افزایش ۵۰ درصدی مقالات کنفرانس ژئوفیزیک؛ تأکید بر ظرفیت شرکت‌های داخلی برای کاهش وابستگی خارجی
بیست‌ودومین کنفرانس ژئوفیزیک ایران با دریافت بیش از ۳۰۰ مقاله علمی، مشارکت بیش از ۳۰ شرکت صنعتی و حضور استادان، پژوهشگران و دانشجویان در دانشگاه خاتم برگزار شد؛ رویدادی که در کنار ارائه تازه‌ترین دستاوردهای علمی در حوزه‌های فیزیک زمین، فیزیک فضا و فیزیک دریا، بر ضرورت توسعه ارتباط دانشگاه و صنعت، حمایت از شرکت‌های داخلی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی تأکید داشت.
به گزارش توسعه برند، بیست‌ودومین کنفرانس ژئوفیزیک ایران با همکاری انجمن ژئوفیزیک ایران و مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در روزهای ۲۰ و ۲۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در دانشگاه خاتم برگزار شد. این کنفرانس که به‌صورت دوسالانه برگزار می‌شود، یکی از رویدادهای علمی باسابقه کشور در حوزه ژئوفیزیک به شمار می‌رود و امسال نیز با مشارکت دانشگاهیان و فعالان بخش صنعت همراه بود.
دکتر محمدرضا حاتمی، رئیس مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران و رئیس انجمن ملی ژئوفیزیک ایران، با اشاره به سابقه حدود ۴۴ ساله برگزاری این کنفرانس اظهار کرد: ژئوفیزیک دانشی میان‌رشته‌ای است که ابزارهای علمی و فنی لازم برای شناخت ساختارهای زیرسطحی زمین را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد. روش‌هایی مانند لرزه‌شناسی، مطالعات الکتریکی و بررسی امواج و تغییرات فیزیکی زمین به متخصصان کمک می‌کند اطلاعات دقیق‌تری درباره لایه‌های زیرین زمین به دست آورند.
وی با اشاره به گستردگی حوزه‌های فعالیت ژئوفیزیک افزود: فیزیک فضا، شامل موضوعاتی مانند هواشناسی و علوم فضایی، و همچنین فیزیک دریا و اقیانوس‌شناسی فیزیکی از دیگر حوزه‌های مرتبط با این دانش هستند. دستاوردهای این حوزه‌ها در مدل‌سازی‌های هواشناسی، مطالعات علمی و فعالیت‌های تخصصی مراکز پژوهشی و دانشگاهی کاربرد دارند.
حاتمی یکی از اهداف اصلی برگزاری کنفرانس را تبادل اطلاعات میان پژوهشگران و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت دانست و گفت: این رویداد فرصتی برای معرفی فناوری‌ها و تجهیزات جدید شرکت‌های فعال در حوزه ژئوفیزیک و هواشناسی فراهم می‌کند. همچنین دانشجویان می‌توانند با شرکت‌های تخصصی آشنا شوند و زمینه‌های همکاری علمی و اشتغال آینده خود را شناسایی کنند.
رئیس مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران با اشاره به افزایش استقبال پژوهشگران از این دوره تصریح کرد: در این کنفرانس بیش از ۳۰۰ مقاله در حوزه‌های فیزیک زمین، فیزیک فضا و فیزیک دریا ارائه شده است و تعداد مقالات نسبت به دوره گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش داشته است. با وجود تعطیلی دانشگاه‌ها در یک تا سه نیمسال گذشته، استقبال دانشجویان و پژوهشگران رضایت‌بخش بوده و شرکت‌های فعال نیز مشارکت مناسبی داشته‌اند.
وی همچنین هوش مصنوعی و الگوریتم‌های مبتنی بر آن را از موضوعات جدید و تأثیرگذار در آینده پژوهش‌های ژئوفیزیکی دانست و ابراز امیدواری کرد که در دوره‌های آینده، دستاوردهای بیشتری در این زمینه به جامعه علمی معرفی شود.
حاتمی با تأکید بر ضرورت حمایت از ظرفیت‌های داخلی در حوزه ژئوفیزیک خاطرنشان کرد: در گذشته برخی شرکت‌ها و مراکز دولتی برای دریافت خدمات تخصصی از شرکت‌های خارجی استفاده می‌کردند، اما اکنون شرکت‌های داخلی در این حوزه فعالیت می‌کنند. حمایت بیشتر از این مجموعه‌ها می‌تواند زمینه کاهش وابستگی به خدمات خارجی و استفاده گسترده‌تر از توان تخصصی کشور را فراهم کند.
در همین زمینه، محمد تاتار، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله و دبیر علمی بیست‌ودومین کنفرانس ژئوفیزیک ایران، نیز با اشاره به آمار مقالات دریافتی گفت: در مجموع ۳۱۲ مقاله به دبیرخانه کنفرانس ارسال شد که نسبت به دوره‌های قبل حدود ۵۰ درصد افزایش داشته است.
وی افزود: مقالات در حوزه‌های مختلف، از جمله فیزیک زمین و فیزیک فضا، مورد ارزیابی و داوری قرار گرفتند و براساس نظر داوران، ۱۲۲ مقاله برای ارائه شفاهی و ۱۶۷ مقاله برای ارائه به‌صورت پوستر پذیرفته شدند. همچنین ۲۲ مقاله به دلیل کیفیت علمی پایین، نداشتن جنبه پژوهشی کافی یا مرتبط نبودن با محورهای کنفرانس پذیرفته نشدند.
دبیر علمی کنفرانس، ارتباط میان دانشگاه و صنعت را از اهداف مهم این رویداد دانست و اظهار کرد: دانشجویان در شرایط عادی ممکن است شناخت کافی از شرکت‌های فعال در حوزه تخصصی خود نداشته باشند یا امکان برقراری ارتباط مستقیم با آن‌ها برایشان فراهم نباشد. کنفرانس فرصت مناسبی است تا دانشجویان، استادان و شرکت‌ها در فضایی تعاملی با یکدیگر آشنا شوند.
تاتار ادامه داد: این ارتباطات می‌تواند به حمایت شرکت‌ها از فعالیت‌های علمی و پژوهشی دانشجویان، تعریف پروژه‌های مشترک و حتی فراهم شدن فرصت‌های شغلی در آینده منجر شود.
وی با اشاره به ظرفیت اشتغال در رشته ژئوفیزیک به‌ویژه در گرایش فیزیک زمین گفت: کشور در حوزه‌هایی مانند اکتشاف معادن، اکتشاف نفت و مطالعه مخاطرات طبیعی از جمله زمین‌لرزه به متخصصان ژئوفیزیک نیاز دارد. به دلیل کاربردی بودن این رشته و نیازهای موجود، بخش قابل توجهی از فارغ‌التحصیلان این حوزه جذب بازار کار شده‌اند و فیزیک زمین همچنان از ظرفیت مناسبی برای فعالیت‌های تخصصی برخوردار است.
این استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با اشاره به گرایش‌های مختلف این رشته افزود: زلزله‌شناسی، لرزه‌نگاری و گرانی‌سنجی از جمله شاخه‌های فیزیک زمین هستند که در مطالعات زیرسطحی، اکتشاف منابع و شناخت مخاطرات طبیعی کاربرد دارند. گسترش فعالیت‌های پژوهشی و افزایش نیازهای تخصصی کشور از جمله عواملی است که می‌تواند به استقبال بیشتر دانشجویان از این حوزه منجر شود.
از سوی دیگر، مجتبی خسروی، دبیر اجرایی بیست‌ودومین کنفرانس ژئوفیزیک ایران، با تشریح ابعاد اجرایی و مشارکت بخش صنعت در این رویداد گفت: بیش از ۳۰ شرکت صنعتی فعال در حوزه‌های نفت و گاز، معدن، زمین‌شناسی و هواشناسی در این رویداد مشارکت داشتند. همچنین بیش از ۱۵ شرکت، سازمان دولتی و دانشگاه به‌عنوان حامی علمی در کنفرانس حضور پیدا کردند.
خسروی با بیان اینکه این کنفرانس گروه‌های تخصصی فیزیک زمین، هواشناسی و علوم فضایی را پوشش می‌دهد، اظهار کرد: استادان دانشگاه، دانشجویان و فعالان صنعت در این رویداد فرصت داشتند دستاوردها و فعالیت‌های علمی و تخصصی خود را ارائه کنند و زمینه تعامل میان مجموعه‌های دانشگاهی و صنعتی فراهم شود.
دبیر اجرایی کنفرانس همچنین با اشاره به سابقه نزدیک به ۶۰ ساله انجمن ژئوفیزیک ایران گفت: این انجمن در حوزه‌های ژئوفیزیک، هواشناسی و علوم مرتبط فعالیت دارد و برگزاری کنفرانس دوسالانه یکی از زمینه‌های مهم برای گردهمایی متخصصان و تبادل دستاوردهای علمی این حوزه است.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، بیست‌وسومین کنفرانس ژئوفیزیک ایران نیز طبق برنامه دو سال آینده برگزار خواهد شد؛ رویدادی که انتظار می‌رود با معرفی روش‌ها، ابزارها و فناوری‌های جدید، زمینه توسعه پژوهش‌های ژئوفیزیکی و تقویت همکاری میان دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و صنایع کشور را بیش از پیش فراهم کند.
