افشاگری از پشت پرده مارول؛ کارگردان جایی در این سیستم ندارد
کارگردانان عملاً کنترل چندانی بر کارگردانی فیلمهای دنیای سینمایی مارول ندارند و مدیران مارول حتی درباره نماهایی که باید فیلمبرداری شوند نیز تصمیم میگیرند.
همشهری آنلاین: بسام طارق در تمام ماجرای پرحاشیه «بلید» با سعهصدر زیادی برخورد کرده است، اما هر بار که درباره مارول صحبت میکند، او به شکلی مؤدبانه دقیقاً توضیح میدهد که این ماشین چگونه کار میکند. تازهترین اظهارات او که در گفتوگو با انترتیمنت ویکلی و در کنار ماهرشالا علی، همزمان با تبلیغ فیلم جدیدشان «مادرت، مادرت، مادرت» مطرح شده، شاید افشاگرانهترین صحبتهای او تا امروز باشد.
ماجرای «بلید» از زمانی جنجالی شد که بسام طارق در سال ۲۰۲۲ از کارگردانی فیلم کنار رفت؛ اتفاقی که پس از تغییرات متعدد در روند تولید و تأخیرهای پروژه رخ داد. «بلید» با بازی ماهرشالا علی سالها درگیر تغییر فیلمنامه، تعویق در تولید و تغییر عوامل خلاق بوده و طارق بعدها درباره تجربه کار با مارول، نکاتی درباره میزان کنترل استودیو بر تصمیمهای کارگردان مطرح کرده است. به گفته طارق، مارول از همان ابتدا درباره این موضوع کاملاً صریح است. آنها مؤدبانه به شما میگویند چیزی که در حال ساختنش هستید، «یک فیلم مارولی به کارگردانی یک شخص» است. آنها قاببندی نماها را تغییر میدهند، تصاویر شما را برش میزنند و چیزهای دیگری را تغییر میدهند.
طارق در اینباره گفت: «و این اشکالی ندارد، درست است؟» ماهارشالا علی نیز در حالی که میخندید، اضافه کرد که شاید حتی نام شما «اهمیتی نداشته باشد». البته، همه اینها را از قبل میدانستیم. در مارول، کارگردان یک نیروی استخدامشده است و استودیو مؤلف اصلی فیلم محسوب میشود. این رویکرد معنای تازهای به اصطلاح «سینمای مؤلف» میدهد. ابتدا برند اهمیت دارد و بعد فیلمساز؛ و «یک شخص» میتواند هر کسی باشد؛ فردی قابل جایگزینی و تعویض، درست مانند یک پیمانکار.
به گزراش ورلدآفریل، اگر به موضوع فکر کنید، طارق ــ اگر واقعاً فیلم «بلید» را کارگردانی میکرد ــ سر صحنه حاضر میشد، تصاویر موردنظرش را میگرفت و آنها را تحویل کوین فایگی میداد؛ کسی که بعداً میتوانست فیلم را دوباره تدوین کند، قاببندیها را تغییر دهد، صحنههایی به آن اضافه یا از آن حذف کند و در نهایت همان نمایش معمول جلوههای ویژه عظیم در پرده سوم را به فیلم اضافه کند؛ چیزی که احتمالاً حتی پیش از استخدام کارگردان، استوریبردهایش آماده شده بود. دقیقاً به همین دلیل است که فیلمهای دنیای سینمایی مارول اغلب طوری به نظر میرسند که گویی همه آنها را یک نفر ساخته است.
سال گذشته، والاستریت ژورنال گزارش داد که فایگی عملاً نقش کارگردان را نیز ایفا میکند. در دوران اوج مارول در دهه ۲۰۱۰، او مدیران ردهپایینتر را سر صحنه میفرستاد تا بر روند فیلمبرداری نظارت کنند و سپس خودش در اتاق تدوین کنترل پروژه را در دست میگرفت، صحنهها را دوباره تنظیم میکرد و دستور فیلمبرداری صحنههای جدید را میداد. لوئیز دِسپوزیتو، معاون قدیمی فایگی، نیز شوخیای داشت که مرتب تکرارش میکرد: «اگر دوباره فیلمبرداری کنی، هر فیلمی را میتوانی درست کنی.» کنترل فایگی بر روند تولید تا جایی پیش میرود که کارگردانان عملاً فرصت چندانی برای کارگردانی ندارند.
این موضوع کموبیش با گزارش دیگری نیز همخوانی دارد که به وسواس فایگی برای کنترل تمام بخشهای خلاقانه پروژههای مارول پرداخته است؛ تا جایی که کارگردانان عملاً کنترل چندانی بر کارگردانی فیلمهای دنیای سینمایی مارول ندارند و فایگی حتی درباره نماهایی که باید فیلمبرداری شوند نیز تصمیم میگیرد.
