یادداشت| نسلی که با مهارت جهانی شد

همشهری آنلاین:در چهل و هشتمین دوره مسابقات جهانی مهارت این فرصت را پیدا کردم به عنوان ناظر در کنار تیم ملی مهارت جمهوری اسلامیایران و کادر فنی و سرپرستی حضور داشته باشم؛ حضوری که صرفاً یک مأموریت اداری نبود، بلکه فرصتی بود برای تعامل نزدیک با نسلی از نوجوانان و جوانان ایرانی که با دانش، مهارت، پشتکار و اعتمادبه‌نفس، خود را به یکی از مهم‌ترین آوردگاه‌هایرقابت جهان در حوزه مهارت رسانده بودند.
ارتباطی که البته به روزهای برگزاری مسابقات محدود نمی‌شد، در حدود دو سال گذشته، از مراحل انتخابی شهرستانی، استانی و ملی تا فرآیند آماده‌سازی تیم، کم‌وبیش در جریان مسیرشکل‌گیری و رشد بچه ها بودم. به همین دلیل، حضور در کنار آنان در میدان اصلی رقابت، برای من معنای دیگری داشت؛ گوییبخشی از یک مسیر طولانی را که از شهرهای مختلف ایران آغاز شده بود، در مهم‌ترین نقطه آن از نزدیک دنبال می‌کردم.
یکی از نخستین نکاتی که توجه مرا جلب کرد، سن پایین اعضایتیم بود. همه این جوانان زیر ۲۱ سال بودند؛ نسلی تازه‌نفس که بسیاری از آنان شاید نخستین تجربه‌های جدی سفر مستقل از خانواده را پشت سر می‌گذاشتند و اکنون باید در یک رویدادجهانی، در کنار نمایندگان ده‌ها کشور، توانایی و مهارت خود را به محک رقابت می‌گذاشتند.
حضور در چنین رقابتی فقط به آمادگی فنی نیاز ندارد. آمادگیروحی و روانی نیز به همان اندازه اهمیت دارد. شرایط آب‌وهوایی، محدودیت‌های غذایی، مسیرهای طولانی رفت‌وآمد، تعدد سالن‌ها و سایت‌های مسابقات، مواجهه با تجهیزات و فناوری‌هایی که شایدبرخی از آنها برای نخستین‌بار از نزدیک دیده می‌شد و البته رقابت با کشورهایی که سابقه و امکانات گسترده‌ای در حوزه مهارت دارند، همگی می‌توانست فشار زیادی بر یک جوان کم‌سن‌وسال وارد کند.
با این حال، کادر فنی و سرپرستی تیم تلاش زیادی کرد تا جوانان با آرامش و اعتمادبه‌نفس وارد رقابت شوند. در کنار هر رشته نیزکارشناسان و مربیانی حضور داشتند که خود سابقه حضور در مسابقات جهانی و حتی کسب مدال داشتند. آنان فضای رقابت را به‌خوبی می‌شناختند و با انتقال تجربه، یادآوری قوانین و مقررات و همراهی دلسوزانه، جوانان را تا آخرین مرحله پروژه همراهیمی‌کردند.
مسابقات نیز با استانداردها و سختگیری‌های خاصی برگزار می‌شد. جوانان از ساعات ابتدایی صبح در سایت مسابقاتحاضر می‌شدند، قوانین دقیقی نیز بر روند کار حاکم بود؛ از محدودیت در صحبت کردن هنگام انجام پروژه گرفته تا ممنوعیتبرخی اقدامات خارج از چارچوب مقررات که حتی می‌توانست به کسر امتیاز منجر شود. در چنین شرایطی، تمرکز بالا و کنترل فشار روانی، بخشی جدایی‌ناپذیر از رقابت بود.
اما در میان این فضای جدی و رقابتی، چیزی که برای من بسیارارزشمند بود، روحیه همدلی میان اعضای تیم بود. شرکت کنندگانی که کار خود را زودتر به پایان رسانده بودند با وجود مسافت طولانی و گرما و رطوبت هوای بالا در ساعات پایانی تلاش می‌کردند خود را به دیگر سایت‌ها برسانند تا هم‌تیمی‌هایشان را تشویق کنند. ناظران، مدیران، نمایندگان دستگاه‌های مختلف و اعضای تیم اجرایی نیز تلاش می‌کردند برای حمایت و دلگرمیجوانان ایرانی چیزی کم نگذارند.
این در حالی بود که بسیاری از کشورها با گروههای هواداری با پوشش خاص و اقلام تبلیغاتی متنوع در مسابقات حضور داشتند و همین موضوع فضای رقابتی ویژه‌ای ایجاد کرده بود.
وقتی مهارت، زبان مشترک جوانان می‌شود
در حاشیه رقابت‌ها، اتفاق دیگری نیز در جریان بود؛ ارتباط و تعامل میان جوانان کشورهای مختلف. دوستی‌هایی شکل می‌گرفت، گفت‌وگوهایی آغاز می‌شد و جوانان تلاش می‌کردندکشور خود را معرفی کنند و درباره فرهنگ، ظرفیت‌ها و دستاوردهای سرزمینشان با دیگران سخن بگویند.
شاید یکی از مهم‌ترین آثار چنین رویدادهایی دقیقاً در همینارتباطات انسانی و فرهنگی نهفته استِ مهارت، در اینجا فقط یکموضوع رقابتی نیست؛ بلکه به زبان مشترکی تبدیل می‌شود که جوانان کشورهای مختلف را کنار یکدیگر قرار می‌دهد و امکان شناخت متقابل را فراهم می‌کند.
تصویری متفاوت از نسل جدید
یکی دیگر از بخش هایی که در این مسابقات برای من جلب توجه کرد، پشتکار و سخت‌کوشی نسل z ایرانی بود. گاهی درباره نسل جدید این تصور مطرح می‌شود که نوجوانان و جوانان امروز کمتر اهل صبر، استمرار و کار سخت هستند. آنچه من در این مسابقات دیدم، اما تصویر دیگری بود. جوانانی از شهرهای مختلف ایران، از مناطق گوناگون و حتی مناطق کمتر برخوردار، مسیری طولانیرا از مراحل شهرستانی و استانی طی کرده بودند تا به سطح ملیو سپس جهانی برسند. پشت سر هر کدام از آنها، ساعت‌ها تمرین، تلاش، شکست، اصلاح، یادگیری و از نو برخاستن بود.
رسیدن به این مرحله، خود یک موفقیت بزرگ است.
اینکه یک جوان ایرانی بتواند در کنار رقبایی از کشورهای مختلف جهان دانش، تجربه و مهارت خود را بسنجد، اتفاقی ارزشمند و امیدبخش است.
در نهایت نیز کسب مدالیون برتری در هشت رشته امنیت سایبری، فناوری های وب، طراحی مهندسی مکانیک، پردازش ابری، توسعه نرم افزار موبایل، مدیریت سیستم های تحت شبکه، امنیت سایبری، فناوری طراحی گرافیک، موفقیتی مهم برای تیم ملیمهارت جمهوری اسلامی ایران بود؛ به‌ویژه در شرایطی که محدودیت‌ها و تحریم‌ها، دسترسی به برخی تجهیزات و ابزارهایمورد نیاز را دشوار می‌کند؛ ابزارها و فناوری‌هایی که شرکت‌کنندگان ممکن بود برخی از آنها را برای نخستین‌بار از نزدیک دیده و لمس کرده باشند. در چنین شرایطی، موفقیت در رشته‌های فناورانه نشان می‌دهد جوان ایرانی، اگر فرصت آموزش، دسترسی به امکانات و میدان رقابت داشته باشد، از ظرفیتحضور و درخشش در سطح جهانی برخوردار است.
مهارت؛ یک مسیر، نه یک مسابقه
این موفقیت را نباید پایان راه دانست؛ بلکه می‌تواند آغازی برایتوجه جدی‌تر به مقوله «مهارت» در کشور باشد. اکنون فرصت آن است که این تجربه به یک جریان پایدار تبدیل شود؛ جریانی که در آن جوانان بیشتری شناسایی شوند، استعدادهای آنان از سنینپایین‌تر مورد حمایت قرار گیرد و مسیر حضور جوانان ایرانی در رقابت‌های بین‌المللی مهارت، گسترده‌تر و حرفه‌ای‌تر دنبال شود؛ مسابقاتی که فقط یک رویداد رقابتی نیست؛ آینه‌ای هست که می‌تواند ظرفیت‌های انسانی کشور، نقاط قوت و ضعف نظام آموزش مهارتی و ضرورت پیوند میان آموزش، فناوری و بازار کار را به ما نشان دهد.
بر اساس اعلام ستاد برگزاری، تا پانزدهم مهرماه فرصت ثبت‌نام برای افرادی که در رشته‌های مهارتی مسابقات ملی صاحب مهارت هستند، وجود دارد تا بتوانند وارد چرخه انتخاب و رقابت شوند و در صورت موفقیت، در مسیر عضویت در تیم ملی ایران برای دوره آینده مسابقات جهانی که در ژاپن برگزار خواهد شد، قرار گیرند.
امیدوارم این فرصتی باشد برای آنکه جوانان بیشتری خود را محک بزنند، استعدادهای تازه‌ای شناسایی شوند و مسیر حضور ایران در عرصه جهانی مهارت، قدرتمندتر از پیش ادامه یابد.
برای من، حضور در این رویداد از منظر دیگری نیز تجربه‌ای قابل توجه بود. مسابقات جهانی مهارت از نظر استانداردهای برگزاری، کیفیت رقابت‌ها، مراسم افتتاحیه و اختتامیه، گستردگی سایت‌ها و ابعاد اجرایی، تا حد زیادی یادآور رویدادهای بزرگ جهانی ورزش و حتی المپیک بود؛ با این تفاوت که اینجا، مهارت، دانش، فناوری و توانایی عملی جوانان، میدان اصلی رقابت بود.
خوشحالم که سهم کوچکی در همراهی و حمایت از این تیم داشتم و به عنوان ناظر مسابقات، در بخشی از این مسیر در کنار جوانان کشورم بودم.
آنچه در پایان مسابقات جهانی مهارت ثبت شد، یک رویداد جهانییا نتیجه چند رقابت نیست؛ تصویری روشن از جوانانی است که نشان دادند برای دیده‌شدن در جهان فقط به فرصت نیاز دارند.
به امید روزی که هر جوان ایرانی فرصت داشته باشد استعداد، مهارت و توانایی‌های خود را در یک میدان واقعی به دیگران نشان دهد.

اعظم کریمی
مدیرکل طرح‌های ملی و فراگیر جوانان