هویت بصری جام جهانی ۲۰۲۶ زیر سؤال رفت؛ آیا فونت رسمی فیفا مشکل دارد؟
فونت رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ که به‌عنوان بخشی از هویت بصری جدید فیفا برای این رقابت‌ها طراحی شده، با وجود ظاهر مدرن و متفاوتش، با انتقاد برخی طراحان روبه‌رو شده است. منتقدان می‌گویند این فونت در کاربردهای کوچک، به‌ویژه در نمایش آمار و تابلوی پخش تلویزیونی، از نظر خوانایی دچار مشکل است.
به گزارش توسعه برند؛ با آغاز رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶ در کانادا، مکزیک و آمریکا، هویت بصری این دوره بیش از همیشه مورد توجه قرار گرفته است. فیفا در این تورنمنت تلاش کرده با استفاده از یک زبان طراحی یکپارچه، ظاهری مدرن‌تر، صیقلی‌تر و متمایزتر به جام جهانی بدهد؛ رویکردی که از لوگو گرفته تا تایپوگرافی رسمی مسابقات را در بر می‌گیرد.
یکی از مهم‌ترین عناصر این هویت بصری، فونت اختصاصی جام جهانی ۲۰۲۶ با نام FWC26 است؛ فونتی فشرده، ضخیم و هندسی که برای ایجاد بیشترین تأثیر بصری در کاربردهای مختلف طراحی شده است. این فونت توسط الیستر مک‌کردی از استودیوی طراحی حروف مونولیت ساخته شده و بخشی از هویتی گسترده‌تر با عنوان «یکی برای همه» به شمار می‌رود؛ مفهومی که به میزبانی مشترک سه کشور اشاره دارد.
فونتی چشمگیر، اما نه همیشه خوانا
در نگاه اول، فونت رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ ظاهری قدرتمند و معاصر دارد و به فیفا کمک می‌کند تصویری یکدست و قابل‌شناسایی از این رقابت‌ها ارائه دهد. فرم فشرده حروف باعث می‌شود واژه‌ها در فضاهای کوچک جا بگیرند و در عین حال از فاصله دور نیز جلب توجه کنند؛ ویژگی‌ای که برای استفاده روی پیراهن، تابلوهای ورزشگاه و محتوای شبکه‌های اجتماعی اهمیت زیادی دارد.
با این حال، برخی طراحان معتقدند این فونت در همه موقعیت‌ها عملکرد موفقی ندارد. به‌ویژه زمانی که در اندازه‌های کوچک یا روی نمایشگرهایی با وضوح پایین استفاده می‌شود، خواندن برخی حروف و نشانه‌ها دشوارتر می‌شود.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
انتقادها به تابلوی نتایج و آمار مسابقه
یکی از اصلی‌ترین انتقادها به نحوه استفاده از این فونت در تابلوی نتایج پخش تلویزیونی مربوط می‌شود؛ همان بخشی که معمولاً در گوشه بالای تصویر دیده می‌شود.
اُلیور شون‌دورفر، مشاور تایپوگرافی و طراح رابط کاربری اهل اتریش، معتقد است فیفا در این بخش عملاً پذیرفته که فونت اصلی برای همه اجزا مناسب نیست. به گفته او، در تابلوی نتایج از یک فونت دیگر برای زمان‌سنج و اعداد استفاده شده، اما نام‌های اختصاری کشورها همچنان با فونت اختصاصی جام جهانی نمایش داده می‌شوند.
به باور او، این ترکیب اگرچه بخشی از مشکل را کاهش داده، اما آن را کاملاً حل نکرده است. شون‌دورفر می‌گوید فشردگی و چهارگوش بودن بیش از حد حروف باعث می‌شود فضاهای داخلی برخی کاراکترها کمتر دیده شوند و در نتیجه تشخیص آن‌ها از یکدیگر سخت‌تر شود.
مشکل خوانایی در کد اختصاری کشورها
یکی دیگر از نکاتی که منتقدان مطرح می‌کنند، به کدهای سه‌حرفی کشورها مربوط می‌شود. از آنجا که این کدها همیشه برای همه مخاطبان بدیهی نیستند، خوانایی بالا در نمایش آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. به گفته منتقدان، وقتی چنین کدهایی با فونتی بسیار فشرده نمایش داده شوند، درک سریع آن‌ها برای بیننده دشوارتر خواهد شد؛ به‌خصوص روی صفحه‌نمایش‌های کوچک یا قدیمی‌تر.
راه‌حل پیشنهادی چیست؟
منتقدان تأکید می‌کنند مسئله این نیست که اصل فونت انتخاب بدی بوده باشد. برعکس، بسیاری از آن‌ها معتقدند FWC26 برای برندینگ و هویت بصری جام جهانی، انتخابی مناسب و جذاب است. اما مشکل از جایی آغاز می‌شود که همان فونت بدون تغییر، در کاربردهای ریز و اطلاعاتی نیز به کار گرفته می‌شود.
راه‌حل پیشنهادی این است که فیفا در کنار فونت اصلی، یک نسخه مکمل با عرض بیشتر و ضخامت کمتر طراحی کند تا در اندازه‌های کوچک خواناتر باشد. به این ترتیب، شخصیت بصری فونت حفظ می‌شود، اما کارایی آن در بخش‌هایی مثل آمار مسابقه، تابلوی نتایج و داده‌های پخش تلویزیونی افزایش پیدا می‌کند.
چالش همیشگی میان زیبایی و کارایی
بحث بر سر فونت جام جهانی ۲۰۲۶ بار دیگر یک چالش قدیمی در طراحی گرافیک را زنده کرده است:
آیا یک هویت بصری چشمگیر همیشه به معنای کارکرد بهتر هم هست؟
فیفا در این دوره تلاش کرده جام جهانی را با ظاهری منسجم‌تر و مدرن‌تر معرفی کند، اما واکنش‌ها نشان می‌دهد که در طراحی هویت بصری، جذابیت ظاهری به‌تنهایی کافی نیست و خوانایی نیز به همان اندازه اهمیت دارد؛ به‌ویژه در رویدادی که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان آن را از طریق صفحه‌نمایش‌های مختلف دنبال می‌کنند.
