عبور از «دستور» به «دیتا»؛ بازآفرینی برند ملی ایران با تکیه بر علوم اجتماعی رایانشی
سومین نشست تخصصی اندیشکده برند ملی ایران با همکاری «خانه اندیشهورزان»، با نگاهی نو به چالشهای تصویرسازی ملی در عصر تحول دیجیتال برگزار شد. در این نشست، بر لزوم جایگزینی رویکردهای ایستا و تکبعدی با مدلهای میانرشتهای و تحلیلهای مبتنی بر داده برای بازسازی روایت ایران تاکید شد.
به گزارش توسعه برند؛ دکتر هومن قاپچی، پژوهشگر ارشد رسانه و مدرس دانشگاه، در این نشست تخصصی با عنوان «نقش علوم اجتماعی رایانشی در خلق روایتهای نوین اقناعی و بازآفرینی برند ملی ایران»، تصریح کرد که بازآفرینی برند ملی ایران با نگاههای ایستا، تقلیدی و دستوری ممکن نیست. وی معتقد است که در عصر هوش مصنوعی، تصویرسازی از یک کشور نیازمند عبور از شیوههای سنتی و حرکت به سمت رویکردهای پویا و میانرشتهای است.
تحلیل رفتار جمعی در عصر دادههای کلان
قاپچی، «علوم اجتماعی رایانشی» را ابزاری حیاتی برای فهم دقیق رفتار جمعی دانست و افزود:
«با استفاده از دادهها و الگوریتمها میتوان الگوهای بحران، رفتار مخاطبان و حتی اثر عوامل فیزیولوژیک بر تصمیمگیری انسان را تحلیل کرد. برند ملی صرفاً با تبلیغات و کمپینهای سطحی ساخته نمیشود، بلکه محصول همافزایی علومی چون علوم انسانی، مهندسی، زیستشناسی و هنر است.»
کالبدشکافی جذابیت و «زندگی نازیسته»
این پژوهشگر ارشد رسانه در بخشی از سخنان خود به تحلیل عناصر جذابیت محتوا پرداخت و خاطرنشان کرد که جذابیتهای روایی معمولاً بر سه پایه «خشونت روایی»، «موفقیت، پول و قدرت» و «جذابیتهای جنسی» استوار است.
او این عناصر را بازنماییکننده «زندگی نازیسته» مخاطب توصیف کرد؛ یعنی تجربیاتی که فرد در واقعیت از آنها محروم بوده اما میل شدیدی به تماشا یا لمس آنها در فضای مجازی و رسانهای دارد.
از رویکرد تحمیلی تا واکسیناسیون فرهنگی
دکتر قاپچی با تاکید بر اهمیت توجه به «مخاطب خاکستری» و نشانههای فرهنگی، از ضرورت تغییر پارادایم در مدیریت فرهنگی سخن گفت.
وی در پایان نشست خاطرنشان کرد که به جای استفاده از روشهای تحمیلی و دستوری برای اقناع افکار عمومی، باید به سمت ایده «واکسیناسیون فرهنگی» حرکت کرد تا جامعه در برابر روایتهای بیگانه مصونیت یافته و برند ملی ایران بر پایهای علمی و پایدار بازسازی شود.
