صداقت، اعتماد و مقاومت اقتصادی
![[سیدعلی دوستی موسوی] نفع ایران خودرو یا مردم؟](https://tosebrand.ir/wp-content/uploads/2026/07/262924.jpg)
ایران درگیر یک جنگ و محاصره اقتصادی کمسابقه و همهجانبه است و این یک واقعیت است که این جنگ درآمدهای ملی را به شدت کاهش داده، بر فرآیند کمی و کیفی و هزینهای واردات، تامین و تدارک و تولید طیف گستردهای ازکالاها وخدمات مختلف تاثیر گذاشته است.
جنگ و محاصره اقتصادی در کنار برخی بی تدبیریها و سوءمدیریتهایی که میتوانست و میتواند رخ ندهد، باعث افزایش نرخ تورم و سطح عمومی قیمتها شده و مردم را در فشار شدید اقتصادی و مالی قرار داده و آنها را گلایهمند و ناراضی کرده است.دشمن هم با تداوم محاصره اقتصادی و کش دادن شرایط موسوم به «نه جنگ ونه صلح» و با ایجاد جنگ روانی و ابهام آفرینی در چشمانداز شرایط، به دنبال فروپاشی اقتصادی و ایجاد تبعات بعدی آن است.
حال سوال اساسی این است که در این شرایط تاب آوری و مقاومت اقتصادی مردم چگونه باید افزایش یابد تا ایران از این پیچ تاریخی و حساس به سلامت عبور کند.
پاسخ به این پرسش، چندوجهی است اما ریشه و بنمایه آن از تقویت عنصر حیاتی اعتماد عمومی از طریق ایجاد صداقت با مردم میگذرد.
روشن است اقتصاد به عنوان علمی اجتماعی، ریشه در احساس و سپس رفتار انسانها دارد و کیفیت این احساس است که نوع رفتار اقتصادی مردم را مشخص کرده و به آن جهت میدهد. یعنی هر قدر احساس شهروندان نسبت به روند جاری و آتی اقتصاد کشور امید بخش باشد، تورم انتظاری مهار میشود؛ یعنی مردم بخاطر هراس از ناپایداری شرایط و رشد و مداوم قیمتها، خریدهای انبوه کمتری خواهند کرد و بدین ترتیب توازن میان عرضه و تقاضای کالا کمتر برهم خورده و رشدتورم نیز کمتر خواهد شد ؛ البته در سوی مقابل، رقمخوردن عکس این شرایط هم متحمل است.
بدین ترتیب، مهار کردن تورم انتظاری و تقویت مقاومت اقتصادی مردم در شرایط جنگی فعلی ایران ، در گرو افزایش اعتماد عمومی از طریق صادق بودن با مردم و تفاوت نداشتن حرف وعمل؛ از تریبون تا کف جامعه است. چرا که صداقت ، تصویر نسبی روشنی از حال و آینده اقتصاد کشور در برابر مردم قرارداده و امکان محاسبهپذیری آن- صرفنظر از مثبت یا منفی بودن- را فراهم میکند.
اما کلیگویی و خودداری از بیان شفاف جزئیات تعیینکننده، تغییر معنایی واژهها با هدف کوچکنمایی وقایع و مسایلی از این قبیل،اعتماد عمومی به تریبونهای رسمی را مخدوش میکند و زمانی که لازم است برای اجرای تصمیم یا تدبیری، همکاری عمومی جلب شود همان حرف های صحیح هم مورد قبول مردم قرار نگرفته و همکاری عمومی هم برای اجرای آن جلب نخواهدشد.
متاسفانه باید گفت عملکرد اخیر دولت در دو ماجرای حساس بنزین و نان باعث خدشهدار شدن اعتماد عمومی شده است. به بیان صریح، دولت مشکلات موجود و تدابیر لازم وبه ناچار برای مدیریت آن را شفاف وصادقانه برای مردم بیان نکرده وهمین امر باعث سرگردانی،بلاتکلیفی، نگرانی، بروز ابهام و شایعه ،تشکیل صف و ایجاد نارضایتی مضاعف در مردم شده است.
حال آن که اگر بخاطر شرایط جنگی و محاصره اقتصادی مثلا بنزین کم است یا باید در مصرف آرد ونان صرفه جویی شود، راه صحیح، کمکخواستن از مردم است که درگام نخست از بیان صادقانه و بیپرده مشکل میگذرد.
اشتباه بزرگ این است که هوش و درک مردم را نادیده بگیریم و واقعیات اقتصاد کشور وکمبودهای موجود را که روزانه در کف خیابان قابل مشاهده و لمس است را در قالب طرحهای مختلف به خورد آنها بدهیم یا با هدف افزایش قیمت آن کالاها برای کسب درآمد، روی آن مشکلات موجسواری کنیم.
وقتی شرایط کشور جنگی است و کمبود هم لاجرم جزئی از آن و ناشی از آن بوده و این واقعیت در جامعه بهطور روزانه توسط مردم عادی درحال مشاهده است، بیان غیرصادقانه و تلاش برای بستهبندی زیبای آن از تریبونهای رسمی، جز سلب اعتماد عمومی اثر دیگری ندارد. چه اصراری هست که همه چیز در کشور عادی نشان داده شده وجوری رفتار شود که انگار نه انگار جنگی و محاصرهای وجود دارد؟
راه مدیریت کردن شرایط جاری اقتصاد کشور ، مهار انتظارات تورمی و تقویت مقاومت اقتصادی مردم، بیان صادقانه مسایل در کنار تشریح اقدامات و راهحلهای در دست اقدام و پیگیری است.
اگر مردم واقعا حس کنند که تریبونهابا آنها صادقانه سخن میگویند، بی شک مقاومت ، تحمل وتابآوری بیشتری برای عبور از این شرایط از خود نشان خواهند داد. برعکس، تداوم کمصداقتیهای موجود وتفاوت آشکار میان واقعیات و سخنان، ناامیدی و بیاعتمادی را افزایش داده وبا کاهش تاب آوری، شانس جلب همکاری عمومی در اجرای موفق اقداماتی که ممکن است در آینده نزدیک بسیار ضروری باشد را کاهش خواهد داد.