استقرار نخستین نیروگاه خورشیدی شناور کشور در بابل
با توجه به شرایط اقلیمی و افزایش نیاز به انرژی برق، صرفه‌جویی در مصرف و مدیریت دقیق شبکه‌های توزیع از اولویت‌های اصلی است و دستگاه‌های اجرایی باید با نظارت مستمر، مدیریت مصرف را در دستور کار قرار دهند.
طی سال‌های گذشته ناترازی در تأمین برق و آلودگی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی، بهره‌برداری از انرژی‌های پاک را به ضرورتی جدی در کشور بدل کرده که در این رابطه نخستین نیروگاه خورشیدی شناور کشور در آب‌بندان گاودشت شهرستان بابل با پیشرفت قابل توجهی در حال ساخت است و به‌زودی به بهره برداری خواهد رسید.
این طرح با استقرار پنل‌های خورشیدی بر سطح آب و ظرفیت تولید ۱.۵مگاوات برق، علاوه بر کمک به تأمین انرژی مورد نیاز بخش کشاورزی، امکان کاهش تبخیر منابع آبی را نیز فراهم می‌کند و زمینه بهره‌برداری همزمان از ظرفیت‌های آبی و انرژی خورشیدی در مازندران را فراهم می کند.
اهمیت اجرای این طرح در استانی مانند مازندران، فقط به تولید برق از انرژی خورشیدی محدود نمی‌شود و پهنه‌های آبی که عمدتاً برای ذخیره و تأمین آب شالیزارها مورد استفاده قرار می‌گیرند، اکنون می‌توانند علاوه بر کارکرد اصلی خود، بستری برای استقرار پنل‌های خورشیدی و تولید انرژی پاک باشند؛ رویکردی که در صورت موفقیت، می‌تواند به افزایش بهره‌وری منابع، کاهش تبخیر آب و تقویت پایداری تولید در بخش کشاورزی
کمک کند.
ضرورت حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر
فرماندار بابل، در این‌باره با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف برق اظهار داشت: با توجه به شرایط اقلیمی و افزایش نیاز به انرژی برق، صرفه‌جویی در مصرف و مدیریت دقیق شبکه‌های توزیع از اولویت‌های اصلی است و دستگاه‌های اجرایی باید با نظارت مستمر، مدیریت مصرف را در دستور کار قرار دهند.
سید مصطفی میرتبار در گفت‌وگو با تسنیم با اشاره به سیاست‌های حمایتی دولت برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر افزود: دولت با ایجاد مشوق‌های اقتصادی و خرید برق تولیدی از منابع پاک با نرخ‌های بالاتر از عرف بازار، زمینه حضور سرمایه‌گذاران در این حوزه را فراهم کرده است؛ موضوعی که می‌تواند بازگشت سرمایه در پروژه‌های خورشیدی را تسهیل کند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی مازندران تصریح کرد: اگرچه میزان تابش خورشیدی در این استان در مقایسه با مناطق جنوبی کشور کمتر است، اما ظرفیت تولید برق در ماه‌های گرم سال قابل توجه است و مازندران می‌تواند در زمان اوج مصرف، نقش مؤثری در کمک به تأمین برق شبکه ایفا کند.
فرماندار بابل افزود: یکی از ظرفیت‌های مهم بابل برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، آب‌بندان‌های کشاورزی است؛ پهنه‌هایی آبی که علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای آبی مزارع، می‌توانند به بستری برای تولید انرژی تبدیل شوند.
میرتبار با اشاره به بررسی‌های کارشناسی انجام‌شده در این زمینه گفت: آب‌بندان گاودشت با مساحتی حدود ۳ هکتار از ظرفیت مناسبی برای احداث نیروگاه خورشیدی شناور برخوردار بوده و فرآیندهای فنی و زیست‌محیطی اجرای نیروگاه در این منطقه در حال انجام است.
جبران ناترازی انرژی و تأمین برق پایدار
رحیم شهیدی‌پور، معاون سازمان و مدیر جهاد کشاورزی بابل هم با اشاره به اهمیت این پروژه اظهار داشت: اجرای این طرح راهکاری نوین برای جبران ناترازی انرژی و تأمین برق پایدار در بخش کشاورزی است و با هدف ایجاد ثبات در چرخه تولید و کاهش وابستگی به منابع انرژی سنتی دنبال می‌شود.
همچنین محمدتقی کربلایی، مسئول ایستگاه تحقیقات شالیزار گلدشت بابل، با تشریح جزئیات فنی این پروژه اظهار داشت: این نیروگاه در آب‌بندانی به مساحت ۳/۵ هکتار اجرا می‌شود که حدود ۳۰ درصد از سطح آن معادل یک هکتار، با پنل‌های خورشیدی پوشش داده می شود و ظرفیت تولید برق آن به ۱/۵ مگاوات می‌رسد.
وی با اشاره به محدودیت اراضی کشاورزی در مازندران افزود: استفاده از سطح آب‌بندان‌ها ظرفیت ارزشمندی است که می‌توان از آن برای تولید انرژی بهره برد.
مسئول ایستگاه تحقیقات شالیزار گلدشت بابل، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این فناوری را کاهش تبخیر آب دانست و تصریح کرد: نصب پنل‌های خورشیدی شناور علاوه بر تولید برق، از تابش مستقیم خورشید به بخشی از سطح آب جلوگیری می‌کند و در نتیجه می‌تواند میزان تبخیر را کاهش دهد؛ موضوعی که در شرایط کم‌آبی و برای حفظ ذخایر مورد نیاز شالیزارها اهمیت ویژه‌ای دارد.
کربلایی با اشاره به تجربه جهانی استفاده از این فناوری اظهار داشت: نیروگاه‌های خورشیدی شناور از سال ۲۰۰۸ میلادی در کشورهایی مانند چین و ژاپن مورد استفاده قرار گرفته‌اند و اکنون با اتکا به دانش بومی، امکان اجرای این فناوری در کشور نیز فراهم شده است.
توسعه یک فناوری جدید
اجرای این پروژه در مجموعه تحقیقاتی گلدشت، آغاز مسیری است که می‌تواند در صورت موفقیت و تأیید نتایج فنی و زیست‌محیطی، به دیگر آب‌بندان‌های مازندران نیز گسترش یابد.
مدیریت جهاد کشاورزی بابل اعلام کرده است که پس از اجرای طرح پایلوت و ارزیابی نتایج آن، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی شناور در سایر آب‌بندان‌های استان با حمایت استانداری در دستور کار قرار
خواهد گرفت.
اهمیت این پروژه فقط به تولید برق محدود نمی‌شود؛ استفاده از سطح آب‌بندان‌ها برای استقرار پنل‌های خورشیدی، امکان بهره‌برداری همزمان از منابع آبی و انرژی را فراهم می‌کند و می‌تواند در کاهش تبخیر، افزایش بهره‌وری منابع و تقویت پایداری تولید محصولات کشاورزی مؤثر باشد.
اکنون باید دید نخستین تجربه نیروگاه خورشیدی شناور کشور در بابل تا چه اندازه در تحقق دو هدف همزمان تولید انرژی پاک و صیانت از منابع آب موفق خواهد بود؛ تجربه‌ای که در صورت دستیابی به نتایج مطلوب، می‌تواند آب‌بندان‌های مازندران را از مخازن صرفاً ذخیره آب به ظرفیت‌هایی دوگانه برای تولید برق و پشتیبانی از کشاورزی تبدیل کند.
