اتصال شکننده اینترنت بینالملل زیر سایه جنگ/ کاسبان «اینترنت پرو» نقرهداغ شدند؟

بالاخره خبری که همه منتظر آن بودند، رسید؛ اینترنت بینالملل به واسطه دستور رئیس جمهور در روزهای آینده متصل میشود.
ساعاتی پیش پزشکیان، رئیس جمهور دستور داد که وضعیت اینترنت به پیش از حوادث دی ماه ۱۴۰۴ بازگردد.
به نقل از خبرآنلاین، به نظر میرسد، کماکان دو مانع جدی دیگر بر سر راه پایداری این تصمیم وجود داشته باشد؛ ذینفعان و اپراتورهایی که در ماههای گذشته از قبل فروش ترافیک گرانقیمت در قالب اینترنت پرو یا بازار فیلترشکنها سودهای نجومی کسب کردهاند، به راحتی از این منبع درآمد چشمپوشی نخواهند کرد و از طرف دیگر با توجه به اینکه ریشههای اصلی قطع اینترنت به مسائل امنیتی و منطقهای گره خورده است، هرگونه تنش جدید در خاورمیانه میتواند مصوبات این ستاد را بیاثر کرده و شورای عالی امنیت ملی را دوباره به سمت فعالسازی پروتکلهای انسداد سوق دهد.
با این وجود، مصوبه اخیر ستاد ویژه به ریاست عارف و پیگیریهای وزارت ارتباطات را میتوان یک «عقبنشینی از انسداد مطلق شبکه و احقاق حق عمومی» دانست که تا حدی از قفلشدگی اقتصاد دیجیتال میکاهد. با این حال، تا زمانی که تعارضات حقوقی میان نهادهای تصمیمساز حل نشود و تعریف مشخصی از حکمرانی فضای مجازی فراتر از نگاههای اضطراری امنیتی شکل نگیرد، این دستاوردها شکننده و در حد یک تسکین موقت باقی خواهند ماند.
حال یکی از بزرگترین علامتهای سؤال کارشناسان و افکار عمومی، متوجه سرنوشت پروژه پرحاشیه «اینترنت پرو» و مبالغ هنگفتی است که شهروندان و بخش خصوصی در این مدت ناچار به پرداخت آن شدهاند. اکنون باید دید با بازگشت شبکه به وضعیت پیشین، آیا اپراتورها و شرکتهای ارائهدهنده خدمات، مکانیزمی برای بازگشت حقالاشتراکهای نجومی، بستههای ۵۰ گیگابایتی ۲ میلیون تومانی و هزینههای مازاد پرداختی مردم در نظر خواهند گرفت، یا این درآمدهای کلان حاصل از شرایط اضطراری، به عنوان سود خالص در حساب ذینفعان باقی میماند؟ شفافسازی وزارت ارتباطات و نهادهای نظارتی در خصوص این چالش مالی، محک مهمی برای سنجش میزان پایبندی دولت به حقوق کاربران خواهد بود.
در نهایت، آینده اینترنت پرو و اصولاً ثبات شبکه در ایران، در هالهای از ابهام و انتظار قرار دارد؛ باید منتظر ماند و دید آیا این ساختار طبقاتی به طور کامل برچیده میشود یا به عنوان یک زیرساخت آماده، برای بحرانهای احتمالی بعدی در لایههای فنی شبکه جا خوش میکند.

