صندوق نوآوری و شکوفایی از تأمین مالی مستقیم به حکمرانی نظام تأمین مالی فناوری حرکت می‌کند
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری از تغییر رویکرد این صندوق در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و گفت: صندوق نوآوری و شکوفایی در نظر دارد طی یک تا دو سال آینده، از تأمین مالی مستقیم شرکت‌ها به سمت حکمرانی نظام تأمین مالی فناوری حرکت کند.
به گزارش توسعه برند، اصغر نوراله زاده، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست‌جمهوری، در مراسم اختتامیه جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با اشاره به برنامه‌های این صندوق برای توسعه تجاری‌سازی فناوری اظهار کرد: تأمین مالی یکی از مؤلفه‌های مهم در کنار سایر الزامات تجاری‌سازی است و صندوق در دوره جدید به دنبال طراحی ابزارهایی است که بتوانند با مشارکت ارکان مختلف زیست‌بوم نوآوری، منابع مالی بیشتری را در اختیار شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان قرار دهند.
وی با بیان اینکه رویکرد جدید صندوق بر ایفای نقش راهبری در نظام تأمین مالی متمرکز است، افزود: در این چارچوب، قصد داریم به‌جای ورود مستقیم به تأمین مالی شرکت‌ها، از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی (CVC) و صندوق‌های پژوهش و فناوری، زمینه سرمایه‌گذاری مشترک در کسب‌وکارهای نوپا را فراهم کنیم؛ به‌ویژه شرکت‌هایی که در مراحل اولیه رشد، از جمله مراحل سرمایه‌گذاری بذری و سری A، قرار دارند.
افزایش سرمایه صندوق‌های پژوهش و فناوری برای تقویت تأمین مالی
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به ضرورت تقویت نهادهای مالی فعال در زیست‌بوم فناوری گفت: افزایش سرمایه صندوق‌های پژوهش و فناوری یکی از سیاست‌های مورد پیگیری است تا این صندوق‌ها بتوانند نقش مؤثرتری در اجرای سیاست‌های حمایتی و تأمین مالی شرکت‌ها ایفا کنند.
نوراله زاده ادامه داد: براساس مصوبه شورای مربوط، برای افزایش سرمایه پایه این صندوق‌ها تا پایان سال ۱۴۰۵ برنامه‌ریزی شده است و در صورت تحقق نیافتن الزامات تعیین‌شده، امکان لغو مجوزها و صدور مجوز جدید برای سهامداران و سرمایه‌گذاران جدید با سرمایه بالاتر وجود خواهد داشت.
وی همچنین از برنامه صندوق برای افزایش سقف تأمین مالی از طریق صندوق‌های پژوهش و فناوری خبر داد و گفت: در شرایط فعلی، سقف مورد توافق برای برخی ابزارهای تأمین مالی به ۱۰ میلیارد تومان افزایش یافته و هدف این است که این رقم به ۴۰ میلیارد تومان برسد و در ادامه نیز متناسب با نیاز شرکت‌ها افزایش پیدا کند.
به گفته رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، این منابع می‌توانند علاوه بر کسب‌وکارهای نوپا، برای تأمین سرمایه در گردش و توسعه محصولات جدید شرکت‌هایی که وارد مراحل بالاتر رشد شده‌اند نیز به کار گرفته شوند.
تأمین مالی بر مبنای سفارش صنعتی و قرارداد فروش
نوراله زاده یکی دیگر از محورهای برنامه صندوق را تأمین مالی مبتنی بر قرارداد فروش و سفارش ساخت صنعتی عنوان کرد و گفت: در این مدل، اگر یک شرکت دانش‌بنیان سفارش تولید محصولی را دریافت کرده باشد اما برای اجرای سفارش با محدودیت منابع مالی مواجه شود، امکان طراحی ابزارهای تأمین مالی و لیزینگ برای آن فراهم خواهد شد.
وی افزود: در این روش می‌توان منابع مالی موردنیاز تولید را تأمین کرد و در عین حال، تقاضا برای محصولات دانش‌بنیان را افزایش داد. همچنین تلاش می‌کنیم ریسک تأمین مالی از دوش شرکت دانش‌بنیان برداشته شود و سازوکاری طراحی کنیم که خریداران محصولات نیز بدون مواجهه با ریسک‌های پیش‌بینی‌نشده، بتوانند سفارش ساخت خود را ثبت کنند.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تأکید بر اهمیت حمایت از ورود محصولات فناورانه به مرحله تولید صنعتی تصریح کرد: طراحی ضمانت‌نامه‌های ویژه برای پوشش ریسک پایلوت‌های صنعتی از دیگر برنامه‌های صندوق است. در حال حاضر، تلاش می‌کنیم این ابزارها را توسعه دهیم تا شرکت‌های دانش‌بنیان برای اجرای پایلوت و ورود به مرحله صنعتی‌سازی، با محدودیت کمتری مواجه شوند.
تأمین مالی اهرمی برای توسعه صادرات شرکت‌های دانش‌بنیان
وی با اشاره به برنامه صندوق برای توسعه بازارهای بین‌المللی شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: یکی از مسیرهای مورد پیگیری، استفاده از ظرفیت شبکه بانکی برای تأمین مالی شرکت‌های بالغ و صادرات‌محور است. در این الگو، صندوق و شرکت متقاضی هرکدام منابعی را تأمین می‌کنند و با استفاده از ظرفیت بانک، امکان افزایش حجم تأمین مالی فراهم می‌شود.
نوراله زاده توضیح داد: در مدل طراحی‌شده، به ازای مشارکت یک‌برابری شرکت و اختصاص یک‌برابر منابع از سوی صندوق، امکان تأمین مالی تا شش برابر از طریق شبکه بانکی پیش‌بینی شده است. این روش برای شرکت‌هایی در نظر گرفته شده که فروش بالاتری دارند و آمادگی مشارکت در تأمین مالی توسعه بازار خود را نشان می‌دهند.
وی با اشاره به اجرای آزمایشی این طرح با انجمن صنایع پیشرفته گفت: در همین چارچوب، با انجمن صنایع الکترونیک نیز توافق‌هایی صورت گرفته و برای تأمین مالی شرکت‌های عضو این انجمن برنامه‌ریزی شده است. همچنین توافق با دیجی‌کالا می‌تواند زمینه استفاده از این ظرفیت برای شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین آن را فراهم کند.
سرمایه‌گذاری مشترک با مشارکت شرکت‌ها و نهادهای مالی
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تشریح الگوی جدید سرمایه‌گذاری مشترک گفت: در مدل طراحی‌شده، یک‌سوم سرمایه‌گذاری می‌تواند از محل آورده شرکت دانش‌بنیان و ارزش‌گذاری دانش فنی آن، یک‌سوم از سوی صندوق‌های پژوهش و فناوری یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی و یک‌سوم نیز از سوی نهاد سرمایه‌گذار یا عامل تأمین شود.
وی افزود: این الگو با مشارکت برخی مجموعه‌های صنعتی از جمله صنایع خلیج فارس اجرا شده و صندوق در نظر دارد آن را به‌عنوان یکی از سیاست‌های عمومی تأمین مالی توسعه دهد. در طرح‌های مرتبط با حوزه‌های راهبردی یا طرح‌هایی که به حل مسائل کشور کمک می‌کنند، آمادگی داریم سهم مشارکت صندوق در سرمایه‌گذاری را تا ۵۰ درصد افزایش دهیم.
نوراله زاده همچنین از برنامه‌ریزی برای تأمین مالی مبتنی بر عملکرد در حوزه زیرساخت خبر داد و گفت: در این روش، شاخص‌های عملکردی مورد توافق با شرکت‌ها مبنای تخصیص منابع قرار می‌گیرد.
وی با تأکید بر اینکه اجرای این سیاست‌ها به همکاری همه ارکان زیست‌بوم نوآوری نیاز دارد، اظهار کرد: صندوق نوآوری و شکوفایی در تلاش است با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری، صندوق‌های پژوهش و فناوری، صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی و شتاب‌دهنده‌ها، لایه جدیدی از حمایت مالی را ایجاد کند تا منابع موجود با اثربخشی بیشتری در مسیر توسعه فناوری و تجاری‌سازی محصولات به کار گرفته شوند.
تجربه شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان؛ از حمایت اولیه تا شکل‌گیری یک الگو
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به سابقه همکاری با شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، نقش این مجموعه و جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی را در توسعه کارآفرینی و فناوری کشور مؤثر دانست.
نوراله زاده با بیان اینکه نخستین آشنایی او با این مجموعه به سال ۱۳۸۵ بازمی‌گردد، گفت: در آن زمان، درخواست پنج میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از حدود ۷۰ تا ۸۰ شرکت مستقر در شهرک مطرح شد. پس از بازدید از مجموعه و مشاهده زیرساخت‌ها و فضای مشترک فعالیت شرکت‌ها، با اختصاص این اعتبار موافقت شد.
وی افزود: در سال ۱۳۹۲، پس از بازگشت به مسئولیت مدیریت عاملی صندوق، بار دیگر از شهرک بازدید کردم تا نتایج آن حمایت را ارزیابی کنم. بررسی‌ها نشان داد شرکت‌هایی که در سال ۱۳۸۵ تسهیلات دریافت کرده بودند، اقساط خود را پرداخت کرده و هیچ‌یک مطالبات معوق نداشتند؛ موضوعی که زمینه اعتماد بیشتر به ظرفیت این مجموعه و افزایش حمایت‌ها را فراهم کرد.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به تأثیر جشنواره شیخ بهایی بر شکل‌گیری تجربه‌های مشابه در حوزه‌های دیگر گفت: ایده برگزاری جشنواره برای شناسایی و معرفی برترین کسب‌وکارها، در طراحی جشنواره‌های روستایی نیز مورد استفاده قرار گرفت تا تولیدکنندگان، فرآوری‌کنندگان، فعالان بسته‌بندی و فروش محصولات دارای مزیت رقابتی در مناطق روستایی شناسایی و معرفی شوند.
نوراله زاده در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره و مجموعه شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد که حمایت هدفمند، ایجاد زیرساخت و شناسایی ظرفیت‌های کارآفرینانه می‌تواند زمینه رشد کسب‌وکارها را فراهم کند؛ مسیری که امروز با توسعه ابزارهای تأمین مالی و مشارکت گسترده‌تر نهادهای مالی، می‌تواند به تجاری‌سازی فناوری و افزایش توان رقابتی شرکت‌های دانش‌بنیان کمک کند.
