ایران از بازیگران کلیدی ژئوپلیتیک انرژی جهان است

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، میثم جعفرزاده، کارشناس انرژی در جمع خبرنگاران با اشاره به تغییرات گسترده در بازار جهانی انرژی اظهار کرد: تحولات اخیر از جمله جنگ امریکا علیه ایران، جنگ اوکراین، بحران انرژی اروپا، رقابت فزاینده بر سر LNG و تنش‌های ژئوپلیتیکی، موجب شده توجه جهان بار دیگر به منطقه خلیج فارس و مسیرهای انتقال انرژی معطوف شود.

وی جایگاه ایران را در این معادله راهبردی مهم ارزیابی کرد و گفت: ایران تنها دارنده ذخایر بزرگ نفت و گاز نیست، بلکه در مرکز یکی از گره‌های کلیدی ژئوپلیتیک انرژی جهان قرار دارد, ترکیب موقعیت جغرافیایی، دسترسی به آب‌های آزاد، مجاورت با بازارهای بزرگ مصرف و قرار داشتن در مسیر کریدورهای ترانزیتی، مزیتی ساختاری برای کشور ایجاد کرده است.

جعفرزاده با تاکید بر اینکه اهمیت ایران در بازار جهانی انرژی صرفاً به حجم ذخایر محدود نمی‌شود، افزود: بخش مهمی از تجارت دریایی نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و هرگونه تنش در این منطقه می‌تواند به‌طور مستقیم بر قیمت نفت، هزینه بیمه، حمل‌ونقل و حتی شاخص‌های تورمی جهانی اثر بگذارد.

وی ادامه داد: تحولات اخیر غرب آسیا نشان داده که ایران همچنان یکی از بازیگران کلیدی ژئوپلیتیک انرژی جهان باقی مانده است؛ هرچند تبدیل این موقعیت ژئوپلیتیکی به قدرت اقتصادی پایدار، مستلزم حل چالش‌های ساختاری صنعت انرژی کشور خواهد بود.

وی با اشاره به روند گذار انرژی در جهان گفت: اگرچه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر سرعت گرفته، اما نفت و گاز طی دو دهه آینده همچنان نقش اصلی را در امنیت انرژی ایفا خواهند کرد؛ به‌ویژه در آسیا که موتور رشد تقاضا باقی مانده است. به گفته او، ایران یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های توسعه‌نیافته انرژی جهان را در اختیار دارد، اما تحقق این ظرفیت نیازمند بازتعریف مدل سرمایه‌گذاری و توسعه صنعت است.

این کارشناس ارشد انرژی با اشاره به چالش‌های صنعت گاز کشور تصریح کرد: مسأله فقط افزایش تولید نیست؛ ایران همزمان با رشد سریع مصرف داخلی، افت طبیعی فشار در برخی میادین و ضرورت حفظ ظرفیت صادراتی روبه‌رو است.

به گفته وی، میدان گازی پارس جنوبی اکنون به یکی از نقاط استراتژیک انرژی کشور تبدیل شده و بدون اجرای پروژه‌های فشارافزایی، حفظ سطح فعلی تولید در سال‌های آینده دشوار خواهد بود.

جعفرزاده تحولات بازار جهانی گاز را نیز قابل توجه دانست و گفت: تجارت جهانی گاز در سال‌های اخیر به سمت LNG بازآرایی شده و کشورهایی مانند آمریکا، قطر و استرالیا ساختار آن را تغییر داده‌اند.

وی تأکید کرد: عدم حضور ایران در بازار LNG یکی از خلأهای مهم صنعت انرژی کشور است و حتی با وجود ذخایر عظیم گاز، بدون ورود به زنجیره LNG سهم ایران در تجارت جهانی محدود خواهد ماند.

این کارشناس انرژی درباره تأثیر تحریم‌ها بر این صنعت اظهار کرد: تحریم‌ها اگرچه محدودیت‌هایی در تأمین مالی و انتقال فناوری ایجاد کرده‌اند، اما در کنار آن بخشی از توان مهندسی داخلی نیز تقویت شده است.

به گفته وی، صنعت انرژی ایران ترکیبی از تاب‌آوری داخلی و افزایش هزینه‌های توسعه را تجربه کرده است.

جعفرزاده با اشاره به تغییر رقابت در منطقه افزود: آینده رقابت انرژی تنها بر سر صادرات نفت خام نیست؛ کشورهای منطقه در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در پتروشیمی، تجارت انرژی، LNG، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت‌های مالی انجام داده‌اند و رقابت واقعی بر سر کنترل زنجیره ارزش انرژی شکل می‌گیرد.

وی تأکید کرد: ایران علاوه بر منابع هیدروکربوری، طی سال‌های گذشته توانسته بخش قابل توجهی از ظرفیت مهندسی، طراحی، اجرا و بهره‌برداری پروژه‌های بزرگ انرژی را در داخل توسعه دهد و تجربه عبور از تحریم‌ها نیز به شکل‌گیری توان فنی بومی در حوزه‌های نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاه کمک کرده است.

این کارشناس انرژی در پایان گفت: تبدیل این ظرفیت فنی به قدرت اقتصادی پایدار نیازمند ترکیبی از سرمایه‌گذاری، دسترسی به فناوری‌های پیشرفته، توسعه دیپلماسی انرژی، اصلاح ساختار مصرف و بهبود حکمرانی انرژی است.

وی افزود: آینده انرژی ایران نه فقط به منابع زیرزمینی، بلکه به توان کشور در ایجاد توازن میان ظرفیت داخلی و اتصال مؤثر به زنجیره جهانی انرژی وابسته خواهد بود.

پایان