متا در آستانه جریمه ۱.۴ تریلیون دلاری به اتهام آسیب به کودکان
شرکت متا از این هفته با یکی از مهم‌ترین پرونده‌های قضایی خود در آمریکا روبه‌رو می‌شود؛ پرونده‌ای که در آن دادستان‌های کل چهار ایالت این کشور، فیسبوک و اینستاگرام را به طراحی عامدانه برای اعتیادآور کردن این شبکه‌ها برای کودکان و آسیب به سلامت آن‌ها متهم کرده‌اند و خواستار اعمال محدودیت‌های گسترده و پرداخت جریمه‌ای تا سقف ۱.۴ تریلیون دلار شده‌اند.
به گزارش توسعه برند؛ متا بار دیگر در برابر نظام قضایی آمریکا قرار گرفته است؛ این بار پرونده‌ای که می‌تواند تبعات سنگینی برای آینده فعالیت این شرکت و نحوه ارائه خدمات آن به کاربران کم‌سن‌وسال داشته باشد. دادگاه فدرال اوکلند در نزدیکی سان‌فرانسیسکو از این هفته رسیدگی به پرونده‌ای را آغاز می‌کند که در آن چهار ایالت کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی متا را به آسیب رساندن به کودکان از طریق اینستاگرام و فیسبوک متهم کرده‌اند.
انتخاب اعضای هیئت منصفه از چهارشنبه آغاز می‌شود و انتظار می‌رود اظهارات ابتدایی طرفین از ۱۸ اوت شروع شود. روند رسیدگی نیز حدود شش هفته ادامه خواهد داشت و پیش‌بینی می‌شود رأی دادگاه در اوایل اکتبر صادر شود.
دادستان‌های کل این چهار ایالت معتقدند متا به‌طور عامدانه ویژگی‌هایی را در اینستاگرام و فیسبوک طراحی کرده که کودکان و نوجوانان را برای مدت طولانی‌تری در این پلتفرم‌ها نگه می‌دارد و به نوعی وابستگی ایجاد می‌کند. آن‌ها علاوه بر درخواست اعمال محدودیت‌های گسترده بر نحوه فعالیت این دو شبکه اجتماعی برای کاربران کم‌سن‌وسال، خواستار جریمه‌ای تا سقف ۱.۴ تریلیون دلار شده‌اند؛ رقمی که تقریباً با کل ارزش بازار متا برابری می‌کند.
«این پرونده فقط درباره محتوای منتشرشده در اینستاگرام و فیسبوک نیست؛ تمرکز اصلی دادستان‌ها بر این است که آیا خودِ طراحی این پلتفرم‌ها به‌گونه‌ای انجام شده که کودکان را عمداً به استفاده بیشتر وادار کند.»
مارک زاکربرگ، مدیرعامل و بنیان‌گذار متا، نیز از جمله شاهدان مهمی است که دادستانی قصد دارد برای شهادت به دادگاه احضار کند. زاکربرگ حدود شش ماه پیش نیز در پرونده‌ای جداگانه در دادگاهی در لس‌آنجلس شهادت داده بود.
ریشه‌های این پرونده به سال ۲۰۲۱ بازمی‌گردد؛ زمانی که فرانسیس هاوگن، کارمند سابق متا، هزاران صفحه از تحقیقات و اسناد داخلی این شرکت را افشا کرد. این مجموعه اسناد که بعدها با عنوان «فایل‌های فیسبوک» شناخته شد، نشان می‌داد متا در تحقیقات داخلی خود درباره آثار احتمالی اینستاگرام بر برخی دختران نوجوان تحقیق کرده بود، در حالی که منتقدان معتقد بودند شرکت در فضای عمومی شدت این آسیب‌ها را کم‌اهمیت جلوه داده است.
این افشاگری‌ها زمینه‌ساز تحقیقات مشترک ده‌ها ایالت آمریکا شد و حدود دو سال بعد، شکایتی علیه متا با مشارکت نزدیک به ۳۰ دادستان کل ایالت‌ها مطرح شد. اکنون چهار ایالت تصمیم گرفته‌اند پرونده خود را به‌صورت مشترک در دادگاه اوکلند دنبال کنند.
فشار حقوقی علیه متا البته تنها به این پرونده محدود نمی‌شود. تیک‌تاک، اسنپ و یوتیوب نیز با هزاران شکایت از سوی خانواده‌ها، مدارس و دادستان‌های ایالتی و محلی در سراسر آمریکا مواجه هستند.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
در یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اخیر، هیئت منصفه‌ای در لس‌آنجلس در ماه مارس متا و یوتیوب را مسئول اعتیاد یک نوجوان به شبکه‌های اجتماعی دانست و ۶ میلیون دلار غرامت برای این نوجوان تعیین کرد.
در پرونده‌ای دیگر، یک قاضی در نیومکزیکو روز پنجشنبه متا را موظف کرد تغییراتی در محصولات خود ایجاد کند و بیش از ۵۰۰ میلیون دلار غرامت به این ایالت بپردازد تا برای درمان و پیشگیری از آسیب‌های مرتبط با فیسبوک و اینستاگرام هزینه شود. پیش از این نیز هیئت منصفه‌ای در نیومکزیکو متا را مسئول به خطر انداختن کودکان و قرار دادن آن‌ها در معرض سوءاستفاده افراد مجرم در پلتفرم‌های خود دانسته و این شرکت را به پرداخت ۳۷۵ میلیون دلار محکوم کرده بود.
متا تمام این احکام را به چالش کشیده یا اعلام کرده است که قصد تجدیدنظرخواهی دارد.
این شرکت در بیانیه‌ای اعلام کرده است که نسبت به عملکرد خود در زمینه حفاظت از نوجوانان در فضای آنلاین اطمینان دارد و به دفاع از خود در برابر ادعاهایی که به گفته متا واقعیت‌ها را نادرست نشان می‌دهند، ادامه خواهد داد.
«دفاع متا احتمالاً بر این استوار خواهد بود که بحران سلامت روان نوجوانان مسئله‌ای مربوط به کل صنعت فناوری است و نمی‌توان مسئولیت آن را تنها بر عهده یک شرکت یا یک پلتفرم گذاشت.»
یکی از محورهای مهم دفاع متا نیز می‌تواند استناد به قوانین مربوط به آزادی بیان در آمریکا باشد. با این حال، پرونده اوکلند تلاش می‌کند تا تمرکز خود را از محتوای تولیدشده توسط کاربران دور کند و به سراغ نحوه طراحی و عملکرد خود پلتفرم‌ها برود.
چهار ایالت متا را علاوه بر نقض قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان، به نقض قانون فدرال حمایت از داده‌های کودکان موسوم به COPPA نیز متهم کرده‌اند. دادستان‌ها معتقدند برخی ویژگی‌های اینستاگرام و فیسبوک از ابتدا با هدف افزایش مدت زمان حضور کودکان در پلتفرم طراحی شده‌اند.
از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به پیمایش بی‌نهایت، اعلان‌های متعدد و نمایش تعداد لایک‌ها اشاره کرد؛ ابزارهایی که به گفته شاکیان می‌توانند کاربران کم‌سن‌وسال را به بازگشت مداوم به پلتفرم تشویق کنند.
«تفاوت مهم این پرونده با بسیاری از دعاوی قبلی علیه شبکه‌های اجتماعی این است که دادستان‌ها به جای محتوای کاربران، خودِ سازوکار طراحی پلتفرم را هدف گرفته‌اند؛ موضوعی که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای پرونده‌های مشابه ایجاد کند.»
رقم ۱.۴ تریلیون دلار نیز بر اساس برآورد تعداد کاربران آسیب‌دیده در چهار ایالت محاسبه شده است. با این حال، هیئت منصفه در این پرونده تنها نقش مشورتی خواهد داشت و در صورت شکست متا، قاضی ایوان گونزالس راجرز درباره میزان مجازات تصمیم خواهد گرفت. او پیش از این نیز بر پرونده‌های مهمی میان اپل و اپیک گیمز و همچنین ایلان ماسک و اوپن‌ای‌آی نظارت داشته است.
در همین حال، خانواده‌هایی که مدعی آسیب دیدن فرزندانشان از شبکه‌های اجتماعی هستند ممکن است در جریان جلسات دادگاه حضور داشته باشند؛ اتفاقی که پیش از این نیز در دادگاه لس‌آنجلس رخ داده بود. سایر افراد نیز می‌توانند روند رسیدگی را از طریق پخش زنده صوتی در یوتیوب دنبال کنند.
پرونده اوکلند برای متا تنها یک دعوای حقوقی دیگر نیست. نتیجه این دادگاه می‌تواند بر نحوه طراحی اینستاگرام و فیسبوک برای کودکان و نوجوانان و حتی مسیر پرونده‌های مشابه علیه دیگر شرکت‌های فناوری اثر بگذارد. به همین دلیل، متا این بار نه فقط با یک مطالبه مالی سنگین، بلکه با احتمال تغییر قواعد فعالیت خود در یکی از حساس‌ترین بازارهایش روبه‌رو است.
