پشت پرده نوسان‌های پی در پی شاخص بورس چیست؟/ رشد ۱۲۶ درصدی بورس، نسبت P/E را به ۹.۵ رساند
آقابزرگی گفت: اکنون نسبت قیمت به درآمد (P/E) بازار از حدود ۶ واحد در اردیبهشت ماه به حدود ۹ تا ۹.۵ واحد رسیده است؛ بنابراین اگرچه همچنان می‌توان از وجود ارزندگی در بازار صحبت کرد، اما این وضعیت در مقایسه با پایان اردیبهشت ماه به مراتب محدودتر شده است. در همین مدت نیز شاخص کل بیش از ۱۲۶ درصد رشد کرده است.
درحالی که هفته سوم آبان ماه شاهد ورود نزدیک به ۲۰ همت پول حقیقی به بازار سهام بودیم، در هفته پیش از آن بورس در حال در جا زدن بود و خروج ۸.۲ همت پول حقیقی از بازار قم خورد. این نوسانات شاخص کل در حالیست که وضعیت گرگ و میش در فضای ژئوپولتیک نیز حاکم است. اما علت اصلی این نوسانات بورسی چیست و چرا شاخص کل مرتب در نوسان است؟ فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است با کاهش ارزندگی نسبی سهام و تداوم ابهامات، نوسان شاخص‌ها در محدوده فعلی طبیعی است و بازار تا روشن شدن آینده اقتصادی و سیاسی، مسیر مشخصی نخواهد داشت.
ابهامات سیاسی و اقتصادی عامل نوسان بورس است
فردین آقابزرگی درباره دلایل نوسانات اخیر بازار سرمایه به اقتصاد۲۴ گفت: شرایط فعلی کشور هم از ابعاد اقتصادی، مانند تضعیف بنیه مالی دولت و محدودیت دسترسی به منابع حاصل از صادرات و درآمد‌های آن، و هم از نظر چالش‌های ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیک و سیاسی، دستخوش تغییر شده است.
بیشتر بخوانید: تحلیل بورس امروز شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ / افت ۷۳ هزار واحدی شاخص بورس
وی افزود: اخبار و شواهد به‌گونه‌ای پیش می‌روند که ابهامات سیاسی درباره اصول توافق و احتمال تشدید یا کاهش مخاصمات در آینده را افزایش داده‌اند. به اعتقاد من، ریشه بخشی از این وضعیت به ناپایداری و بی‌ثباتی مواضع ترامپ بازمی‌گردد؛ به‌طوری که حتی تشکیلات دولت آمریکا نیز هنوز نمی‌دانند در نهایت چه تصمیمی باید بگیرند و آینده را چگونه ارزیابی کنند.
کاهش ارزندگی نسبی بورس پس از رشد شاخص‌ها
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به وضعیت بورس در ماه‌های ابتدایی سال جاری اظهار کرد: در سه ماه نخست سال، به‌ویژه از خردادماه که فعالیت بازار از هفته پایانی اردیبهشت آغاز شد، سطح ارزندگی سهام به‌گونه‌ای بود که دست‌کم ۸۰ درصد شرکت‌های بورسی و فرابورسی پایین‌تر از ارزش ذاتی خود معامله می‌شدند.
آقابزرگی ادامه داد: اما اکنون نسبت قیمت به درآمد (P/E) بازار از حدود ۶ واحد در اردیبهشت‌ماه به حدود ۹ تا ۹.۵ واحد رسیده است؛ بنابراین اگرچه همچنان می‌توان از وجود ارزندگی در بازار صحبت کرد، اما این وضعیت در مقایسه با پایان اردیبهشت‌ماه به‌مراتب محدودتر شده است. در همین مدت نیز شاخص کل بیش از ۱۲۶ درصد رشد کرده است.
وی با بیان اینکه تعداد شرکت‌های معامله‌شده زیر ارزش ذاتی به‌شدت کاهش یافته است، گفت: اکنون تعداد این شرکت‌ها بسیار محدود شده و شاید حداکثر حدود ۲۰ درصد شرکت‌ها همچنان پایین‌تر از ارزش ذاتی خود معامله شوند. همین مسئله در کنار ابهامات اقتصادی و سیاسی، نوعی دوگانگی در رفتار بازار ایجاد کرده است.
ورود و خروج پول حقیقی نشانه قطعی جذابیت بازار نیست
این کارشناس بازار سرمایه درباره نوسانات ورود و خروج نقدینگی حقیقی نیز توضیح داد: ورود و خروج پول حقیقی، به‌ویژه در شرایط فعلی، لزوماً معیار کاملاً قابل اتکایی برای سنجش جذابیت یا بی‌جاذبه شدن بازار نیست. همان‌طور که در سال ۱۳۹۹ نیز شاهد ورود پول به بازار بودیم، اما در مردادماه همان سال اتفاقات متفاوتی رخ داد.
آقابزرگی افزود: با این حال، نوسان رفت‌وبرگشتی بازار در شرایط فعلی طبیعی است. شاخص در محدوده ۸ میلیون و ۲۰۰ هزار تا ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد در حال نوسان است و با توجه به ابهامات موجود، چنین رفتاری دور از انتظار نیست.
ثبات نرخ ارز به نفع بازار سرمایه است
آقابزرگی با اشاره به نقش نرخ ارز در روند بازار سرمایه گفت: نرخ ارز یکی از متغیر‌هایی است که به‌طور مستقیم بر اقتصاد و بازار سرمایه اثر می‌گذارد. هرچه نرخ ارز ثبات بیشتری داشته باشد، امکان فعالیت در سطح معقول و مناسب در بازار‌های مختلف، از تجارت داخلی و خارجی گرفته تا بورس، بیشتر خواهد بود.
وی با اشاره به نوسانات اخیر نرخ ارز اظهار کرد: همین اواخر همتی اعلام کرد که نرخ ارز را به زیر ۲۶۰ هزار تومان می‌رساند، اما اکنون که صحبت می‌کنیم، نرخ به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسیده است. این نوسانات و روند غیرقابل پیش‌بینی نرخ ارز، خود به افزایش ابهامات دامن می‌زند.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: همزمان با این تحولات، اونس جهانی طلا و بازار رمزارزها، از جمله بیت‌کوین، نیز با افت مواجه شده‌اند. بورس آمریکا هم طی دو روز گذشته حدود یک تریلیون دلار ریزش داشته است. مجموعه این شواهد نشان می‌دهد که التهابات ژئوپلیتیک در منطقه خاورمیانه در حال افزایش است.
کدام صنایع بورسی از افزایش نرخ ارز منتفع می‌شوند؟
آقابزرگی درباره اثر افزایش نرخ ارز بر صنایع بورسی گفت: با افزایش قیمت دلار می‌توان انتظار داشت وضعیت عملیاتی شرکت‌هایی که درآمد حاصل از فروش آنها بر اساس نرخ‌های جهانی و ارز محاسبه می‌شود، بهبود پیدا کند. در این میان، شرکت‌های فعال در حوزه کالا‌های اساسی، کشاورزی، زراعت و قند و همچنین صنایعی که از حامل‌های انرژی و سوخت ارزان استفاده می‌کنند، مانند سیمان، کاشی و سرامیک، می‌توانند از موقعیت مناسب‌تری برخوردار شوند.
وی افزود: این شرکت‌ها از نظر ارزندگی و میزان اقبال بازار، شرایط بهتری نسبت به برخی شرکت‌هایی دارند که صرفاً به صادرات متکی هستند؛ چراکه درآمد حاصل از صادرات لزوماً به‌راحتی و بدون محدودیت وارد کشور نمی‌شود؛ بنابراین می‌توان میان شرکت‌های ارزآور و ارزمحور از یک سو و شرکت‌هایی که با محدودیت بازگشت درآمد‌های صادراتی مواجه‌اند، تفاوت قائل شد.
پیش بینی بورس در روزهای آینده
این کارشناس بازار سرمایه درباره پیش بینی بورس در روزهای آینده نیز گفت: در پیش‌بینی روند بازار در بازه زمانی کوتاه‌مدت، طبیعتاً احتمال خطا وجود دارد، اما به نظر می‌رسد فضای فعلی بازار همچنان تحت تأثیر ابهامات سنگین قرار دارد و نمی‌توان با قاطعیت از تداوم رشد یا آغاز روند نزولی صحبت کرد.
آقابزرگی خاطرنشان کرد: محتمل‌ترین سناریو این است که شاخص در محدوده ۸ میلیون و ۲۰۰ هزار تا ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد به نوسان ادامه دهد. بازار در شرایط فعلی منتظر روشن شدن تکلیف مسائل اقتصادی و غیراقتصادی است و تا زمانی که این ابهامات برطرف نشود، نمی‌توان انتظار داشت روندی یکپارچه و مشخص بر معاملات حاکم شود.
منبع: اقتصاد24
