چالشهای ساختاری صنعت پخش ایران؛ از ریسک محیطی تا ضرورت هوشمندسازی
مجتبی کریمی، مدیرعامل و نایب رییس هیئت مدیره شرکت گلپخش اول و عضو هیات مدیره انجمن ملی صنعت پخش، در گفتوگویی اختصاصی با مجله این انجمن، به تحلیل چالشهای پیشروی صنعت پخش پرداخت. وی با تأکید بر نیاز به تحول دیجیتال، مدیریت نقدینگی و مقابله با ریسکهای سیستماتیک، راهکارهایی برای حفاظت از این صنعت در نوسانات اقتصادی ارائه کرد.
به گزارش توسعه برند؛ مجتبی کریمی با اشاره به شرایط فعلی صنعت پخش گفت:
«با توجه به شرایط پرنوسان فعلی که ریسکهای سیستماتیک (ریسکهای محیطی) فراوانی گریبانگیر تمام کسبوکارها میشود، شاخصهای مربوط به زنجیره تأمین و مدیریت نقدینگی باید در اولویت قرار گیرند. با رویکردی دفاعی، باید سعی در کاهش هزینههای عملیاتی داشت.»
وی افزود:
«این اقدامات باید در قالب بهبود مسیرهای پخش و بازدید، مدیریت بهینه انبارها، استفاده از ظرفیت شرکتهای لجستیکی (3PL) و مدیریت سطح موجودی کالاها انجام شود. همچنین سرمایهگذاری در زمینه هوشمندسازی عملیات فروش یک امر ناگزیر محسوب میشود.»
چالشهای جدید: هوش مصنوعی، تغییر رفتار مشتریان و رقابت
کریمی درباره چالشهای غیرسیستماتیک (ریسکهای عملیاتی) اظهار کرد:
«تغییر رفتار مشتریان یکی از مهمترین چالشها است. امروزه مشتریان محصولات را فقط به خاطر کیفیت انتخاب نمیکنند، بلکه تجربه خرید آسان و خوشایند عامل تعیینکنندهای است. همچنین شرکتهای پخش باید نسبت به انجام فعالیتهای بازاریابی مبتنی بر داده توسعه پیدا کنند.»
وی همچنین به چالش افزایش فروش مستقیم از تأمینکننده به مشتری و رقابت با پلتفرمهای آنلاین اشاره کرد و گفت:
«افزایش چشمگیر پلتفرمهای آنلاین میتواند منجر به کوچک شدن فعالیتهای شرکتهای پخش شود. همچنین ایجاد روشهای درآمدی نوین، مانند فعالیت در تاکسیهای اینترنتی، کمبود نیروی انسانی در بخش فروش و لجستیک را تشدید کرده است.»
راهکارهای مقابله با نوسانات اقتصادی
در پاسخ به سؤالی درباره راهکارهای حفاظت از صنعت پخش در نوسانات اقتصادی، کریمی گفت:
«تغییر رویکرد شرکتها در خصوص مدیریت ریسک، استفاده از روشهای علمی سنجش ریسک و تشکیل صندوق مشترک بین شرکتهای پخش میتواند انعطاف شرکتها را در برابر بحرانهای موقتی افزایش دهد. همچنین تنوعبخشی به منابع درآمدی و استفاده از مدلهای درآمدی جدید، مانند فروش داده و ارائه خدمات لجستیکی، از جمله اقدامات موثر است.»
وضعیت فناوری و شبکهسازی در ایران
کریمی درباره پیشرفت صنعت پخش ایران از نظر فناوری گفت:
«پیشرفت نسبت به گذشته محسوس است، اما هنوز با استانداردهای جهانی فاصله داریم. امروزه تعداد شرکتهایی که از سیستمهای ERP، اتوماسیون فروش، ردیابی ناوگان و داشبوردهای مدیریتی استفاده میکنند، افزایش یافته است. اما گذار از روشهای سنتی به روشهای نوین بهصورت کامل انجام نشده است.»
وی افزود:
«در خصوص شبکهسازی، هنوز فاصله با استانداردهای جهانی بسیار زیاد است. در کشورهایی با صنعت پخش توسعهیافتهتر، اطلاعات غیررقابتی به اشتراک گذاشته میشود، شاخصهای ارزیابی یکسان است و همکاریهای کنسرسیومی در حوزه لجستیک صورت میگیرد. در ایران هنوز همکاری بین شرکتها محدود است.»
تجربه مدیریت کالن در دو جنگ اخیر
در پایان، کریمی به تجربه مدیریت کالن در دو جنگ اخیر اشاره کرد:
«قبلاً از آغاز جنگ، کمیته بحران تشکیل شد. در جلسات این کمیته، موضوعات مختلفی که از جنگ احتمالی متأثر میشدند، بررسی شده و برای هرکدام راهکاری پیشبینی شد. مانورهای تمرینی و آموزش اقدامات ایمنی به پرسنل انجام شد و تمهیدات لازم برای فعالیت دورکاری یا حضور در اماکن کمخطر اتخاذ شد. همچنین در استانهایی با تقاضای مسافر بیشتر، سطح موجودی شعب افزایش یافت.»
