ماجرای کابوس تازه کاخ سفید | ماجرای تغییر قواعد بازی در تنگه هرمز

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: از تلاش برای ایجاد کریدور جنوبی در بخش عمانی تنگه هرمز تا تعیین ضرب‌الاجل ۲۴ ساعته برای وادار کردن ایران به عقب‌نشینی از مواضع خود، سلسله اقدام‌هایی بود که با هدف سلب نقش ایران در مدیریت این آبراهه راهبردی ازسوی واشنگتن انجام شد.

دراین میان اما پاسخ تهران در میدان عمل و با مجموعه‌ای از هشدارها، عملیات‌ها و اقدام‌های بازدارنده نمایان شد؛ پاسخی که با اولتیماتوم درباره هرگونه تخلف از مسیرهای تعیین‌شده آغاز شد، با هدف قرار گرفتن شناورهای متخلف و اعلام انسداد تنگه هرمز ادامه یافت و در نهایت، هرگونه تلاش برای تحمیل اراده آمریکا را با چالش روبه‌رو کرد.

۱

اولتیماتوم و اقدام در تنگه هرمز

اقدام آمریکا

• رویکرد: اعمال فشار بر عمان برای عدم نقش‌آفرینی مستقل درباره تنگه‌هرمز
• هدف: عدم همکاری با ایران درباره مدیریت مشترک تنگه هرمز
• راهبرد: برهم زدن توافق تهران و مسقط درباره تردد در تنگه هرمز
• نتیجه: تلاش برای باز کردن یک کریدور جنوبی در تنگه‌هرمز در بخش عمانی این آبراهه

محور توافق‌های تهران و مسقط

• اقدام: صدور یک بیانیه مشترک در دوم تیرماه جاری
• محورها:

• توافق برای ادامه گفت‌وگوها درباره مدیریت آینده ناوبری در تنگه هرمز
• پایبندی به تضمین عبور ایمن از تنگه مطابق با احکام مرتبط حقوق بین‌الملل
• تأکید بر حاکمیت و حقوق حاکمیتی دوطرف بر آب‌های سرزمینی‌شان در تنگه هرمز
• ایجاد یک کارگروه مشترک میان وزارتخانه‌های امو خارجه دو کشور با هدف دستیابی به توافقی درباره نحوه مدیریت ناوبری در تنگه هرمز در آینده
• انجام همه ترتیبات مرتبط با تنگه هرمز با احترام کامل به حاکمیت و حقوق حاکمیتی دو کشور مشرف بر آبراهه
• تاکید دو کشور بر تعهد خود به حفظ تنگه هرمز به‌عنوان یک «گذرگاه آبی امن»

پاسخ ایران

• رویکرد: واکنش قاطع ایران به کارشکنی آمریکا در توافق تهران و عمان
• هدف: مقابله با دور زدن تنگه‌هرمز ازسوی آمریکا با نقض ترتیبات تفاهم شده
• راهبرد: خنثی کردن اقدام‌های واشنگتن – مسقط در ایجاد کریدور جنوبی در تنگه هرمز
• نتیجه:

1. اولتیماتوم ایران درباره تخلف از مسیرهای تعیین شده
2. حمله به اهدافی در عمان برای نخستین‌بار در واکنش به نقض عهد صورت گرفته

نکات ویژه

• به فاصله اندکی پس از توافق تهران و مسقط، نهاد تحت نظارت نیروی دریایی آمریکا ادعا کرد مسیر کشتیرانی در نزدیکی سواحل عمان در تنگه هرمز، برای تسهیل تردد کشتی‌های ورودی و خروجی در حال گسترش است.
• پس ادعای ایجاد «مسیر جدید»، نیروی دریایی سپاه در اطلاعیه‌ای تاکید کرد عبور ایمن از تنگه هرمز تنها از مسیرهای اعلامی ایران ممکن است.
• نیروی دریایی سپاه در اطلاعیه خود اخطار داد شناورها از هرگونه تردد در خارج از مسیرهای ابلاغی خودداری کنند.
• ۲۱ تیرماه برای نخستین بار اهدافی در استان «مسندم» عمان مورد اصابت قرار گرفت.

۲

پاسخ ایران به ضرب‌الاجل ۲۴ ساعته

اصل ماجرا چه بود؟

• رویکرد واشنگتن: اعمال فشار و تهدید نظامی علیه ایران در موضوع مدیریت تنگه هرمز
• هدف: عقب‌نشینی تهران از حق مدیریت تنگه هرمز
• راهبرد آمریکا: تعیین ضرب‌الاجل ۲۴ ساعته برای ایران مبنی بر اعلام عمومی باز بودن تنگه هرمز و هدف قرار ندادن کشتی‌های متخلف
• نتیجه: هدف قرار دادن ۳ کشتی متخلف در تنگه هرمز و اعلام سپاه پاسداران مبنی بر بسته بودن تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی

نتیجه تهدید ایران

۱۶ تیرماه

• ۳ کشتی متخلف در تنگه هرمز مورد اصابت قرار گرفتند.

۱۷ تیرماه

• آمریکا در پاسخ به هدف قرار گرفتن کشتی‌ها، به ۸۰ هدف در ایران حمله کرد.

۱۷ تیرماه

• در واکنش به تجاوز تازه آمریکایی‌ها، ۸۵ هدف آمریکایی در کویت و بحرین مورد هدف قرار گرفتند.

۱۹ تیرماه

• رئیس‌جمهور آمریکا درباره تحولات تنگه هرمز، اعلام کرد با ایران اطلاع داده شده که آتش بس به پایان رسیده اما با ادامه مذاکرات موافق است.

۲۰ تیرماه

• رسانه‌های آمریکایی اعلام کردند واشنگتن هم به‌صورت مستقیم و هم از طریق میانجی‌ها از ایران خواسته به صورت علنی اعلام کند تنگه هرمز باز است و متعهد شود شلیک به کشتی‌های تجاری را متوقف می‌کند.

۲۱ تیرماه

• نیروی دریایی سپاه با صدور اطلاعیه‌ای، ضمن اشاره به شلیک اخطار به یک کشتی متخلف، اعلام کرد که تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی و تا پایان مداخلات آمریکا مسدود است.

۳

«شلیک» جواب «تهدید»

اقدام آمریکا

• تاکید رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه هرمز در ۲۱ تیرماه
• طرح ادعاهایی درباره باز بودن کریدور جنوبی برای تردد امن کشتی‌ها
• لفاظی درباره عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز با اسکورت ایران
• طرح ادعای تضعیف سامانه‌های نظارتی ایران بر تحرکات در تنگه هرمز

پاسخ ایران

• بسته ماندن تنگه هرمز ازسوی نیروی دریایی سپاه
• شلیک اخطار و متوقف کردن یک فروند کشتی با سامانه‌های خاموش
• تاکید بر عواقب سنگین تجاوز به خاک ایران ازسوی ارتش آمریکا