گزارش عملکرد ۱۴۰۴ اتحادیه کسبوکارهای مجازی | صدور ۲۴۴۵ پروانه، رسیدگی به ۱۸۶۷۳ شکایت و ثبت ۱۸۴۰۰ بازرسی
اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ خود را منتشر کرد؛ گزارشی که در یکی از دشوارترین سالهای اخیر اقتصاد دیجیتال، تصویری آماری از وضعیت مجوزدهی، نظارت، رسیدگی به شکایات و پراکندگی فعالیت کسبوکارهای آنلاین در کشور ارائه میدهد.
به گزارش توسعه برند؛ این گزارش همزمان با پایان نخستین سال فعالیت دور دوم هیأتمدیره اتحادیه منتشر شده و عملکرد این نهاد را در شرایطی مرور میکند که کسبوکارهای آنلاین در سال ۱۴۰۴ با چالشهایی مانند جنگ ۱۲ روزه، اختلالات اینترنت و برق، رخدادهای دیماه و جنگ رمضان مواجه بودهاند.
بر اساس این گزارش، اتحادیه در سال گذشته موفق به صدور ۲۴۴۵ پروانه کسب در حوزه کسبوکارهای مجازی شده و پوشش فعالیت خود را در هر ۳۱ استان کشور حفظ کرده است. از نظر فصلی، زمستان با ۷۳۹ پروانه بالاترین آمار صدور را به خود اختصاص داده و پس از آن پاییز با ۶۵۶ پروانه قرار دارد.
در توزیع استانی پروانهها، تهران با ۱۲۱۵ پروانه در صدر قرار گرفته و پس از آن استانهای اصفهان با ۱۷۶، خراسان رضوی با ۱۴۱، البرز با ۱۲۱ و فارس با ۱۱۵ پروانه بیشترین سهم را داشتهاند.
تمرکز بازار بر کالاهای فیزیکی و فروشگاههای مجازی
گزارش اتحادیه نشان میدهد ساختار فعلی کسبوکارهای مجازی در ایران همچنان عمدتاً کالامحور است. بر اساس دادههای منتشرشده، ۷۲.۳ درصد از کل پروانههای صادرشده به حوزه کالاهای فیزیکی اختصاص دارد. همچنین سه حوزه محصولات دیجیتال، پوشاک، کیف و کفش و محصولات آرایشی، بهداشتی و طبی در مجموع ۳۷.۷ درصد از کل پروانهها را در اختیار دارند.
در این میان، محصولات دیجیتال با ۴۲۸ پروانه و سهم ۱۷.۵ درصدی، پرتعدادترین حوزه فعالیت ثبت شده است. پوشاک، کیف و کفش با ۲۵۰ پروانه و آرایشی، بهداشتی و طبی با ۲۴۴ پروانه در رتبههای بعدی قرار دارند.
اتحادیه در این گزارش تأکید کرده است که با وجود اهمیت بالای بازار FMCG و خردهفروشی مواد غذایی، این حوزه تنها ۱۵۹ پروانه و سهم ۶.۵ درصدی دارد؛ وضعیتی که میتواند از وجود ظرفیت توسعهنیافته در بخشهایی مانند پلتفرمهای B2B تأمین کالا، لجستیک هوشمند، تحلیل دادههای فروش و اعتباردهی در زنجیره تأمین حکایت داشته باشد.
همچنین بر پایه این گزارش، ۸۷.۱ درصد از کل پروانهها تنها در دو رسته اصلی عرضه کالا در فروشگاههای مجازی و عرضه خدمات در فروشگاههای مجازی متمرکز شدهاند؛ نشانهای از تمرکز شدید فعالیتها در بستر تجارت الکترونیکی.
۱۸۴۰۰ بازرسی و رسیدگی به ۱۸۶۷۳ شکایت
طبق آمار منتشرشده، اتحادیه در سال ۱۴۰۴ در مجموع ۱۸۴۰۰ فقره بازرسی ثبت کرده است. از این تعداد، ۶۶۰۰ مورد بازرسی موفق، ۸۵۰۰ مورد منتظر بررسی کسبوکار، ۲۲۰۰ مورد در بررسی کمیسیون و ۱۱۰۰ مورد در دست ارزیابی کارشناسی بودهاند.
در بخش رسیدگی به شکایات نیز اتحادیه اعلام کرده در سال گذشته به ۱۸۶۷۳ فقره شکایت رسیدگی کرده است. از این تعداد، ۹۴۴۶ پرونده مختومه، ۴۱۹۶ پرونده در دست اقدام، ۱۷۳۶ پرونده منتظر بررسی کارشناس، ۳۲۶۸ پرونده باطلشده و ۲۵ پرونده ارجاعشده به کمیسیون شکایت بودهاند. همچنین ۲ پرونده به مراجع قضایی ارجاع شده است.
سهم بالای اشخاص حقیقی و شکاف جنسیتی در متقاضیان
گزارش عملکرد اتحادیه نشان میدهد ۷۵.۴ درصد از جوازهای صادره در سال ۱۴۰۴ به اشخاص حقیقی و ۲۴.۶ درصد به اشخاص حقوقی اختصاص داشته است؛ موضوعی که از غلبه کسبوکارهای خرد و فردمحور در زیستبوم آنلاین کشور حکایت دارد.
از سوی دیگر، در میان متقاضیان پروانه کسب، ۷۹ درصد را آقایان و ۲۱ درصد را بانوان تشکیل دادهاند؛ آماری که میتواند مبنایی برای تحلیلهای بیشتر درباره مشارکت جنسیتی در اقتصاد دیجیتال باشد.
۵۲۰ هزار کلیک روی نماد اتحادیه
یکی دیگر از دادههای قابل توجه این گزارش، ثبت ۵۲۰ هزار کلیک روی نماد اتحادیه کسبوکارهای مجازی در سال ۱۴۰۴ است؛ عددی که از نگاه اتحادیه، نشاندهنده توجه کاربران به اعتبارسنجی و احراز هویت کسبوکارهای آنلاین و اهمیت سازوکارهای اعتمادساز در خرید دیجیتال است.
تصویب ضوابط فروش آنلاین طلا و خودرو
اتحادیه در جمعبندی گزارش خود، از تصویب دو ضابطه ویژه برای فروش آنلاین طلا و فروش خودرو به عنوان یکی از دستاوردهای شاخص سال ۱۴۰۴ نام برده است؛ اقدامی که میتواند در مسیر شفافسازی و تنظیمگری بازارهای حساس آنلاین اهمیت داشته باشد.
گزارش جامع عملکرد ۱۴۰۴ اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی در مجموع، علاوه بر ارائه تصویری از اقدامات اجرایی و نظارتی، نشان میدهد اقتصاد دیجیتال ایران همچنان بر محور فروش کالا در فروشگاههای مجازی متمرکز است و در عین حال، در بخشهای زیرساختی، خدماتمحور و B2B ظرفیتهای قابل توجهی برای توسعه دارد.
