هشدار قضایی: ثبت ادعای دروغین در سامانه املاک، هم جریمه دارد هم حبس!

متخصصان حقوقی با تأکید بر اینکه ثبت املاک بدون حق قانونی جرم محسوب میشود، هشدار دادند که در صورت ثبت ادعاهای غیرواقعی، قاعده «جمع مجازاتها» اعمال خواهد شد؛ به این معنا که متخلفان باید علاوه بر پرداخت جریمه سنگین نقدی، حسب مورد به دلیل جرایمی مانند تبانی یا دستکاری اسناد، متحمل حبس نیز بشوند.
بر این اساس، اگر فردی با آگاهی از اینکه مالک ملک نیست یا حق قانونی نسبت به آن ندارد، اقدام به ثبت ملک در سامانه کند ــ چه بهصورت مستقیم و چه از طریق شخص دیگری ــ مرتکب جرم شده است.
مطابق ضوابط پیشبینیشده، مجازات اصلی این تخلف پرداخت جزای نقدی معادل ۲۰ درصد ارزش روز ملک است؛ جریمهای که در مورد املاک با ارزش بالا، بهویژه در کلانشهرها و مناطق گرانقیمت، میتواند رقم قابل توجهی باشد.
علاوه بر این، در صورتی که ثبت خلاف واقع با ارتکاب جرائم دیگری همراه باشد، مرتکب با مجازاتهای تکمیلی نیز روبهرو خواهد شد. از جمله این جرائم، جعل سند است که شامل ساختن، تنظیم یا دستکاری اسناد و نوشتهها با هدف تغییر حقیقت میشود و بر اساس مواد ۵۲۳ و ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی، مجازات حبس و جزای نقدی را در پی دارد.
انتقال مال غیر، به معنای فروش یا واگذاری مال متعلق به دیگری با علم و عمد، از دیگر جرائمی است که میتواند در کنار جرم اصلی مطرح شود. این جرم بر اساس قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب سال ۱۳۰۱، مشمول مجازات کلاهبرداری است.
از سوی دیگر، تبانی برای بردن مال غیر نیز در زمره جرائم مرتبط قرار میگیرد. این جرم به توافق آگاهانه و عمدی افراد برای تصاحب اموال دیگران اشاره دارد و مطابق ماده یک قانون مجازات اشخاصی که برای بردن مال غیر تبانی میکنند، با مجازات حبس و جزای نقدی همراه است.
کارشناسان حقوقی تأکید دارند که در صورت وقوع همزمان جرم اصلی و جرائم تبعی، قاعده «جمع مجازاتها» اعمال خواهد شد. بر این اساس، مرتکب علاوه بر پرداخت جریمه معادل ۲۰ درصد ارزش روز ملک، حسب مورد به مجازاتهای مقرر برای جرائم تبعی نیز محکوم میشود.
این موضوع نشاندهنده رویکرد سختگیرانه قانونگذار در مقابله با ثبت ادعاهای غیرواقعی و تعرض به حقوق مالکانه افراد است.
در همین رابطه نیز معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کرد که متقاضیان ثبت ادعا باید از طریق سکوی «کاتب» اقدام کنند. به گفته وی، این فرآیند در قالب هشت مرحله تعریف شده و از تهیه نقشه دارای مختصات جغرافیایی آغاز میشود. پس از ثبت نهایی ادعا نیز پرونده وارد مرحله رسیدگی قانونی خواهد شد.
بر اساس اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، متقاضیان برای ثبت ادعای خود باید به سکوی «کاتب» مراجعه کنند. ورود به این سامانه منوط به ثبتنام اولیه با استفاده از کد ملی و شماره تلفن همراهی است که به نام شخص متقاضی ثبت شده باشد.
کاربران پس از ورود به سامانه میتوانند از طریق بخش «سبد محصولات» و انتخاب گزینه «ثبت ادعا» یا با مراجعه به بخش «قانون الزام»، روند ثبت ادعای خود را آغاز کنند.



