وزیر علوم: حمایت از آزمایشگاه‌های تحقیقاتی به حل مسائل کشور گره می‌خورد/ علوم انسانی نیز مشمول حمایت‌های طرح آتف شد
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر ضرورت بازآرایی نظام پژوهش کشور در دوره پساجنگ، اعلام کرد: تداوم حمایت از آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی (آتف) به میزان اثرگذاری و بروندادهای مسئله‌محور آنها وابسته خواهد بود و در این مسیر، علاوه بر تجهیزات و زیرساخت‌های فنی، ظرفیت‌های پژوهشی علوم انسانی نیز مورد حمایت قرار می‌گیرد.
به گزارش توسعه برند، حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در نشست راهبران آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی (آتف)، با اشاره به شرایط کنونی کشور و ضرورت حمایت از جامعه علمی اظهار کرد: برگزاری این نشست و شکل‌گیری طرح‌های آتف و هما، نشان‌دهنده امید به آینده و اراده جدی برای ساختن کشوری بهتر است. یکی از اهداف دشمن مأیوس‌کردن محققان و پژوهشگران بود، اما استمرار فعالیت‌های علمی نشان می‌دهد که کشور با وجود محدودیت‌ها، همچنان برای ارتقای سطح علمی، تحقیقاتی و پژوهشی خود برنامه دارد.
وی افزود: در دوره پساجنگ و پیروزی، بیش از گذشته به بازآرایی معماری پژوهش‌ها و حتی ساختار دانشگاه‌ها نیاز داریم. اگر این بازآرایی انجام نشود و پژوهشگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها نتوانند مسائل کشور را حل کنند و به نیازهای واقعی پاسخ دهند، به‌تدریج ضرورت و توجیه هزینه‌کرد منابع عمومی در این ساختارها زیر سؤال خواهد رفت.
تداوم حمایت‌ها به حل مسائل کشور وابسته است
سیمایی با تأکید بر ضرورت ارزیابی عملکرد آزمایشگاه‌های تحقیقاتی تصریح کرد: در بازآرایی نظام پژوهش باید خروجی فعالیت‌ها به‌صورت دقیق اندازه‌گیری شود و مشخص باشد که آیا نتایج حاصل از فعالیت هر آزمایشگاه ناظر بر یک مسئله واقعی و در جهت حل آن است یا خیر.
وزیر علوم با بیان اینکه مسئله‌محوری باید به یکی از معیارهای اصلی حمایت از پژوهش تبدیل شود، گفت: تداوم حمایت‌ها باید به خروجی پژوهش‌ها و میزان اثرگذاری آنها در حل مسائل کشور وابسته باشد تا پژوهش‌ها از حالت صرفاً انتزاعی خارج شوند و به نیازهای واقعی جامعه پاسخ دهند.
علوم انسانی نیز در طرح آتف مورد حمایت قرار می‌گیرد
وی یکی از رویکردهای مهم در بازآرایی نظام پژوهشی کشور را توجه جدی‌تر به علوم انسانی دانست و اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که به نظر می‌رسد برای نخستین بار در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته، استفاده از ظرفیت‌های علوم انسانی در حکمرانی، اقتصاد، سیاست و ساخت کشور است.
سیمایی ادامه داد: واقعیت این است که تاکنون آن‌گونه که باید از ظرفیت علوم انسانی در اداره جامعه و تصمیم‌گیری‌های کلان استفاده نکرده‌ایم؛ در حالی که این علوم زیربنای توسعه هستند و با مطالعه انسان و جامعه، می‌توانند پیش‌نیازها و پیامدهای پدیده‌های مختلف را تحلیل و جامعه را نسبت به آینده آگاه کنند.
وی تأکید کرد: حمایت از آزمایشگاه‌های تحقیقاتی در این طرح صرفاً به تجهیزات فیزیکی محدود نشده و زیرساخت‌های پژوهشی علوم انسانی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
حمایت مستقیم از پژوهشگران و افزایش اعتبار با مشارکت نیروهای جوان
وزیر علوم با اشاره به برخی سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در طرح آتف گفت: یکی از ویژگی‌های این طرح آن است که حمایت مالی مستقیماً به حساب محققان واریز می‌شود و قرار نیست دانشگاه‌ها بخشی از این اعتبار را به‌عنوان سهم بالاسری برداشت کنند.
وی افزود: همچنین در صورتی که پژوهشگران از همکاران جوان در فعالیت‌های تحقیقاتی خود استفاده کنند، حمایت مالی بیشتری برای آنها در نظر گرفته خواهد شد. این رویکرد می‌تواند زمینه مشارکت نسل جوان در فعالیت‌های پژوهشی و تقویت سرمایه انسانی دانشگاه‌ها را فراهم کند.
سیمایی با اشاره به هدف نهایی طرح آتف خاطرنشان کرد: تقویت آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی، ایجاد ارتباط میان آنها و شکل‌گیری شبکه‌های هم‌افزا از اهداف اصلی این برنامه است که در قالب طرح هما دنبال خواهد شد.
نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی همچنان در دستور کار است
وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی دانشگاه‌ها گفت: این مسئله کاملاً شناخته‌شده است و سال گذشته نیز در گفت‌وگو با رئیس‌جمهور، طرحی برای حمایت از آزمایشگاه‌های کشور تدوین شد که در آن، آزمایشگاه‌ها و تجهیزات مورد نیاز شناسایی و برآورد مالی لازم انجام گرفته بود.
وی افزود: قرار بود برای تأمین منابع این طرح از صندوق توسعه ملی کمک گرفته شود، اما وقوع جنگ و خسارات ناشی از آن، اجرای برخی برنامه‌ها را به تعویق انداخت. با این حال، پیگیری نوسازی و بازسازی زیرساخت‌های دانشگاهی همچنان ادامه دارد.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
سیمایی با اشاره به برگزاری جلسه‌ای با معاون اول رئیس‌جمهور در همین زمینه گفت: بخشی از موضوعات مطرح‌شده در این جلسه به بازسازی و نوسازی اماکن دانشگاهی و شرکت‌هایی اختصاص داشت که در جریان جنگ آسیب دیده‌اند و امیدواریم این برنامه‌ها اجرایی شود.
انتخاب آزمایشگاه‌ها باید بر اساس شاخص‌های علمی و بدون سوگیری باشد
وزیر علوم در ادامه، بر ضرورت شفافیت در انتخاب آزمایشگاه‌های مشمول حمایت تأکید کرد و گفت: وظیفه ما حمایت و ارتقای همه آزمایشگاه‌های کشور است، اما از آنجا که امکانات موجود پاسخ‌گوی تمام نیازها نیست، ناگزیر باید تعدادی از آزمایشگاه‌ها برای دریافت حمایت‌های ویژه انتخاب شوند.
وی افزود: شاخص‌های انتخاب این آزمایشگاه‌ها باید کاملاً علمی، شفاف و بدون سوگیری باشد. توان حل مسئله، به‌کارگیری نیروهای جوان، امکان شبکه‌ای‌کردن فعالیت‌های آزمایشگاهی و توجه به ظرفیت‌های علوم انسانی در پژوهش‌ها از جمله معیارهایی است که باید در این ارزیابی مورد توجه قرار گیرد.
سیمایی ابراز امیدواری کرد که طرح آتف بتواند به ایجاد روزنه‌ای تازه در نظام پژوهش کشور منجر شود و با افزایش امید، شور و نشاط علمی، زمینه مشارکت گسترده‌تر پژوهشگران، استادان و دانشجویان جوان را در حل مسائل کشور فراهم کند.
