از قطب تئاتر تا شهر جشنواره‌ها؛ روایت پایتخت فرهنگی هگمتانه
در دیار الوند، جایی که تاریخ در فرهنگ کهن و نفس‌های هنر ریشه دوانده، ملایر این روزها روایتی دیگر از شکوفایی را تجربه می‌کند؛ که عنوان «پایتخت فرهنگی استان همدان» را برای این شهرستان به ارمغان آورده است.
به گزارش توسعه برند به نقل از ایرنا؛ در سایه نگاه عدالت‌محور و درکی عمیق از ظرفیت‌های نهفته، درخت پُربار فرهنگ و هنر این خطه امروز سیراب شده و شاخه‌هایش را چنان گشوده که بر تمامی عرصه‌های فرهنگی و هنری سایه انداخته و احیای گنجینه ارزشمند فرهنگ و هنر در دستور کار قرار گرفته است.
خروج از تنگناها و بها دادن به اصحاب قلم، تصویر و اندیشه، نخستین ثمره این نگاه تحول‌گرا بود، دست‌اندرکاران این حوزه با همتی مضاعف، صحنه‌هایی از شکوه هنر را در دومین شهر بزرگ استان همدان رقم زدند.
کارشناسان و صاحب‌نظران ملایری بر این باورند که بی‌توجهی به فرهنگ و هنر در ادوار گذشته، این شهرستان با پیشینه درخشان را با چالش‌های عمیقی روبه‌رو کرده بود، اما سیاست‌گذاری‌های اصولی دست‌اندرکاران این حوزه و پشتیبانی همه‌جانبه از نخبگان فرهنگی و هنرمندان پیشکسوت، نه تنها غبار کهنگی از چهره هنر زدود، بلکه بستری برای بالندگی نسل جدید فراهم آورد و برآیند این اقدامات معنادار، کاهش آسیب‌های اجتماعی، هویت‌سازی پویا و نخبه‌پروری بوده است.
امروز ملایر با افتخار به «شهر جشنواره‌ها» و «قطب تئاتر» شهرت یافته است، از میزبانی همایش‌های ملی و محافل ادبی گرفته تا رویدادهای فاخر فرهنگی، همگی گواهی بر این مدعاست، عدالت فرهنگی و هنری که روزها آرزویی دور به نظر می‌رسید، اینک به برکت خدمات ارزنده، تحقق عینی یافته و فضا برای هنرمندان فراهم شده تا گنجینه‌های خود را نه تنها در داخل، که در آن سوی مرزها نیز به نمایش بگذارند.
قطب تئاتر و موسیقی استان، پایلوت سازسازی ایران، خاستگاه بزرگترین قاریان و حافظان قرآن کریم و کانون تولیدات سینمای جوانان، اینها تنها گوشه‌ای از القاب و افتخارات ملایر در این دوره است، داشته‌هایی که امروز به مرحله تکامل رسیده و به ثمر نشستند، اگرچه مسیر تکامل همچنان دراز است و فرازهای بسیاری پیش رو، اما امروز ملایر بر خود می‌بالد که در تمامی حوزه‌های فرهنگی و هنری، درختی پُربار و پُرثمر شده است.
در همین رابطه «فرشاد کشاورزیان» رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان ملایر گفت و گویی تفصیلی با خبرنگار ایرنا داشت که در پی می‌خوانید:
ایرنا: از جایگاه هنر هفتم و موفقیت‌های سینمای جوانان در این شهر بگویید؟
کشاورزیان: ملایر یکی از شهرهای موفق در فیلمسازی و عکاسی است و با فعالیت ۳۵ ساله انجمن سینمای جوانان در این شهرستان از سال ۱۳۶۶ تاکنون، بیش از یک هزار و ۲۵۰ فیلمساز و عکاس در ملایر تربیت شده و در بازه زمانی سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، تعداد ۳۵ فیلم کوتاه توسط هنرمندان و هنرجویان ملایری تولید شده که نشان‌دهنده پویایی و خلاقیت در این عرصه است.
ما دستاوردهای بسیار مهمی در انجمن سینمای جوانان این شهرستان برای غرب کشور داشتیم، سال ۱۴۰۱ برای اولین بار در غرب کشور، «امید وفایی» مدیر انجمن سینمای جوانان ملایر موفق به دریافت مجوز ساخت فیلم بلند از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد که این امر نقطه عطفی در تاریخ سینمای منطقه محسوب می‌شود.
در عین حال فیلمسازان و عکاسان ملایری تاکنون موفق به کسب ۱۴ جایزه معتبر ملی و بین‌المللی در جشنواره‌های مختلف شده‌اند که این افتخارات، نشان از جایگاه والای هنر در این دیار دارد.
طی ۲ سال اخیر، انجمن سینمای جوانان ملایر موفق به جذب هشت میلیارد و ۲۰۰ میلیون ریال اعتبار برای تولید فیلم کوتاه شد و ملایر تنها شهری در سطح استان همدان است که در شورای پیچینگ (شورای تصویب فیلمنامه) استان دو عضو دارد و این امر بر جایگاه رفیع این شهر در تصمیم‌گیری‌های سینمایی اثرگذار است.
در این حوزه دو جشنواره منطقه‌ای فیلم به میزبانی ملایر برگزار شد، جشنواره فیلم «تاک» و «آگر» با حضور هنرمندانی از ۱۱ استان کشور در ملایر برگزار شد که این رویدادها نقش مهمی در تبادل فرهنگی و هنری ایفا کردند و در حال حاضر ۱۷۰ هنرجو در کلاس‌های آموزشی عکاسی، فیلمسازی و سایر رشته‌های مرتبط در انجمن سینمای جوانان ملایر مشغول به فراگیری هنر هستند.
ایرنا: با توجه به ظرفیت بالای ملایر در هنر نمایش؛ جایگاه این شهرستان را در استان و کشور چطور ارزیابی می‌کنید؟
کشاورزیان: ملایر به واسطه درخشش هنرمندان خود در سطح ملی و بین‌المللی، به عنوان ویترین و قطب تئاتر استان همدان شناخته می‌شود، این شهرستان ظرفیت بسیار بالا و شگرفی در حوزه نمایش دارد و به اذعان همگان، با کسب مقام‌های برتر در جشنواره‌های گوناگون، به قطب تئاتر استان تبدیل شده است.
در اکثر جشنواره‌های استانی تئاتر، مقام‌های اول تا سوم به هنرمندان ملایر تعلق می‌گیرد و هنرمندان ما در این حوزه سرآمد استان هستند و نام ملایر را در سطح کشور و فراتر از مرزها پرآوازه کرده‌اند و ما همیشه حامی آنان هستیم.
بیش از ۵۰۰ هنرمند تئاتر با عضویت در صندوق هنرمندان، از مزایای این صندوق از جمله بیمه هنرمندان، هنرکارت و تسهیلات کم‌بهره بهره‌مند شده‌اند که گامی موثر در راستای حمایت از معیشت و فعالیت حرفه‌ای آنان است.
فعالیت ۱۶ گروه نمایشی در ملایر
تاکنون بیش از ۱۷۰ هنرمند ملایری در رشته‌های مختلف نمایش اعم از کارگردانی، بازیگری، طراحی صحنه، نورپردازی و سایر رشته‌های مرتبط، موفق به کسب رتبه‌های ملی و بین‌المللی شده‌اند.
ملایر به عنوان یکی از شهرهای پیشرو در هنر تئاتر، از ۲ گروه نمایشی در قبل از انقلاب، در حال حاضر دارای ۱۶ گروه نمایشی فعال و حرفه‌ای است و ۱۵ آموزشگاه آزاد هنری، چهار موسسه فرهنگی و هنری و پنج انجمن هنری؛ ۶ کانون آگهی و تبلیغاتی و ۲ موسسه قرآن و عترت دارد که این روند رشد و توسعه در حوزه فرهنگ و هنر بسیار ملموس و قابل دفاع است.
اجرای گروه‌های نمایشی این شهرستان در طول سالیان متمادی در کشورهای حوزه خلیج فارس، اسلونی، ایتالیا، کانادا، استرالیا و سایر کشورهای اروپایی و آسیایی، گویای توانمندی‌های بالای هنرمندان این خطه است و حضور چشمگیر و کسب رتبه‌های مختلف توسط هنرمندان برجسته تئاتر ملایر همچون «محمد قاسمی»، «مهدی حبیبی»، «مهدی روزبهانی» و «پری بارانی»، «نرگس خاک‌کار»، «محیا جباری»، «مرجان آقانوری» و «فروزان حسینی» در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی، مهر تأییدی بر این ادعاست.
ایرنا: هنرهای تجسمی در ملایر در چه جایگاهی قرار دارد؟
کشاورزیان: به طور میانگین سالانه بیش از ۲۰ نمایشگاه در رشته‌های نقاشی، طراحی، گرافیک، خوشنویسی و صنایع دستی در سالن‌های نمایشگاهی این شهرستان برگزار می‌شود و تاکنون بیش از ۲ هزار نمایشگاه در این حوزه برپا شده که نشان از فعالیت گسترده هنرمندان در حوزه هنرهای تجسمی دارد.
در کنار این اقدامات، نمایشگاه انفرادی نقاشی در کشور روسیه توسط استاد «مهدی اسدی»، هنرمند ملایری برگزار شد که نشانه‌ای از نبوغ و ذهن خلاق هنرمندان این شهر است و برگزاری دوره های آموزشی (ورکشاپ) توسط اساتید برجسته این شهر در سطح کشور و تدریس این هنرمندان بنام در دانشگاه‌های مطرح ایران به عنوان دیگر نقاط قوت هنر این شهر فرهنگی به شمار می‌رود.
ایرنا: موسیقی ملایر صاحب آوازه کشوری است، در این باره توضیح دهید؟
کشاورزیان: پیشرفت موسیقی ملایر مرهون تلاش هنرمندان این حوزه است و بی‌شک هرجا هنرمندان این شهرستان حضور داشته‌اند، گوی سبقت را از دیگران ربوده‌اند، در حال حاضر پنج آموزشگاه فعال موسیقی در رشته‌های مختلف به عنوان نشانه‌ای از علاقه‌مندی نسل جوان و نوجوان به این هنر فعالیت دارند.
فعالیت گروه موسیقی “همراز” به عنوان یکی از گروه‌های برتر و موفق استان همدان نمونه بارز این حوزه است و اجرای این گروه در کشور ترکیه با استقبال هنردوستان و پخش زنده از شبکه‌های تلویزیونی این کشور همراه بود، همچنین برگزاری کنسرت‌های متعدد در شهرهای مختلف ایران و اجرای این گروه در فرهنگسرای نیاوران، نشان‌دهنده رشد و تعالی موسیقی در شهرستان ملایر است.
برگزاری موفق و باشکوه دومین جشنواره شب‌های موسیقی هگمتانه در ملایر و جشنواره بزرگ فرهنگی و هنری موسیقی “تاک” با حضور گروه‌های موسیقی از استان‌های غرب کشور از دیگر موفقیت‌های حوزه موسیقی این شهرستان است که همواره با استقبال بی‌نظیر علاقه‌مندان مواجه شده است.
ایرنا: از روند شکوفایی حوزه شعر و ادب فارسی ملایر بگویید؟
کشاورزیان: شهرستان ملایر که به عنوان پایتخت ادبیات کودک و نوجوان ایران شناخته می‌شود، این روزها با حضور چهره‌های شاخص کشوری و تجلیل از مفاخر بومی، بار دیگر جایگاه رفیع خود در عرصه شعر و ادب فارسی را به اثبات رساند.
«غلامرضا بکتاش» شاعر برجسته کودک و نوجوان و «مریم زندی»، از شاعران توانمند شهرستان، به عنوان داوران ثابت جشنواره‌های معتبر ملی و بین‌المللی حضور فعال دارند که این امر نشان‌دهنده عمق دانش و توانمندی بالای جامعه ادبی ملایر است، استاد «فریدون محمودی» نویسنده محلی این شهرستان نیز در حوزه شعر و ادب فارسی حرف برای گفتن دارد.
فعالیت چشمگیر نویسندگان ملایری نیز با تألیف بیش از ۵۰۰ عنوان کتاب در موضوعات مختلف، برگ دیگری از دفتر پرافتخار این شهرستان است، در این میان، سهم ادبیات پایداری با تألیف ۳۰ جلد کتاب توسط «لیلا گودرزیان‌فر» نویسنده متعهد ملایری جلوه‌ای ویژه دارد و در راستای ارج نهادن به این تلاش‌ها، طی ماه‌های اخیر از جمعی از نویسندگان و شاعران برتر شهرستان با اهدای لوح و جوایز تجلیل به عمل آمد.
در این راستا با برگزاری دو رویداد مهم و سراسری، نام این دیار را بر سر زبان‌ها انداخت، اولین کنگره ملی شعر «مادر» با استعانت از حضرت زهرا (س) و با محوریت مناقب اهل بیت (ع) و جایگاه مادر، با حضور استادان برجسته‌ای چون استاد «میرجلال‌الدین کزازی» و استاد «موسوی گرمارودی» برگزار شد و فضایی معنوی و ادبی را در شهرستان حاکم کرد.
همایش ملی شعر «در حلقه رندان» نیز با محوریت طنزپردازی و با حضور چهره‌های شاخص این عرصه همچون استاد «یوسفعلی میرشکاک» و استاد «ناصر فیض»، حال و هوایی متفاوت به محافل ادبی ملایر بخشید و نشان داد که طنز فاخر فارسی در این دیار جایگاه رفیعی دارد، با وجود این ظرفیت مهم عزم جدی ما نیز حمایت از چرخه تولیدات ادبی و معرفی هرچه بیشتر ظرفیت‌های غنی شهرستان در سطح ملی است.
ایرنا: چه اقدامات اثرگذاری در حوزه چاپ و نشر این شهرستان انجام شده است؟
کشاورزیان: صنعت چاپ در این شهرستان همچون سایر حوزه‌ها رونق چشمگیری دارد و افتخارات ملی توسط فعالان این حوزه کسب کرده است، در رویدادی مهم که در سالن همایش‌های بین‌المللی برگزار شد، چاپخانه ملایر موفق به کسب عنوان اولین برند پیشرو در میان ۸۳۰۰ برند معتبر ایرانی شد.
در راستای توسعه زیرساخت‌های صنعتی و فرهنگی منطقه نیز عملیات احداث بزرگترین چاپخانه غرب کشور در ملایر آغاز شده و برای احداث این مجموعه عظیم که نقش مهمی در ایجاد اشتغالزایی پایدار خواهد داشت، اعتبار حدود یک هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری شده و پروژه در حال حاضر مراحل پایانی ساخت خود را طی می‌کند.
ایرنا: دیگر اقدامات فرهنگی این شهرستان را چطور ارزیابی می‌کنید؟
کشاورزیان: شورای فرهنگ عمومی یکی از مهمترین حوزه‌هاست که بسیار مورد توجه است و از سال ۱۳۸۵ تاکنون ۱۰۴ جلسه شورای فرهنگ عمومی در این شهرستان برگزار شده و این جلسات منجر به تصویب بیش از ۷۰۰ مصوبه در حوزه‌های مختلف فرهنگی و هنری شده است.
از دیگر فعالیت‌های شاخص فرهنگی در این شهرستان می‌توان به برگزاری ۲۴ کنسرت با حضور خوانندگان مطرح کشور و همچنین چندین کنسرت توسط گروه‌های موسیقی شهرستان اشاره کرد، در عین حال مرحوم «مصطفی پورکریمی» شاعر بسیجی ملایری موفق به کسب جایزه جشنواره جهان اسلام در رشته شعر شد و استاد «حجت‌الله کریمی» نیز در رشته خوشنویسی جایزه این جشنواره معتبر را از آن خود کرد.
در تازه‌ترین رویداد نیز جشنواره تئاتر استان همدان با حضور ۱۶ گروه نمایشی با شکوه و کیفیت بسیار بالا برگزار شد، برگزاری مراسم نکوداشت استاد «مسعود جعفری جوزانی»، فیلمساز و کارگردان مطرح کشور، از دیگر برنامه‌های شاخص فرهنگی در ملایر بود.
در راستای توسعه زیرساخت‌های صنفی، نمایندگی خانه مطبوعات در این شهرستان راه‌اندازی و مجوز چهار مرکز فرهنگی و هنری تابعه شامل آموزشگاه موسیقی، چاپخانه و کانون آگهی و تبلیغات در سال جاری صادر شد.
و سخن پایانی:
کشاورزیان: از هیچ کوششی برای اعتلای فرهنگ و هنر شهرستان ملایر به عنوان پایتخت فرهنگی استان همدان دریغ نمی‌کنیم، ایجاد و تقویت زیرساخت‌های لازم برای توسعه تولید و نشر فرهنگ و هنر یک ضرورت است، هر اثر هنری که تولید می‌شود باید به دست مخاطب آن برسد که همین امر نیاز به توسعه زیرساخت دارد.
به همین منظور تلاش‌های گسترده‌ای برای توسعه حوزه فرهنگ و هنر با کمک و حمایت سایر دستگاه‌های اجرایی و نهادها نیاز است که هم تولید محتوای بهینه‌ای داشته باشیم و هم تولیدات فرهنگی هنری را اقتصادی و به دست مخاطب برسانیم.
