نرگس آبیار از «نفسهای تازه» گفت؛ روایت تجربههای کودکی تا فیلمسازی
آیین رونمایی از سه کتاب «نفسهای تازه» درباره زندگی و آثار نرگس آبیار، «خلاق و شعلهور» درباره نعمتالله و «شهروند درجه دو» درباره محمد متوسلانی برگزار شد؛ آثاری که به زندگی، تجربهها و فعالیتهای سه هنرمند با نگاههایی متفاوت میپردازند.
همشهری آنلاین: در این مراسم مهران احمدی، المیرا دهقانی، محمدحسین قاسمی، نوید پورفرج، دانیال پورصباح، نورا هاشمی، عباس یاری، علی علایی، رزیتا غفاری، محمود گبرلو و جمعی دیگر از اهالی سینما و فرهنگ حضور داشتند.
در ابتدای مراسم، بهاره میرحسینی، مدیر نشر عینک، درباره رویکرد این نشر توضیح داد: فعالیت نشر عینک از ابتدا بر ادبیات داستانی ایرانی متمرکز بوده و این مجموعه در ادامه فعالیت خود وارد حوزه سینما نیز شده است. هدف از این اقدام، آشنا کردن مخاطبان با بخشی از آثار و فعالیتهای سینماگران کشور عنوان شد. میرحسینی انتشار این سه کتاب را نخستین گام نشر عینک در این حوزه دانست و گفت این آثار آغاز توجه جدی این مجموعه به هنرمندان هستند. به گفته او، هر سه کتاب درباره هنرمندانی با سه نگاه کاملاً متفاوت است؛ هنرمندانی که توانستهاند خاطرات زیادی برای مخاطبان خود بسازند. او افزود که خوانندگان با مطالعه این آثار میتوانند با جهان و تجربههای این هنرمندان آشنا شوند.
مدیر نشر عینک همچنین با اشاره به اینکه ایده انتشار این کتابها از سوی ذبیحالله رحمانی مطرح شده است، از کاهش حمایتها و دشوار شدن فعالیت ناشران در این حوزه سخن گفت. به گفته او، بسیاری از ناشران در شرایط کنونی امکان ورود به این عرصه را ندارند و در چنین شرایط سخت اجتماعی، انتشار کتابهای هنری میتواند نوعی حمایت از هنرمندانی باشد که برای مخاطبان آثار درخشانی خلق کردهاند. میرحسینی خبر داد که نشر عینک تعداد ۲۱ عنوان کتاب سینمایی در دست انتشار دارد که البته افزایش هزینههای چاپ کتاب باعث شده، برای هر نوبت انتشار این کتابها با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم کنند.
محسن بیگآقا: نقدهای مثبت و منفی آثار آبیار را کنار هم گذاشتیم
محسن بیگآقا درباره شکلگیری این مجموعه گفت که همواره این پرسش برایش مطرح بوده که چرا کتابهای سینمایی درباره کارگردانان مهم ایران منتشر نمیشوند. او افزود زمانی که ذبیحالله رحمانی این پیشنهاد را مطرح کرد، از آن استقبال کرده است. به گفته بیگآقا، مراحل آمادهسازی این کتابها در دوران جنگ انجام شده و روند کار نیز بارها با تأخیر روبهرو شده است. او درباره محتوای کتاب مربوط به نرگس آبیار توضیح داد که نقدهای نوشتهشده درباره هر فیلم بررسی شده و نقدهای مثبت و منفی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. بیگآقا با اشاره به آثار آبیار گفت هر فیلم این کارگردان شگفتانهای تازه داشته و همین موضوع باعث شده که درباره آثار او نقدهای بسیاری نوشته شود. این نویسنده در پاسخ به این پرسش که چرا برای کتاب، نقد تازهای سفارش داده نشده است، کمبود زمان و شرایط جنگی را دلیل این مسئله دانست و گفت در آن وضعیت تلاش داشتهاند هرچه سریعتر اثری منسجم را به چاپ برسانند.
علی شیرازی: محمد متوسلانی «شهروند درجه دو» سینمای ایران است
در ادامه مراسم، علی شیرازی درباره کتاب «شهروند درجه دو» و انتخاب این عنوان برای آن سخن گفت. او محمد متوسلانی را «شهروند درجه دو سینمای ایران» خواند و اظهار کرد که انتخاب این عنوان برایش دشوار بوده است. شیرازی با اشاره به خاطرهای از متوسلانی گفت او مانند دزدها به صحنه فیلمبرداری «دل و دشنه» میرفته و جعفری جوزانی توانست با این فیلم، متوسلانی را به بازیگری بازگرداند. این نویسنده همچنین به کتابی درباره نصرت کریمی که در دهه ۸۰ در دست نوشتن داشته اشاره کرد و گفت کریمی در آن زمان برایش روایت کرده بود که در دهه ۷۰ از وزارت ارشاد به او گفته بودند برای ساخت یک فیلم کمدی آبرومند اقدام کند، اما نام او به عنوان کارگردان اثر منتشر نشود.
شیرازی با اشاره به وضعیت برخی دیگر از سینماگران ایران ادامه داد: متأسفانه در سینمای ایران حتی «شهروند درجه چهار» هم داریم که از جمله آنها میتوان به محمدعلی فردین و بهروز وثوقی اشاره کرد. او با ابراز شرمساری، بهرام بیضایی و ناصر تقوایی را نیز «شهروند درجه سه» سینمای ایران دانست. شیرازی در ادامه گفت که در ابتدای دهه ۹۰ فرصت مناسبی برای گفتوگو با محمد متوسلانی پیدا کرده است. او توضیح داد که در پرسشهایش گاهی نگاه انتقادی نیز وجود داشته، اما در این کتاب از نقد منتقدان استفاده نکرده است.
آبیار: تجربه سالیان یک فیلمساز میتواند در قالب کتاب به مخاطب منتقل شود
نرگس آبیار، دیگر سخنران این مراسم، با ابراز خرسندی از اقدام نشر عینک برای انتشار این آثار گفت هر کتاب میتواند مانند یک کلاس درس برای مخاطبان باشد. او با اشاره به اهمیت ثبت تجربههای سینماگران اظهار کرد که تجربه سالیان یک فیلمساز میتواند از طریق کتاب در اختیار مخاطبان قرار گیرد. آبیار درباره محتوای «نفسهای تازه» نیز گفت که در این کتاب تجربیات خود از دوران کودکی، مستندسازی و کارگردانی را بیان کرده است. او خود را فیلمسازی خودآموخته معرفی کرد و گفت فیلمسازی را بر اساس تجربههایی که در نویسندگی و مستندسازی به دست آورده، آغاز کرده است. آبیار معتقد بود این تجربیات میتواند برای بسیاری از افراد مفید باشد. آبیار در پایان با تأکید بر دشواری حرفه فیلمسازی گفت فیلمسازی کار سختی است و فیلمساز مسئولیت یک فیلم را حتی پس از مرگ خود نیز بر دوش میکشد. او از تمام فیلمسازان تشکر کرد و گفت معتقد است از تجربههای آنها آموخته است.
اصغر نعیمی که اجرای این برنامه را از سوی کانون کارگردانان سینمای ایران بر عهده داشت، خواستار رسیدگی و توجه به قیمت کتاب شد که بسیار سرسام آور شده اسن. او گفت: در حالی که افزایش قیمت بلیت سینماها همیشه با مخالفت روبهرو است، اما انگار کسی به قیمت کتاب توجهی ندارد.
