یادداشت | از خلأ قدرت تا پرشدن میدان با مردم

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: حمیدرضا ترقی تحلیلگر سیاسی در یادداشتی درباره تجمعات شبانه مردم پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در سطح خیابان‌ها و معابر به همشهری آنلاین گفت:

تجمعات شبانه مردمی که اکنون بیش از ۸۰ روز از آغاز آن می‌گذرد، با هدفی مشخص و معنادار شکل گرفته است: حمایت از تلاش میدانی رزمندگان در دفاع از کشور، مقابله با توطئه‌های دشمن و خنثی‌سازی نقش عوامل داخلی نفاق. این حضور، همزمان تلاشی برای اعلام وفاداری، پشتیبانی از تصمیم‌گیران کشور و پرکردن خلأ دوره انتقال رهبری توصیف می‌شود؛ حضوری که به‌تدریج به بخشی از کنش اجتماعی مردم تبدیل شده است.

این تجمعات از ابتدا کوشیده‌اند چند کارکرد را همزمان محقق کنند. نخست، پشتوانه‌بودن برای رزمندگان و مسئولانی که در میدان و عرصه تصمیم‌گیری فعالیت می‌کنند. دوم، پرکردن خلا قدرت در دوران انتقال از رهبری پیشین به رهبری جدید با حضور مستقیم مردم در صحنه. سوم، نشان‌دادن این واقعیت که ملت، پشت سر تصمیم‌گیران عرصه میدان و دیپلماسی ایستاده است و این پشتوانه، اعتمادبه‌نفس مسئولان را برای پیگیری اهداف کشور افزایش می‌دهد.

در این چارچوب، این حضور شبانه، پیام روشنی درباره میزان تاب‌آوری مردم در برابر فشارهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی دشمن نیز دارد. مردمی که هر شب در میدان حاضر می‌شوند، عملا نشان می‌دهند که ایستادگی و مقاومت، از سطح شعار عبور کرده و به بخشی از زندگی روزمره آنان تبدیل شده است.

در فضای رسانه‌ای خارج از کشور، گاه این پرسش مطرح می‌شود که وقتی حملات علیه ایران عمدتا هوایی است، حضور مردم با سلاح در خیابان یا نمایش آن چه پیامی دارد. پاسخ این است که این رفتار، حامل چند پیام همزمان برای دشمن است. نخست، اینکه این جمعیت گسترده که در خیابان حضور دارد و شعار می‌دهد، نشان‌دهنده حمایت مردمی از نظام و ایستادگی در برابر آمریکا و اسرائیل است. دوم، اینکه رزمندگان در جبهه‌های نبرد و فعالان عرصه دیپلماسی، هیچ نگرانی از پشت جبهه ندارند و می‌دانند از حمایت وسیع مردمی برخوردارند.

از سوی دیگر، نفس آشنایی با سلاح و تمرین آن در این فضا، به‌معنای آمادگی روانی و عملی مردم برای مشارکت در هرگونه نبرد احتمالی تعبیر می‌شود. این پیام را منتقل می‌کند که مردم، خود را پشتوانه ارتش و سپاه در جبهه‌های نبرد می‌دانند و صرفا نظاره‌گر صحنه نیستند.

در کنار این، برگزاری برنامه‌های متنوع، حتی مراسم‌هایی شبیه جشن و عروسی برای «جان‌فداها»، نشان می‌دهد که این حضور، به امری خشک و رسمی محدود نشده، بلکه در قالب‌های متنوع فرهنگی و اجتماعی در حال بروز است. این تنوع برنامه‌ها در شهرهای مختلف و با سلیقه‌های گوناگون، گواه آن است که این حضور، به بخشی لاینفک از کنش اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مردم تبدیل شده است.

در این تجمعات، سلایق مختلف به رسمیت شناخته می‌شود. برخی صرفاً برای وطن، استقلال، عزت ملی و شرف ملی در صحنه حاضر می‌شوند و برخی علاوه بر آن، با انگیزه‌های دینی، اعتقادی و انقلابی حضور دارند. پیوند این دو انگیزه—وطن‌دوستی و باور اعتقادی—در این فضا به‌روشنی دیده می‌شود. نماد مشترک این حضور نیز پرچم جمهوری اسلامی ایران است که همه اقشار را ذیل خود جمع می‌کند.

تجمعات شبانه مردمی، در این روایت، تلاشی برای حفظ گرمای حضور اجتماعی تا رسیدن به اهدافی است که از سوی رهبری اعلام شده است. تأکید بر این است که این حضور نباید سرد شود و مردم تا تحقق آن اهداف، صحنه را ترک نکنند. آنچه در این ۸۰ روز شکل گرفته، تنها یک تجمع نیست؛ جلوه‌ای از حضوری است که مقاومت، تاب‌آوری و پشتیبانی از میدان و دیپلماسی را به بخشی از زندگی روزمره جامعه تبدیل کرده است.