هالیوود چهره مدیران فناوری را به تصویر تازه‌ای از شرورهای دنیای کسب‌وکار تبدیل می‌کند
چهار فیلم سینمایی و مستند که پاییز و زمستان ۲۰۲۶ اکران می‌شوند، چهره‌هایی مانند ایلان ماسک، مارک زاکربرگ، سم آلتمن و الیزابت هولمز را از زاویه‌ای متفاوت به تصویر می‌کشند. این آثار نشان می‌دهند که تصویر فرهنگی دره سیلیکون از نوآوری و نبوغ کارآفرینان به سمت روایت‌هایی تاریک‌تر درباره قدرت، ثروت و پیامدهای فناوری در حال تغییر است؛ تغییری که هم‌زمان با افزایش انتقادها از صنعت فناوری و هوش مصنوعی رخ می‌دهد.
به گزارش توسعه برند؛ هالیوود در سال ۲۰۲۶ بیش از گذشته به سراغ چهره‌های جنجالی صنعت فناوری رفته است؛ مدیرانی که زمانی به‌عنوان نوآورانی جسور و پیشگام شناخته می‌شدند، اما حالا در برخی فیلم‌ها با چهره‌هایی مرموز، جاه‌طلب و حتی تهدیدآمیز ظاهر می‌شوند. چهار اثر تازه درباره مارک زاکربرگ، ایلان ماسک، الیزابت هولمز و سم آلتمن، نمونه‌هایی از این تغییر نگاه به رهبران فناوری هستند.
این تغییر فقط به انتخاب شخصیت‌های فیلم‌ها محدود نمی‌شود. روایت‌های تازه هالیوود بازتابی از تغییر نگاه بخشی از جامعه به شرکت‌های فناوری و قدرت روزافزون مدیران آن‌هاست. در شرایطی که نگرانی درباره تأثیر شبکه‌های اجتماعی، سرعت پیشرفت هوش مصنوعی و تمرکز قدرت اقتصادی افزایش یافته، چهره‌های شناخته‌شده این صنعت به سوژه‌هایی جذاب برای داستان‌های انتقادی تبدیل شده‌اند.
مارگارت اومارا، تاریخ‌نگار دانشگاه واشنگتن که درباره دره سیلیکون پژوهش می‌کند، این تغییر را چنین توصیف می‌کند:
رابطه مردم با فناوری زمانی شبیه یک دلدادگی پرشور بود؛ اما وقتی عشق به پایان می‌رسد، این اتفاق می‌تواند خیلی سریع رخ دهد.
او همچنین می‌گوید:
درک عمومی ما از دره سیلیکون و محصولاتی که تولید می‌کند، به‌شدت تغییر کرده است.
چهار فیلم درباره چهره‌های جنجالی فناوری
«تسویه‌حساب اجتماعی»؛ بازگشت به جنجال‌های فیس‌بوک
فیلم «تسویه‌حساب اجتماعی» ساخته آرون سورکین، ادامه‌ای بر فیلم «شبکه اجتماعی» محصول سال ۲۰۱۰ است. این اثر با بازی جرمی استرانگ در نقش مارک زاکربرگ، به ماجرای افشاگری‌های سال ۲۰۲۱ درباره فیس‌بوک می‌پردازد و تصویری تیره‌تر از مدیر این شرکت ارائه می‌دهد.
البته فیلم در بازسازی برخی جزئیات تاریخی و ترتیب رویدادها از آزادی‌های داستانی استفاده کرده است. با این حال، انتخاب دوباره زاکربرگ به‌عنوان شخصیت محوری یک درام سینمایی نشان می‌دهد که مناقشه‌های مربوط به شبکه‌های اجتماعی همچنان ظرفیت تبدیل شدن به روایت‌های فرهنگی و انتقادی را دارند.
«ماسک»؛ مستندی درباره صعود ایلان ماسک
مستند چهار ساعته «ماسک» به مسیر زندگی و فعالیت‌های ایلان ماسک می‌پردازد. این اثر را الکس گیبنی، مستندساز برنده جایزه اسکار، کارگردانی کرده است و نمایش آن با تحسین منتقدان در جشنواره فیلم ونیز و همچنین تهدیدهای حقوقی از سوی تیم ماسک همراه بوده است.
این مستند در کنار بررسی مسیر حرفه‌ای یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های فناوری، به بخشی از بحث گسترده‌تر درباره قدرت، شهرت و نفوذ مدیران میلیاردر در اقتصاد و جامعه نیز پیوند می‌خورد.
«می‌توانی همه‌چیز را ببینی»؛ روایت الیزابت هولمز
مستند تجربی «می‌توانی همه‌چیز را ببینی» ساخته ناتان فیلدر و لنس اوپنهایم، الیزابت هولمز، بنیان‌گذار پیشین شرکت ترانوس، را در هفته‌های پیش از ورودش به زندان دنبال می‌کند. شرکت سازنده فیلم، آ۲۴، آن را روایتی نزدیک از شخصیتی مرموز توصیف کرده که به سفری چندساله و پیچیده در دل یک ماجرا تبدیل می‌شود.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
داستان هولمز، که به‌دلیل پرونده کلاهبرداری مرتبط با شرکت ترانوس به یکی از چهره‌های جنجالی دنیای فناوری تبدیل شد، نمونه‌ای از فاصله میان وعده‌های بزرگ فناوری و پیامدهای واقعی آن‌هاست.
«مصنوعی»؛ سم آلتمن در یک درام درباره رقابت هوش مصنوعی
فیلم «مصنوعی» به کارگردانی لوکا گوادانینو و با بازی اندرو گارفیلد در نقش سم آلتمن، قرار است در روز کریسمس اکران شود. این اثر داستان اوپن‌ای‌آی و رقابت چندین‌ساله برای توسعه هوش مصنوعی را روایت می‌کند.
استودیوی نئون این فیلم را داستان رقابتی درباره فناوری توصیف کرده که هرچه قدرتمندتر و ارزشمندتر می‌شود، مناقشه بر سر کنترل آن نیز شدت می‌گیرد. به نوشته ورج، فیلم شخصیت آلتمن را به‌شکلی انتقادی و اغراق‌آمیز به تصویر می‌کشد؛ روایتی که باید آن را در چارچوب درام و طنز سیاسی اثر بررسی کرد، نه گزارشی مستند از شخصیت واقعی او.
چرا مدیران فناوری به شخصیت‌های منفی جذابی تبدیل شده‌اند؟
این فیلم‌ها با برخی آثار قدیمی‌تر درباره دره سیلیکون تفاوت دارند؛ آثاری مانند «استیو جابز» و «چیزی به نام سرمایه‌گذاری خطرپذیر» که بیشتر بر خلاقیت بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران تأکید می‌کردند. در مقابل، تولیدات تازه به موضوعاتی مانند جاه‌طلبی، تمرکز ثروت، نفوذ سیاسی و پیامدهای فناوری می‌پردازند.
جی. ام. تایری، نویسنده و سردبیر نشریه Film Quarterly، معتقد است فیلم‌های جریان اصلی اغلب نگرانی‌های اجتماعی زمانه خود را بازتاب می‌دهند. او در توضیح فضای کنونی می‌گوید:
مردم به تمرکز قدرت در دست عده‌ای محدود، به بهای از دست رفتن منافع اکثریت، فکر می‌کنند.
از نگاه تایری، بنیان‌گذاران فناوری برای داستان‌پردازی سینمایی جذاب‌اند؛ زیرا دو الگوی شناخته‌شده شخصیت‌های منفی را در خود جمع می‌کنند: تاجر بی‌رحمی که طمع او را فاسد می‌کند و دانشمند نابغه‌ای که بدون توجه کافی به ملاحظات اخلاقی از علم و فناوری استفاده می‌کند. رفتارهای نامتعارف و سبک زندگی متفاوت برخی از این چهره‌ها نیز به جذابیت سینمایی آن‌ها اضافه می‌کند.
از نگرانی درباره شبکه‌های اجتماعی تا تردید نسبت به هوش مصنوعی
تغییر تصویر رهبران فناوری در سینما با افزایش نگرانی‌های عمومی درباره پیامدهای محصولات این صنعت همراه است. نظرسنجی‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهند بخشی از جامعه نسبت به سرعت توسعه هوش مصنوعی ابراز نگرانی می‌کند. همچنین طبق نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو، دو نفر از هر سه آمریکایی معتقدند شبکه‌های اجتماعی برای دموکراسی اثر منفی داشته‌اند.
این نگرانی‌ها به فیلم‌سازان امکان می‌دهد داستان‌هایی بسازند که در آن‌ها نوآوری دیگر صرفاً نماد پیشرفت نیست، بلکه می‌تواند با پرسش‌هایی درباره مسئولیت‌پذیری، قدرت و منافع عمومی همراه شود.
پیام این تغییر برای برندهای فناوری
تغییر تصویر مدیران فناوری در فرهنگ عامه، موضوعی فراتر از سینماست. برای برندهایی که هویت خود را بر نوآوری، آینده‌نگری و توانایی تغییر جهان بنا کرده‌اند، اعتماد عمومی و برداشت مخاطبان از مسئولیت‌پذیری آن‌ها می‌تواند به‌اندازه نوآوری محصول اهمیت پیدا کند.
“”توسعه برند را در اینستاگرام و تلگرام و لینکدین دنبال کنید””
وقتی بنیان‌گذاران و مدیران شرکت‌ها به چهره‌های اصلی روایت‌های انتقادی تبدیل می‌شوند، اعتبار برند نیز ممکن است تحت تأثیر بحث‌های گسترده‌تر درباره تمرکز قدرت، شفافیت و پیامدهای اجتماعی فناوری قرار بگیرد. این موضوع به‌ویژه برای شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی اهمیت دارد؛ صنعتی که محصولاتش با سرعت در حال گسترش‌اند و هم‌زمان پرسش‌های تازه‌ای درباره کنترل و مسئولیت ایجاد می‌کنند.
اومارا در جمع‌بندی نگاه خود به ثروت و قدرت، می‌گوید:
یکی از چیزهایی که از مطالعه تاریخ ثروتمندان یاد گرفته‌ام، این است که ثروت افراطی آدم‌ها را عجیب‌وغریب می‌کند.
در مجموع، آثار تازه هالیوود نشان می‌دهند که روایت فرهنگی از رهبران فناوری در حال تغییر است. برای برندهای این صنعت، چالش دیگر فقط ساخت محصولی نوآورانه نیست؛ بلکه حفظ اعتماد عمومی در زمانی است که جامعه بیش از گذشته درباره قدرت و پیامدهای فناوری سؤال می‌کند.
