‌دهد قابلیت اطمینان آنها کمتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، بوده است.

گرچه سرنگونی یک میگ-۲۹ با موشک یک سوخو-۳۵ در برد بلند همچنان بسیار محتمل است، اما ممکن است آن‌گونه که بسیاری از منابع ادعا کرده‌اند، دوربردترین سرنگونی هوا به هوای ثبت‌شده نباشد. پس از گزارش‌هایی در اکتبر ۲۰۲۲ مبنی بر اینکه یک جنگنده سوخو-۲۷ نیروی هوایی اوکراین و جنگنده تهاجمی سوخو-۲۴ همراه آن توسط نیروهای روسی در جریان حمله‌ای به منطقه بلگورود روسیه سرنگون شدند، گزارش‌های متناقضی از تعدادی از رسانه‌های خبری روسی و هندی نشان داد که یک جنگنده سوخو-۵۷ روسی مسئول این حادثه بوده است.

این گزارش‌ها با گزارش‌های قبلی مبنی بر اینکه یک سامانه پدافند هوایی S-300V4 با استفاده از موشک زمین به هوای ۴۰N6 مسئول این حادثه بوده، در تضاد است. سرنگونی سوخو-۲۷ در برد ۲۱۷ کیلومتری انجام شد که در صورت تأیید، آن را به دوربردترین سرنگونی جنگنده ثبت‌شده تبدیل می‌کرد و از برد ۱۹۰ کیلومتری آخرین سرنگونی گزارش‌شده میگ-۲۹ فراتر می‌رفت.

استفاده از R-37M برای درگیری با جنگنده‌های اوکراینی در بردهای بسیار بالا از اواسط سال ۲۰۲۲ گزارش شده است. پس از گزارشی در ژانویه ۲۰۲۳ توسط وزارت دفاع بریتانیا که نقش Su-57 و MiG-31BM را در درگیری با جنگنده‌های اوکراینی در بردهای بسیار طولانی برجسته می‌کرد، نشریه محافظه‌کار بریتانیایی The Conversation در اواسط فوریه گزارش داد که «هواپیماهای MiG-31 و Su-57 روسی که موشک دوربرد مافوق صوت R-37M را به کار می‌گیرند، هواپیماهای اوکراینی را در برد بیش از ۲۰۰ کیلومتر از حریم هوایی امن روسیه درگیر کرده‌اند.»

منابعی که ماه بعد با خبرگزاری دولتی روسیه اسپوتنیک صحبت کردند، گزارش دادند: «موشک R-37M بیشترین کارایی را در طول عملیات ویژه نظامی نشان داده است. هنگامی که از این موشک استفاده شد، احتمال اصابت به اهداف نزدیک به یک هدف ثبت شد – یعنی یک موشک برای یک هواپیمای نظامی اوکراینی کافی است.»

گرچه جنگنده‌های روسی Su-35 در قابلیت‌های نبرد هوایی فراتر از برد بصری خود بسیار از Su-57 یا MiG-31BM ضعیف‌ترند، اما از همان روزهای اول درگیری‌ها مسئول سرنگونی چند جنگنده اوکراینی بوده‌اند. این جنگنده‌ها فاقد رادارهای قدرتمند در مقایسه با MiG-31 هستند که مانع از استفاده کامل از R-37M در هنگام تکیه بر حسگرهای داخلی می‌شود، به این معنی که برای درگیری‌های برد طولانی‌تر، داده‌های هدف‌گیری باید توسط MiG-31ها، سیستم‌های AEW&C A-50U یا دارایی‌های مستقر در خط مقدم مانند سیستم‌های دفاع هوایی زمین‌پایه ارائه شوند.

با این وجود، برد ردیابی رادار Su-35 به طور قابل توجهی طولانی‌تر از برد ردیابی رادار همه انواع جنگنده‌های غربی غیر از احتمالاً F-15SA/QA/EX است و در حالی که رادار Irbis-E آن به هیچ وجه پیشرفته نیست، اندازه و قدرت خالص آن به شدت این کمبود را جبران می‌کند، زیرا اندازه آن تقریباً سه برابر رادار F-35 است.