اپل و سامسونگ در قعر رتبه‌بندی تعمیرپذیری؛ موتورولا پیشتاز بازار موبایل شد
گزارش سالانه Failing the Fix 2026 نشان می‌دهد بسیاری از گوشی‌ها و لپ‌تاپ‌های محبوب بازار هنوز به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که تعمیر آن‌ها دشوار است. در این رتبه‌بندی که بر اساس شاخص‌های تعمیرپذیری اتحادیه اروپا و فرانسه تهیه شده، موتورولا در میان برندهای موبایل بهترین عملکرد را داشته، در حالی که اپل و سامسونگ در پایین‌ترین رتبه‌ها قرار گرفته‌اند.
بر اساس این گزارش، در بخش تلفن‌های همراه موتورولا با نمره B+ در صدر قرار گرفته و پس از آن گوگل با C- قرار دارد. در مقابل، سامسونگ با نمره D و اپل با نمره D- در پایین‌ترین رتبه‌ها قرار گرفته‌اند. در بخش لپ‌تاپ نیز ASUS با B+ بهترین عملکرد را داشته و پس از آن Acer با B قرار دارد. برندهای HP، Dell، Samsung و Microsoft با نمره B- در رتبه بعدی قرار گرفته‌اند، در حالی که Lenovo با C و Apple با C- در انتهای جدول دیده می‌شوند.
این گزارش از داده‌های جدید شاخص تعمیرپذیری اتحادیه اروپا (EPREL) برای گوشی‌های هوشمند استفاده کرده است؛ سیستمی که به محصولات نمره‌ای بین A تا E می‌دهد و عواملی مانند تعداد مراحل لازم برای دسترسی به قطعات قابل تعمیر، دسترسی به قطعات یدکی، ابزارهای استاندارد، مدت پشتیبانی نرم‌افزاری و وجود مستندات تعمیر را در نظر می‌گیرد. هدف از این برچسب‌ها کمک به مصرف‌کنندگان برای انتخاب دستگاه‌هایی است که دوام بیشتری دارند.
پژوهشگران هشدار می‌دهند که دشوار بودن تعمیر دستگاه‌ها یکی از عوامل اصلی افزایش زباله‌های الکترونیکی در جهان است. تنها در سال ۲۰۲۲، بیش از ۷ میلیون تن زباله الکترونیکی در ایالات متحده تولید شده و سازمان جهانی بهداشت نیز این نوع زباله را یکی از سریع‌ترین جریان‌های در حال رشد پسماند در جهان معرفی کرده است.
علاوه بر پیامدهای زیست‌محیطی، تعمیرپذیری می‌تواند هزینه‌های مصرف‌کنندگان را نیز کاهش دهد. طبق یک گزارش در سال ۲۰۲۱، خانواده‌های آمریکایی به‌طور متوسط سالانه حدود ۱۷۶۷ دلار برای خرید لوازم الکترونیکی جدید هزینه می‌کنند. کارشناسان معتقدند اگر امکان تعمیر دستگاه‌ها به‌جای تعویض آن‌ها فراهم شود، میلیاردها دلار در هزینه مصرف‌کنندگان صرفه‌جویی خواهد شد.
این گزارش همچنین به نقش قوانین «حق تعمیر» (Right to Repair) اشاره می‌کند؛ قوانینی که شرکت‌ها را ملزم می‌کند اطلاعات تعمیر، قطعات و ابزارهای لازم را در اختیار مصرف‌کنندگان و تعمیرکاران مستقل قرار دهند. در حال حاضر چند ایالت آمریکا چنین قوانینی را تصویب کرده‌اند و کارشناسان معتقدند گسترش این مقررات می‌تواند به تولید محصولات قابل تعمیرتر و کاهش زباله‌های الکترونیکی کمک کند.
در نهایت، تهیه‌کنندگان گزارش تأکید می‌کنند که مصرف‌کنندگان هنگام خرید باید بتوانند مانند برچسب مصرف سوخت خودروها، شاخصی ساده و قابل مقایسه برای تعمیرپذیری محصولات در اختیار داشته باشند؛ شاخصی که هم به تصمیم‌گیری بهتر خریداران کمک می‌کند و هم شرکت‌ها را به رقابت برای تولید دستگاه‌های قابل تعمیرتر سوق می‌دهد.
