چگونه گفتوگو با «ChatGPT» به شواهد کلیدی پروندههای جنایی تبدیل شد؟
با گسترش استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی در زندگی روزمره، مکالمات کاربران با ابزارهایی مانند ChatGPT حالا از یک گفتوگوی مجازی ساده فراتر رفته و در مواردی به اسناد رسمی و شواهد تعیینکننده در پروندههای جنایی تبدیل شده است؛ شواهدی که میتوانند انگیزه، نیت و وضعیت ذهنی مظنونان را برای دادگاهها آشکار کنند و سرنوشت پروندهها را تغییر دهند.
به گزارش توسعه برند؛ زمانی که ChatGPT برای نخستین بار معرفی شد، کمتر کسی تصور میکرد این چتبات هوش مصنوعی روزی در کنار ابزارهای کلاسیک پلیسی، به منبعی تازه برای کشف جرم و تحلیل روانشناختی متهمان تبدیل شود. اما حالا، بر پایه گزارشهای رسانههای معتبر بینالمللی، تاریخچه گفتوگو با هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای نوین قانونی برای بررسی انگیزه و مسیر ذهنی مظنونان بدل شده است.
پرونده فلوریدا؛ زمانی که پرسش از ChatGPT به مدرک قتل تبدیل شد
در یکی از پروندههای جنایی اخیر ایالت فلوریدا، دادستانها اعلام کردند که هشام ابوغربیه، متهم به قتل دو دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه جنوب فلوریدا، چند روز پیش از وقوع حادثه، گفتوگوهای مشکوکی با ChatGPT انجام داده است.
بر اساس اسناد رسمی دادگاه، او در تاریخ ۱۳ آوریل از ChatGPT پرسیده بود:
«اگر انسانی در یک کیسه زباله سیاه قرار داده شود و در سطل زباله انداخته شود، چه اتفاقی میافتد؟»
وقتی ChatGPT هشدار داد که چنین عملی بسیار خطرناک است، او بلافاصله پرسید:
«آنها چگونه متوجه میشوند؟»
دادستانهای پرونده گفتند این گفتوگوها نشاندهنده نیت و برنامهریزی قبلی متهم بوده و نقش مهمی در اثبات اتهام قتل درجه یک او داشته است.
«گنج اطلاعاتی» برای سازمانهای مجری قانون
کارشناسان امنیت سایبری و حقوقی میگویند مکالمات با چتباتهای هوش مصنوعی چون ChatGPT برای پلیس نوعی گنج اطلاعاتی محسوب میشود.
ایلیا کولوچنکو (Ilia Kolochenko)، متخصص امنیت سایبری در واشنگتن دیسی، تأکید کرد:
«هرگونه ارتباط با چتباتهای هوش مصنوعی همچون گنجی برای مجریان قانون است. مظنونان اغلب فکر میکنند گفتوگوهایشان محرمانه میماند، و همین باور غلط باعث میشود پرسشهایی بسیار مستقیم درباره جرم یا انگیزههای شخصی مطرح کنند.»
به گفته او، همین صراحت در گفتوگوها میتواند طرز فکر، انگیزه و حتی جزئیات ذهنی جرم را به بازرسان نشان دهد.
از لسآنجلس تا ویرجینیا؛ رد پای ChatGPT در پروندههای مهم
استفاده از مکالمات هوش مصنوعی در رسیدگی قضایی، محدود به فلوریدا نیست. در پرونده آتشسوزی عمدی لسآنجلس که به آتشسوزی گسترده “Palisades” انجامید، دادستانها بخشهایی از درخواستهای متهم از ChatGPT را بهعنوان شواهد ارائه کردند.
همچنین، در دادگاه قتل سال ۲۰۲۴ ایالت ویرجینیا، مکالمات یکی از مظنونان با هوش مصنوعی Snapchat، به مدرک کلیدی برای دادگاه بدل شد و روند دادرسی را تغییر داد.
“”توسعه برند را در بله و سروش پلاس دنبال کنید””
حریم خصوصی؛ خلأ قانونی بزرگ در دنیای چتباتها
این پروندهها یک مسئله بنیادین را نمایان کردهاند: فقدان حمایت قانونی از حریم خصوصی گفتوگو با ChatGPT و سایر هوشهای مصنوعی. برخلاف صحبت با پزشک، وکیل یا درمانگر، گفتوگو با چتباتها تحت پوشش قوانین محرمانگی نیست.
سم آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل شرکت OpenAI، در گفتوگویی با رسانهها درباره این چالش هشدار داده و گفته است:
«مردم درباره شخصیترین مسائل زندگیشان با ChatGPT صحبت میکنند. اما اگر دعوی حقوقی پیش بیاید، ممکن است از ما خواسته شود که این گفتوگوها را در دادگاه افشا کنیم.»
آلتمن این موضوع را یکی از بزرگترین چالشهای اخلاقی و حقوقی عصر هوش مصنوعی دانسته و خواستار تدوین قوانین صریحتر برای حفاظت از کاربران شده است.
هر چیزی که در ChatGPT تایپ میشود، قابل کشف است
وکلای فعال در حوزه فناوری نیز هشدار میدهند که کاربران نباید تصور محرمانگی داشته باشند.
ویرجینیا همرل (Virginia Hammerle)، وکیل اهل تگزاس، تأکید کرد:
«در شرکت ما اصول روشنی داریم: هر چیزی که کسی در ChatGPT تایپ کند، میتواند در روند کشف و ارائه به دادگاه استفاده شود.»
به باور همرل، از منظر قانون، گفتوگو با چتباتها همانند دادههای الکترونیکی دیگر نظیر تراکنشهای بانکی یا گزارش تماسها تلقی میشود و مشمول امتیاز محرمانگی نیست.
مقایسه با جستوجوی گوگل؛ هوش مصنوعی در نقش شاهد
اکنون کارشناسان حقوقی کاربرد ChatGPT را مشابه با بررسی جستوجوهای گوگل در دادگاهها میدانند.
جوی جکسون (Joey Jackson)، تحلیلگر حقوقی CNN، تصریح کرد:
«همانگونه که جستوجوهای اینترنتی انگیزه و نیت افراد را آشکار میکند، گفتوگوهای انجامشده با ChatGPT نیز میتوانند ذهنیت و هدف واقعی مظنونان را نمایان سازند.»
در پروندههای گذشته نیز نمونههایی مشابه دیده شده است؛ از جمله برایان والش (Brian Walshe) که با بررسی جستوجوهای گوگلش درباره «۱۰ روش برای از بین بردن جسد»، به جرم قتل همسرش محکوم شد.
آیا ChatGPT مستحق امتیاز قانونی است؟
در مقابل، برخی اندیشمندان فناوری خواستار تعریف جایگاه قانونی برای چتباتها هستند.
نیلز گیلمن (Nils Gilman)، مورخ و مشاور ارشد مؤسسه برگروئن (Berggruen Institute)، در گفتوگو با CNN گفت:
«قانون برای پزشکان، درمانگران یا وکلا امتیاز محرمانگی ایجاد کرده است، زیرا گفتوگوی صادقانه بهشدت به نفع جامعه است. اگر مردم از مدلهای زبانی هوش مصنوعی به همان شکل استفاده کنند، باید از امتیازهای مشابه برخوردار شوند.»
با این حال، او میافزاید که چنین حفاظتی هنوز در هیچ نظام حقوقی وجود ندارد و قانونگذاران هنوز در تلاشند تا با واقعیتهای جدید فناوری همگام شوند.
دوست یا شاهد؟
در دنیایی که گفتوگوهای مجازی به بخش جداییناپذیر زندگی انسانی تبدیل شده، مرز میان زندگی شخصی و فضای حقوقی بیش از پیش مبهم شده است.
واقعیت امروز این است که ChatGPT نه وکیل است، نه پزشک، نه درمانگر و نه محرم اسرار واقعی. هرچیزی که در آن نوشته شود، میتواند در شرایط خاص به مدرک قضایی قابل استناد تبدیل شود.
کارشناسان حقوقی و امنیت سایبری هشدار میدهند:
کاربران باید درباره آنچه با چتباتها در میان میگذارند محتاط باشند، زیرا در عصر داده، گفتوگوها نیز میتوانند همانقدر سرنوشتساز باشند که اعمال.
