هشدار مدیرعامل دیجی‌کالا درباره بازار کالاهای تقلبی و زیان ۵۰۰ همتی
مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجی‌کالا، با انتقاد از تداوم ممنوعیت واردات برخی کالاها گفت این سیاست نه‌تنها مانع خروج ارز و قاچاق نشده، بلکه با گسترش واردات غیررسمی، سالانه صدها هزار میلیارد تومان درآمد قانونی دولت را از بین برده و سلامت مصرف‌کنندگان و حق انتخاب آن‌ها را نیز تحت تأثیر قرار داده است. او همچنین از افزایش ۱۰ برابری آسیب‌های چشمی ناشی از مصرف لوازم آرایشی تقلبی خبر داد.
به گزارش توسعه برند، مسعود طباطبایی در رویداد «تنظیم‌گری در عصر پلتفرم‌ها» که ۹ آبان به میزبانی اقتصادآنلاین در مرکز همایش‌های بین‌المللی کتابخانه ملی ایران برگزار شد، با اشاره به ممنوعیت واردات گروهی از کالاها از سال ۱۳۹۷ گفت این سیاست با سه هدف حفظ منابع ارزی، حمایت از تولید داخلی و مدیریت واردات کالاهای ضروری اجرا شد؛ اما به اعتقاد او، هیچ‌یک از این اهداف به شکل مورد انتظار محقق نشده است.
مدیرعامل دیجی‌کالا توضیح داد که ممنوعیت واردات مانع خروج ارز نشده، بلکه مسیر آن را از مبادی رسمی به کانال‌های غیررسمی تغییر داده است. برآوردهای او نشان می‌دهد سالانه بیش از یک تا دو میلیارد دلار ارز در هر یک از حوزه‌های پوشاک، لوازم آرایشی و لوازم خانگی از کشور خارج می‌شود.
طباطبایی تأکید کرد تقاضای مصرف‌کنندگان برای این کالاها همچنان وجود دارد و ممنوعیت واردات، نیاز بازار را از بین نبرده است؛ بلکه تأمین کالا را به مسیرهای غیررسمی سوق داده است.
او در همین زمینه، درآمد ازدست‌رفته دولت از محل حقوق گمرکی، مالیات و عوارض واردات غیررسمی را حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان (۵۰۰ همت) برآورد کرد.
ممنوعیت واردات مانع خروج ارز از کشور نشده، بلکه مسیر خروج ارز را از مبادی رسمی به مسیرهای غیررسمی تغییر داده است.
این مضمون، محور انتقاد مدیرعامل دیجی‌کالا از سیاست ممنوعیت واردات است.
حمایت از تولید داخلی نباید به حذف رقابت منجر شود
طباطبایی با تأکید بر ضرورت حمایت از تولیدکنندگان داخلی گفت مسئله اصلی، حمایت از تولید نیست؛ بلکه شیوه اجرای این حمایت‌هاست. به گفته او، حمایت زمانی به افزایش کیفیت و توان رقابتی تولیدکنندگان منجر می‌شود که همراه با نظارت، ارزیابی و ایجاد فضای رقابتی باشد.
او معتقد است حمایت بدون نظارت و رقابت می‌تواند به رانت تبدیل شود و تولیدکننده را از تلاش برای افزایش بهره‌وری و بهبود کیفیت دور کند.
مدیرعامل دیجی‌کالا برای توضیح این موضوع به نمونه‌ای از بازار لوازم خانگی اشاره کرد و گفت در نامه‌ای از سوی یکی از انجمن‌های تولیدکنندگان، نسبت به ورود کالای خارجی از مسیر قاچاق و ارزان‌تر بودن آن نسبت به محصول داخلی اعتراض شده بود.
طباطبایی با طرح این پرسش که چگونه یک یخچال تولیدشده در کره جنوبی، پس از طی مسیر دریایی و زمینی تا تهران، می‌تواند از محصول داخلی ارزان‌تر باشد، ضعف بهره‌وری و وابستگی تولید به حمایت‌های غیررقابتی را از مسائل قابل بررسی دانست.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
او همچنین هشدار داد که با حذف رقابت، انگیزه تولیدکننده برای کاهش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی، قیمت‌ها لزوماً متناسب با کیفیت تعیین نمی‌شوند و در ادامه، قیمت‌گذاری دستوری نیز می‌تواند مشکلات تازه‌ای برای بازار ایجاد کند.
افزایش ۱۰ برابری آسیب‌های چشمی ناشی از لوازم آرایشی تقلبی
یکی از بخش‌های مهم سخنان مدیرعامل دیجی‌کالا به پیامدهای ممنوعیت واردات برای سلامت مصرف‌کنندگان اختصاص داشت. طباطبایی گفت در جلسه‌ای از انجمن تولیدکنندگان محصولات آرایشی و بهداشتی اعلام شده است که میزان آسیب‌های چشمی ناشی از مصرف محصولات آرایشی غیراستاندارد و تقلبی در کشور ۱۰ برابر شده است.
به گفته او، محدود شدن واردات رسمی و فعالیت نمایندگی برندهای معتبر، زمینه عرضه کالاهای فاقد شناسنامه و بدون نظارت کافی را فراهم کرده است. در این شرایط، مصرف‌کننده نمی‌تواند به‌راحتی از اصالت محصولاتی مانند مداد چشم یا سایر لوازم آرایشی اطمینان پیدا کند.
طباطبایی توضیح داد که وقتی نمایندگی رسمی یک برند امکان واردات و فعالیت قانونی نداشته باشد، تشخیص کالای اصل از محصول تقلبی برای خریدار دشوار می‌شود. همچنین امکان بهره‌مندی از ضمانت معتبر و خدمات پس از فروش نیز کاهش پیدا می‌کند.
مصرف‌کننده در بازار غیررسمی امکان اطمینان از اصالت، کیفیت و سلامت کالا را ندارد.
این مسئله به‌ویژه در بازار محصولات آرایشی و بهداشتی اهمیت دارد؛ جایی که کالای تقلبی می‌تواند مستقیماً سلامت افراد را تهدید کند.»
ممنوعیت واردات لوازم خانگی از پنج سال به هشت سال رسید
مدیرعامل دیجی‌کالا در بخش دیگری از سخنان خود به تداوم ممنوعیت واردات لوازم خانگی اشاره کرد و گفت این ممنوعیت در ابتدا برای یک دوره پنج‌ساله پیش‌بینی شده بود، اما اکنون هشت سال از اجرای آن می‌گذرد.
او با انتقاد از دشواری اصلاح سیاست‌های ناکارآمد اظهار کرد که تصویب قوانین در کشور آسان‌تر از اصلاح یا کنار گذاشتن آن‌هاست. به گفته طباطبایی، ممنوعیت واردات در مقایسه با آسیب‌هایی که به بازار، تولید، حقوق مصرف‌کننده و نظام نظارتی وارد کرده، تأثیر چندانی بر کاهش مصرف ارز نداشته است.
او افزود مصرف‌کننده‌ای که به پوشاک، کفش یا لوازم خانگی نیاز دارد، با ممنوعیت واردات از خرید منصرف نمی‌شود و در نهایت کالای موردنیاز خود را از مسیرهای دیگر تأمین می‌کند؛ با این تفاوت که در بازار غیررسمی، امکان بررسی اصالت و استاندارد کالا محدودتر است.
تجارت مرزی؛ راهکاری برای بازگشت واردات به مسیر قانونی
طباطبایی یکی از راهکارهای جایگزین ممنوعیت مطلق واردات را استفاده از ظرفیت قانون تجارت مرزی دانست. به گفته او، این قانون در یکی دو سال گذشته زمینه‌ای برای ایجاد مسیرهای قانونی و قابل نظارت واردات فراهم کرده است.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
اجرای درست این قانون می‌تواند امکان بررسی سلامت کالا، ثبت اطلاعات تجاری، شفافیت فرآیند واردات و شکل‌گیری رقابت در بازار را افزایش دهد. او همچنین تأکید کرد که تجارت مرزی می‌تواند به ایجاد درآمد پایدار برای مرزنشینان از طریق تعاونی‌های مرزنشینی کمک کند.
مدیرعامل دیجی‌کالا از آمادگی کسب‌وکارهای تجارت الکترونیک برای مشارکت در اجرای این قانون خبر داد و گفت پلتفرم‌های فروش آنلاین می‌توانند بستری شفاف و قابل نظارت برای عرضه کالاهای واردشده از مسیرهای قانونی فراهم کنند.
بیش از ۸۵ درصد فروش دیجی‌کالا از محصولات داخلی است
طباطبایی در پایان با تأکید بر اینکه ایجاد رقابت به معنای مخالفت با تولید داخلی نیست، اعلام کرد بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد فروش دیجی‌کالا به محصولات تولیدکنندگان داخلی اختصاص دارد.
او گفت حمایت از تولیدکنندگان ایرانی و تقویت بنگاه‌های داخلی با ایجاد فضای رقابتی و رعایت حقوق مصرف‌کننده منافاتی ندارد. به اعتقاد او، هدف باید شکل‌گیری تولید داخلی قدرتمند و رقابت‌پذیر در کنار بازاری شفاف باشد؛ بازاری که در آن مصرف‌کننده امکان انتخاب کالای باکیفیت با قیمت مناسب را داشته باشد.
طباطبایی اصلاح سیاست‌های ناکارآمد وارداتی را راهی برای بازگرداندن بخشی از درآمدهای ازدست‌رفته دولت، تقویت نظارت بر بازار و حفظ حقوق مصرف‌کنندگان دانست.
