موشک اورشنیک روسیه، جایگزینی برای سلاح‌های هسته‌ای میان‌برد
موشک اورشنیک حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به اهداف اروپایی می‌رسد و به جای کشتن صدها هزار نفر از طریق انفجار، گرما و تشعشعات، می‌تواند یک سایت نظامی، مرکز فرماندهی یا تأسیسات مستحکم را ویران کند.
به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از Eurasia Review، موشک بالستیک میان‌برد و مافوق صوت اورشنیک روسیه، تغییر قابل توجهی در گزینه‌های حمله استراتژیک ایجاد می‌کند. این موشک که قادر به ایجاد اثرات مخرب و دقیق از طریق انرژی جنبشی خالص و پلاسمای تولید شده توسط سرعت بسیار بالای خود است، راهی برای خنثی کردن اهداف نظامی و دولتی با ارزش بالا بدون تشعشعات مخرب و تلفات گسترده سلاح‌های هسته‌ای ارائه می‌دهد.
از این نظر، این قابلیت متعارف برای حملات محدود اما با تأثیر بالا برتر است و غرب در حال حاضر فاقد معادل مستقیم آن است. این عدم تقارن به روسیه در سناریوهایی که شامل اروپا می‌شود، مزیت قابل توجهی می‌دهد.
اورشنیک یک موشک بالستیک میان‌برد متحرک جاده‌ای با سوخت جامد است که از طرح RS-۲۶ Rubezh گرفته شده است. این موشک با سرعتی بیش از ۱۰ ماخ (بیش از ۱۲۰۰۰ کیلومتر در ساعت) حرکت می‌کند و برد تخمینی آن ۳۵۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر است که برای رسیدن به اهداف در سراسر اروپا از خاک روسیه یا بلاروس کافی است. محموله آن از یک «باس» مانوردهنده استفاده می‌کند که قابیلیت استقرار تا شش انتقال دهنده بازگشتی مستقل را دارد که هر کدام می‌توانند ریزمهمات کوچک‌تری را آزاد کنند و در مجموع ده‌ها برخوردکننده داشته باشند. سرعت بالا همراه با مسیر زیرمداری، رهگیری را برای سیستم‌های دفاع هوایی و موشکی موجود بسیار دشوار می‌کند.
در تصاویر و ویدیوهای منتشر شده از پروازها و ضربات این موشک، فرودهای آتشین و شهاب‌مانند را نشان می دهد. اشکال خیره کننده رگه‌های درخشان در هنگام بازگشت به جو، یک بمب پلاسمای تخصصی نیست، بلکه یک پدیده فیزیک طبیعی است. در سرعت‌های مافوق صوت، اصطکاک و فشردگی شدید جوی، هوا و سطوح کلاهک را تا حدود ۴۰۰۰ درجه سانتیگراد گرم می‌کند. این امر الکترون‌ها را از مولکول‌های هوا جدا می‌کند و یک پیله پلاسمای درخشان در اطراف پرتابه‌های در حال سقوط ایجاد می‌کند.
در چنین سرعت‌هایی، انرژی جنبشی غالب است. مواد منفجره شیمیایی سنگین اغلب غیرضروری یا غیرعملی هستند؛ زیرا تکانه خام پرتابه‌های فلزی متراکم برای جرم مورد نظر بسیار بیشتر از چگالی انرژی مواد منفجره قوی متعارف است. پس از برخورد، کاهش ناگهانی سرعت، فلز و مواد اطراف را تبخیر می‌کند و اثرات شدید و موضعی با دمای بالا شبیه به جت‌های بار میکروشکل ایجاد می‌کند. این مواد به عمق سازه‌ها یا تأسیسات زیرزمینی نفوذ می‌کنند و اهداف را از طریق نیروی خالص به جای انفجار و تکه تکه شدن، خرد می‌کنند. ناظران حملات هوایی اوکراین به عدم وجود انفجارهای آتشین معمول یا گوی‌های آتشین ثانویه بزرگ اشاره کردند که بیشتر با تیرهای فوق سریع مطابقت دارد تا بمب‌های سنتی.
این شیوه تخریب بسیار هدفمند است. اثرات پلاسما و جنبشی، انرژی را در منطقه برخورد فوری متمرکز می‌کنند. هیچ گونه ریزش تشعشعات هسته‌ای در شهرها و حومه شهرها پخش نمی‌شود، هیچ پالس الکترومغناطیسی زیرساخت‌های غیرنظامی را در فاصله بسیار دورتر از هدف مختل نمی‌کند و هیچ آلودگی باقی‌مانده ای وجود ندارد که مناطق وسیعی را برای سال‌ها غیرقابل سکونت کند. به جای کشتن صدها هزار نفر از طریق انفجار، گرما و تشعشعات، یک حمله اورشنیک می‌تواند یک سایت نظامی-صنعتی خاص، مرکز فرماندهی یا تأسیسات مستحکم را ویران کند و در عین حال آسیب گسترده‌تر به غیرنظامیان را محدود کند. چندین موشک یا کلاهک هماهنگ همچنان می‌توانند اثرات تجمعی قابل مقایسه با شدت محلی با دستگاه‌های هسته‌ای با بازده کمتر ایجاد کنند، اما بدون عبور از آستانه هسته‌ای.
روسیه اولین بار این سیستم را در نوامبر ۲۰۲۴ در نبرد علیه یک سایت نظامی-صنعتی در دنیپرو، اوکراین، به کار گرفت. استفاده‌های بعدی شامل حمله‌ای در منطقه لویو در ژانویه ۲۰۲۶ و حمله‌ای دیگر در نزدیکی کیف (منطقه بیلا تسرکفا) در مه ۲۰۲۶ بود. تولید سریالی در سال‌های ۲۰۲۴-۲۰۲۵ آغاز شد و تا اواخر دسامبر ۲۰۲۵ این سیستم در بلاروس به حالت آماده‌باش درآمد و زمان پرواز به اهداف اروپایی را کوتاه کرد. محدودیت‌های حریم هوایی بر فراز محدوده آزمایش کاپوستین یار در اواخر ماه گذشته، بیشتر نشان دهنده فعالیت‌های آزمایشی یا آمادگی در حال انجام بود.
غرب هیچ سیستم بالستیک مافوق صوت میان‌برد معادل با بار جنبشی و برد قابل مقایسه MIRV را به صورت عمومی در اختیار ندارد. این امر روسیه را در موقعیت برتری در رابطه با اروپا قرار می‌دهد؛ جایی که موشک‌های اورشنیک که از خاک روسیه یا بلاروس پرتاب می‌شوند، می‌توانند تقریباً در ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به مراکز دولتی، پایگاه‌های نظامی و زیرساخت‌های سراسر قاره برسند و ویرانی دقیق و غیر هسته‌ای ایجاد کنند که دفاع‌های سنتی برای مقابله با آن مشکل دارند.
غلاف پلاسمایی یک قطعی رادیویی ایجاد می‌کند که از هدایت فعال نهایی جلوگیری می‌کند، بنابراین سلاح برای اهداف ثابت به ناوبری اینرسی دقیق متصل می‌شود. با این حال، برای سایت‌های با ارزش بالا و ثابت، این کافی است. در ماهیت در حال تحول درگیری‌ها در سال‌های اخیر، چنین سیستمی به تصمیم‌گیرندگان یک ابزار متعارف قدرتمند ارائه می‌دهد که ضمن جلوگیری از هزینه‌های سیاسی، بشردوستانه و تشدید تنش ناشی از سلاح‌های هسته‌ای میان‌برد، به اثرات استراتژیک دست می‌یابد.
با ترکیب سرعت، نفوذ، چندین ضربه مستقل و عدم وجود تشعشع، موشک اورشنیک یک گزینه جایگزین و جذاب برای حملات هدفمند و ویرانگر فراهم می‌کند. برنامه‌ریزان استراتژیک اروپایی باید این موضوع را در هر تصمیمی که در آینده می‌گیرند، در نظر بگیرند.
