فروش تسلا در سقوط آزاد؛ اروپا، چین و آمریکا همزمان عقب نشستند
در حالی که ایلان ماسک سال را درگیر روباتها و بسته جبران خدمت یک تریلیون دلاری خود گذرانده، کسبوکار اصلی تسلا با افت شدید فروش در اروپا، چین و ایالات متحده روبهرو شده است. دادههای جدید نشان میدهد فروش تسلا در اروپا در ماه اکتبر بیش از ۴۸٪ سقوط کرده، در حالیکه رقبا با مدلهای متنوعتر و ارزانتر سهم بازار را میبلعند.
به گزارش توسعه برند به نقل از رویترز، ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، بخش زیادی از سال جاری را صرف پروژههای رباتیک این شرکت و کسب تأیید سهامداران برای بسته پاداش تازهاش به ارزش یک تریلیون دلار کرده است. اما در این میان، چشمانداز کسبوکار اصلی تسلا—یعنی فروش خودرو—رو به تیرگی رفته است.
تسلا در سه بازار بزرگ خود یعنی اروپا، چین و آمریکا با فشار کاهش فروش مواجه است. طبق دادههای انجمن خودروسازان اروپا که روز سهشنبه منتشر شد، فروش تسلا در اروپا طی اکتبر نسبت به سال گذشته ۴۸.۵٪ کاهش داشته است. فروش سالانه این شرکت در اروپا نیز حدود ۳۰٪ افت داشته، در حالی که فروش کلی خودروهای برقی ۲۶٪ افزایش یافته است.
پیشبینیها بر اساس دادههای «ویزیبل آلفا» نشان میدهد که تحویل جهانی خودروهای تسلا امسال ۷٪ کاهش خواهد یافت؛ پس از آنکه در سال ۲۰۲۴ نیز ۱٪ افت داشته است. این موضوع در حالی است که تسلا در سهماهه سوم رکورد تحویل خودرو را ثبت کرد؛ رکوردی که عمدتاً حاصل عجله خریداران آمریکایی برای استفاده از اعتبار مالیاتی خودروهای برقی پیش از پایان مهلت ۳۰ سپتامبر بود.
نتایج ضعیف اروپا نشان میدهد که شرکت نباید انتظار بهبود سریع پس از آشفتگی فروش از اواخر سال گذشته را داشته باشد؛ آشفتگیای که پس از آن آغاز شد که ماسک علناً از چهرههای راست افراطی تمجید کرد و باعث اعتراضات گسترده در اروپا شد. هرچند ماسک طی ماههای اخیر در سیاست سکوت بیشتری اختیار کرده، اما تجارت اروپایی تسلا همچنان احیا نشده و این نشان از مشکلات بنیادیتر دارد.
مدل Y تسلا تا همین سال ۲۰۲۳ پرفروشترین خودروی جهان—چه بنزینی چه برقی—بود. اما اکنون با ورود رقبای متعدد و عرضه خودروهای برقی جدید و ارزانتر، مدلهای محدود و نسبتاً قدیمی تسلا جذابیت گذشته را از دست دادهاند.
تسلا به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ نداد.
سال گذشته ماسک به سهامداران گفته بود انتظار دارد فروش خودرو در ۲۰۲۵ بین ۲۰ تا ۳۰ درصد رشد کند. تسلا در ژانویه گفت انتظار بازگشت رشد را دارد اما تخمینی ارائه نکرد—و سهماهه بعد همان پیشبینی را پس گرفت. در ماه اکتبر هم اعلام کرد رشد فروش به عوامل کلان اقتصادی و سرعت توسعه قابلیت خودران و افزایش ظرفیت تولید وابسته است.
رقابت شدید با فولکسواگن و برندهای چینی
مشکلات تسلا در اروپا بیش از هر جای دیگر نمایان است؛ جایی که بیش از ۱۲ مدل خودروی برقی زیر ۳۰ هزار دلار عرضه میشود و دهها مدل دیگر نیز در راه هستند. موجی از برندهای چینی با طراحیهای جذاب و گزینههای متنوع—از مدلهای برقی تا هیبریدی و بنزینی—در حال ورود به اروپا است.
کارشناسانی که رویترز با آنها گفتگو کرده، میگویند تسلا راهحل سریع و سادهای در اروپا ندارد، زیرا تنها دو مدل اصلی برای بازار انبوه عرضه میکند: مدل ۳ و مدل Y. این شرکت اخیراً نسخه ارزانتر مدل Y را برای تحریک فروش معرفی کرده است.
در مقابل، تعداد مدلهای برقی جدید از دیگر برندها به سرعت در حال افزایش است. فقط در بریتانیا بیش از ۱۵۰ مدل برقی در دسترس است و دستکم ۵۰ مدل جدید دیگر سال آینده وارد بازار میشوند.
جینی باکلی، مدیرعامل Electrifying.com، میگوید:
«از میان آن ۵۰ مدل جدید، هیچکدام تسلا نیستند.»
در سراسر اروپا، شرکت چینی بیوایدی (BYD) در اکتبر ۱۷,۴۷۰ خودرو فروخت؛ بیش از دو برابر فروش تسلا. از سوی دیگر، فولکسواگن آلمان رشد ۷۸.۲٪ در فروش خودروهای برقی خود تا پایان سپتامبر ثبت کرد—روندی که فروش تسلا را تقریباً سه برابر پشت سر گذاشته است.
«فردیناند دودنهوفر»، رئیس اندیشکده CAR در دانشگاه دویسبورگ-اسن میگوید:
«مشکل ماسک فقط خودروهای خودش یا خودروسازان چینی نیست؛ مشکل این است که اروپاییها هم به تسلا رسیدهاند.»
عقبنشینی فروش در چین و آیندهای تیره در آمریکا
در چین، فروش و سهم بازار تسلا کاهش یافته—هرچند نه به شدت اروپا. تحویل خودروهای این شرکت در چین طی اکتبر ۳۵.۸٪ کاهش یافت و به پایینترین سطح سهساله رسید. در مجموع، فروش تسلا در چین طی ده ماه نخست سال ۸.۴٪ کاهش داشته است.
تسلا در چین با موجی از برندهای جوان و نوسازیشده مانند چری و همچنین تازهواردهایی چون شیائومی که مدل YU7 آن سریعاً به رقیبی جدی برای مدل Y تبدیل شده، مواجه است.
در آمریکا، تحقیقات Motor Intelligence نشان میدهد که فروش تسلا در سپتامبر ۱۸٪ افزایش یافته بود—باز هم به دلیل همان عجله برای استفاده از اعتبار مالیاتی پیش از پایان مهلت. اما این روند در اکتبر معکوس شد و ۲۴٪ افت کرد. مدیران صنعت خودرو پیشبینی میکنند که بازار خودروهای برقی در آمریکا همچنان «سرد» باقی بماند.
تسلا ممکن است از این فرصت استفاده کند، زیرا چندین خودروساز قدیمی مانند جنرالموتورز، فورد و هوندا برنامههای توسعه خودروهای برقی و سرمایهگذاری در کارخانههای مربوطه را کاهش دادهاند. همچنین عرضه نسخههای جدید و ارزانتر مدل Y و مدل ۳—حدود ۵ هزار دلار کمتر—میتواند به حفظ سهم بازار تسلا کمک کند.
برخی تحلیلگران میگویند تسلا برای احیای فروش به یک مدل جدید نیاز دارد. اما نشانهای از عرضه خودروی جدید برای «رانندگی انسان» دیده نمیشود، زیرا تمرکز ماسک به سمت روباتاکسیهای خودران و رباتهای انساننما حرکت کرده است.
با این حال، بسته پاداش جدید ماسک او را ملزم به رشد چشمگیر فروش نمیکند. او میتواند پاداش چند میلیارددلاریاش را دریافت کند اگر تسلا طی ده سال آینده بهطور متوسط سالانه ۱.۲ میلیون خودرو تولید کند—یعنی حدود ۵۰۰ هزار دستگاه کمتر از تعداد فروش این شرکت در سال ۲۰۲۴.
