تحلیل رفتار عجیب بیتکوین؛ چرا بیتکوین مدام در حال سقوط است؟
بیتکوین، مشهورترین رمزارز جهان، طی چهار ماه گذشته نیمی از ارزشش را از دست داده است. از لحاظ نظری این رمزارز میبایست در بهترین موقعیت ممکن قرار میگرفت، اما بازار راوی داستان دیگری است.
بیتکوین رفتار عجیبی از خود نشان میدهد
مشهورترین رمزارز جهان اکنون، در مقایسه با اوج قیمت در ماه اکتبر، حدود ۵۰ درصد از ارزش خود را از دست داده و روز پنجشنبه برای نخستینبار در ۱۶ ماه گذشته به زیر ۶۳ هزار دلار سقوط کرد. البته این میزان افت در دنیای رمزارزها چندان هم نامعمول نیست. این بازار به نوسانهای شدید شهرت دارد و پیشتر نیز سقوطهایی حتی سنگینتر از این را از سر گذرانده است. آنچه این بار عجیب به نظر میرسد زمان سقوط است؛ رکود چهار ماهه بیتکوین درست در دورهای رخ داده که دستکم روی کاغذ همهچیز باید به نفع آن میبود.
طرفداران بازار رمزارزها سالهاست بیتکوین را بهعنوان «طلای دیجیتال» تبلیغ میکنند، پناهگاهی امن برای روزهای بحرانی که سرمایهگذاران میتوانند در شرایط سخت به آن پناه ببرند. پس از این نظر اکنون باید زمان درخشش داراییهای امن میبود.
اما سال جاری میلادی از نظر ژئوپلیتیک پرتنش بوده است: دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پس از برکناری رهبر ونزوئلا، ایران را به حمله تهدید کرده و همزمان درگیر تنشهایی با متحدان اروپایی و کانادا بر سر گرینلند شده و کره جنوبی را نیز به افزایش تعرفهها تهدید کرده است.
در همین حال پیشرفتهای چشمگیر هوش مصنوعی هم باعث نگرانی سرمایهگذاران بازار سهام شده است. نمونهاش مدل «کلود» شرکت آنتروپیک است که اکنون میتواند برخی کارهای حقوقی را انجام دهد و همین موضوع باعث سقوط سهام شرکتهای نرمافزاری شده است.
شاخصهای سنجش احساسات در بازار هم هشدار میدهند. «شاخص ترس و طمع» شبکه سیانان اکنون کاملا در محدوده «ترس» قرار دارد و شاخص نوسان بازار نیز موقتا به بالاترین سطح خود از ماه نوامبر رسیده است، زمانیکه بازار درپی آشفتگی و ابهام دادههای اقتصادی پس از تعطیلی دولت و گزارش مالی شرکت انویدیا دچار شوک شد.
این فضای ترس به جهش تاریخی قیمت طلا دامن زده، فلزی که اخیرا برای نخستین بار از پنج هزار و ۵۰۰ دلار برای هر اونس عبور کرده است. طلا همواره پناهگاه امن نهایی بوده: داراییای با ارزش ذاتی، کمیاب و ملموس که حتی در بدترین شرایط هم میتوان آن را بهراحتی نگه داشت و زیر تشک پنهان کرد.
اما بیتکوین همراه این موج حرکت نکرده است. این رمزارز از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۰ درصد افت کرده، آن هم در بحبوحه نااطمینانیهای جهانی. مایکل بَری، سرمایهگذار مشهور و چهره اصلی فیلم «بیگ شورت»، اخیرا در وبلاگش نوشته بود که به نظر او نوسان شدید اخیر در بازار طلا و نقره ناشی از آن است که طرفداران بیتکوین برای جبران سقوط رمزارزها داراییهای فلزیشان را میفروشند.
به گزارش سیانان، سقوط اخیر بیتکوین عملا کل «جهش دوران ترامپ» را از بین برده است. پس از پیروزی ترامپ در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴، سرمایهگذاران رمزارز با خوشبینی واکنش نشان دادند و بیتکوین و سایر رمزارزها جهش کردند، چراکه ترامپ بر خلاف مواضع گذشته از داراییهای دیجیتال حمایت کرد و وعده داد مقررات محدودکننده را کاهش دهد.
چه چیزی پشت این زمستان جدید رمزارزها قرار دارد؟
در یک کلام: تردید فزاینده درباره این ادعا که بیتکوین واقعا «طلای دیجیتال» است. بیتکوین در موج کلی «گریز از خطر» بازار گرفتار شده است، و به جای آنکه ترس باعث خرید شود، معاملهگران آن را دلیلی برای فروش میدانند. فاصله فزاینده میان طلا، که از اکتبر تاکنون ۲۴ درصد رشد کرده، و بیتکوین که ۵۰ درصد سقوط کرده، این نگاه را تقویت کرده است.
اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا اسکات بسنت هم کمکی به بازار نکرد. او روز چهارشنبه در کمیته خدمات مالی مجلس نمایندگان گفت که خزانهداری هیچ اختیار قانونی برای تثبیت بازار رمزارزها ندارد. از سوی دیگر، صندوقهای قابل معامله بیتکوین (ETF) هم آنگونه که طرفداران بازار انتظار داشتند، با استقبال گسترده مواجه نشدند. کاهش سرمایهگذاری نهادی در ماههای اخیر، حجم معاملات را پایین آورده و واکنشهای هیجانی معاملهگران خرد را تشدید کرده است.
با این حال، شاید هنوز نوری در انتهای تونل کریپتو برای سرمایهگذاران بیتکوین وجود داشته باشد. این سقوط پدیده تازهای نیست. در سال ۲۰۱۴، پس از هک شدن صرافی «امتی گاکس»، قیمت رمزارزها فروپاشید. بزرگترین سقوط در سال ۲۰۱۸ رخ داد، زمانی که بیتکوین ۷۴ درصد ارزشش را در پی نگرانیها درباره حباب عرضه اولیه سکهها از دست داد. سپس در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، فشارهای نظارتی و رسوایی صرافی افتیایکس، اعتماد بازار را دوباره درهم شکست، اما هر بار بیتکوین ظرف حدود یک سال و نیم توانسته به طور کامل بازگردد.