افزایش قیمت مواد غذایی، الگوی تغذیه مردم را تغییر داده است | از حذف شیر و گوشت تا افزایش چاقی در تهران
افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید مردم، الگوی مصرف مواد غذایی را تغییر داده و ضروری است پیمایش‌های تغذیه‌ای کشور به‌روزرسانی شوند تا مشخص شود مردم امروز چه مواد غذایی را کمتر مصرف می‌کنند.
به گزارش توسعه برند به نقل از همشهری؛، رضا رئیس‌کرمی، رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی تهران در همایش بزرگداشت روز جهانی غذا و تغذیه سالم و روز جهانی مقابله با کاهش اتلاف وضایعات غذایی که امروز (۳۰ مهر) برگزار شد، بیان کرد: باید درباره دریافت ریزمعذی‌ها، ویتامین‌ها، کالری، چربی و پروتئین با توجه به شرایط کشور و شرایط اقلیمی تطابق ایجاد کنیم.
او ادامه داد: اطلاع رسانی میزان مناسب مصرف گوشت در روز کار سختی نیست اما با توجه به شرایط اقتصادی کشور، بابد بتوانیم میزان مصرف را با توان اقتصادی ایجاد کنیم. شرایط را باید به نحوی باشد که مردم بتوانند از توان اقتصادی خود برای مواد ضروری استفاده کنند. در این باره باید دانشگاه‌های علوم‌پزشکی و متخصصان تغذیه از دولت تقاضا کتند که یارانه‌ها در مسیر تامین نیازهای اساسی مردم قرار گیرد.
رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی تهران با بیان اینکه روند افزایش قیمت لبنیات را تجربه می‌کنیم، عنوان کرد: تمام مردم از فواید لبنیات آگاهی دارند اما افزایش قیمت لبنیات سبب می‌شود که توانایی خرید این ماده غذایی را نداشته باشند. ما باید به نمایندگی مردم مطالبه‌گری کنیم که یارانه‌ها در مسیر نیازهای اساسی مردم قرار گیرد و سلامت تامین شود.
او در پایان تاکید کرد: امیدوارم نتایج همایش‌ها منجر به اصلاح سیاستگذاری‌ها و ایجاد برنامه‌هایی شود که برای سلامت مردم بیشتر مفید باشد.
دورریز یک میلیارد تن مواد غذایی در جهان
علیرضا اولیایی‌منش، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران هم در ادامه این همایش با اشاره به آمار جهانی دورریز مواد غذایی اظهار کرد: براساس گزارش سال ۲۰۲۴ برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، سالانه حدود یک میلیارد تن مواد غذایی در جهان توسط خانوارها دور ریخته می‌شود. این حجم از اتلاف غذا در شرایطی رخ می‌دهد که بخش قابل توجهی از جمعیت جهان با فقر و ناامنی غذایی مواجه هستند.
به گفته او این میزان غذای دورریز می‌تواند نقش مهمی در تأمین نیاز غذایی جمعیت فقیر جهان داشته باشد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر ضرورت اصلاح فرهنگ مصرف غذا بیان کرد: اسراف فقط به معنای دور ریختن غذا نیست؛ زیاد خوردن، بد خوردن، مصرف نامناسب مواد غذایی و حتی غذا خوردن در زمان نامناسب نیز می‌تواند نوعی اسراف باشد.
این مسئول با انتقاد از رفتار برخی افراد در مهمانی‌ها و مراسم‌ها عنوان کرد: حتی در شرایط فعلی که بسیاری از خانوارها با مشکلات اقتصادی مواجه هستند، شاهد هستیم که افراد در برخی مراسم‌ها بشقاب‌های خود را از انواع غذا پر می‌کنند، اما تنها بخش کوچکی از آن را می‌خورند و باقی غذا دور ریخته می‌شود. این رفتارها نشان می‌دهد که همچنان به اصلاح فرهنگ مصرف غذا نیاز داریم.
اولیایی‌منش ادامه داد: این در حالی است که برخی استان‌های کشور با شاخص‌های نامناسب تغذیه‌ای مواجه هستند، چنین رفتارهایی قابل قبول نیست و باید برای کاهش دورریز مواد غذایی، آموزش و فرهنگ‌سازی جدی‌تری انجام شود.
شاید دیگر در یخچال برخی خانواده‌ها شیر نباشد
به گفته اولیایی‌منش یکی از مسائل مهم، تغییر رفتار غذایی مردم در شرایط اقتصادی فعلی است. ممکن است دو سال پیش در یخچال بسیاری از خانواده‌ها شیر وجود داشته، اما امروز دیگر چنین نباشد یا میزان مصرف شیر، گوشت و سایر مواد غذایی در خانوارها کاهش پیدا کرده باشد.
او تاکید کرد: به همین دلیل لازم است پیمایش‌های تغذیه‌ای کشور به‌روز شوند تا بتوانیم تصویری واقعی از وضعیت فعلی تغذیه جامعه داشته باشیم. بدون اطلاع دقیق از تغییرات الگوی مصرف مردم، سیاستگذاری و برنامه‌ریزی مؤثر در این حوزه دشوار خواهد بود.
اولیایی‌منش ارتقای سواد تغذیه‌ای جامعه را هم یکی از مهم‌ترین مداخلات در حوزه سلامت است عنوان کرد و گفت: آموزش و فرهنگ‌سازی، اصلاح الگوی غذایی، بهبود ترکیب مواد غذایی، اصلاح محیط‌های غذایی، سیاستگذاری اقتصادی و همچنین اصلاح نظام تولید و عرضه مواد غذایی، از جمله اقداماتی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
البته به گفته او کمبود نیروی انسانی متخصص در مراکز بهداشتی وجود دارد و در توضیح بیشتر بیان کرد: در حال حاضر تعداد کارشناسان تغذیه متناسب با نیاز مراکز بهداشتی نیست و در برخی مناطق یک کارشناس تغذیه باید خدمات دو تا سه مرکز را پوشش دهد. این مسئله می‌تواند بر میزان دسترسی مردم به خدمات مشاوره و آموزش تغذیه تأثیر بگذارد. این در حالی است که مداخلات تغذیه‌ای برای گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله زنان باردار، خانوارهای کم‌درآمد، محرومان و افرادی که دسترسی کافی به مواد غذایی مناسب ندارند، در شرایط فعلی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
افزایش اعتبار سبد غذایی به ۲ میلیون تومان
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره حمایت‌های تغذیه‌ای از گروه‌های هدف هم عنوان کرد: اعتبار سبد غذایی توزیعی در سال ۱۴۰۵ نسبت به گذشته افزایش یافته و از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۲ میلیون تومان رسیده است.
او با بیان اینکه تعداد خانوارهای بهره‌مند از این حمایت‌ها نیز در سال جاری حدود دو برابر شده، افزود: با وجود این افزایش، تعداد افراد تحت پوشش همچنان محدود است و حمایت‌های موجود با نیاز واقعی جامعه فاصله زیادی دارد.
اولیایی‌منش در این باره بر ضرورت مشارکت خیرین در تأمین نیازهای تغذیه‌ای گروه‌های آسیب‌پذیر تأکید کرد.
وضعیت نامناسب برخی شاخص‌های تغذیه‌ای در تهران
این مسئول به وضعیت شاخص‌های تغذیه‌ای در استان تهران هم اشاره کرد و گفت: بررسی شاخص ید ادرار در جمعیت تحت پوشش سه دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران و شهید بهشتی نشان می‌دهد که وضعیت این شاخص در استان تهران نسبت به میانگین کشوری پایین‌تر است و باید اقدامات بیشتری برای بهبود آن انجام شود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره مکمل‌یاری ویتامین D دانش‌آموزان نیز بیان کرد: پوشش این برنامه در جمعیت دانش‌آموزی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران حدود ۹۲ تا ۹۴ درصد است که وضعیت نسبتاً مطلوبی محسوب می‌شود.
او تاکید کرد: بررسی شاخص‌های سوءتغذیه کودکان از جمله کوتاه‌قدی، لاغری و چاقی نشان می‌دهد که وضعیت در برخی شاخص‌ها نسبتاً مناسب است، اما در زمینه اضافه‌وزن و چاقی افراد بالای ۱۸ سال، شرایط به‌تدریج نگران‌کننده می‌شود.
اولیایی‌منش با تأکید بر اینکه برخورداری ظاهری استان تهران نباید موجب نادیده گرفتن مشکلات تغذیه‌ای شود، گفت: بسیاری تصور می‌کنند تهران به دلیل برخورداری از امکانات بیشتر، وضعیت مناسبی در تمام شاخص‌های سلامت و تغذیه دارد، اما بررسی وضعیت مناطق حاشیه‌ای استان نشان می‌دهد که در برخی از این مناطق مشکلات جدی وجود دارد.
او ادامه داد: دانشگاه‌های علوم پزشکی به دلیل ارتباط مستقیم با جمعیت تحت پوشش و دسترسی به اطلاعات بهداشتی مناطق مختلف، شناخت دقیق‌تری از وضعیت سلامت و تغذیه مردم دارند و لازم است در سیاستگذاری‌ها از این اطلاعات و ظرفیت کارشناسی استفاده شود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان بر ضرورت تقویت شبکه بهداشت، توسعه آموزش‌های تغذیه‌ای، افزایش دسترسی گروه‌های آسیب‌پذیر به خدمات و به‌روزرسانی اطلاعات مربوط به وضعیت تغذیه خانوارها تأکید کرد.
