هشدار درباره زلزلههای دیشب تهران؛ گسلها فعال شدهاند؟
وقوع زلزله ۴.۵ ریشتری و چند زمینلرزه خفیف در شرق تهران، بهویژه حوالی پردیس و بومهن، بار دیگر نگرانیها درباره وضعیت لرزهزمینساختی و احتمال فعالیت گسلهای این منطقه را افزایش داد.
مهدی زارع، استاد دانشگاه گفت: وقوع دومین زمینلرزه با بزرگای بیش از ۴ از ابتدای سال ۱۴۰۵، نشاندهنده تداوم آزادسازی انرژی در محل تلاقی ساختارهای مهم زمینساختی است.
شاید ندیده باشید: ادعای تازه درباره نفت ایران: درآمدها در دوران جنگ بیشتر شد
او ادامه داد: منطقه پردیس و بومهن در پهنه برخورد البرز مرکزی قرار دارد و تحت تأثیر مستقیم فعالیت دو گسل بسیار مهم و خطرناک است:
گسل شمال تهران (NTF): پایانه شرقی این گسل که از شمال تهران و ده کیلومتری شمال پردیس عبور میکند، به محدوده روستای کلان لواسانات میرسد. این گسل پتانسیل لرزهزایی بالایی دارد و فعالیت آن میتواند مستقیماً بر منطقه شرق تهران تأثیر بگذارد.
گسل مُشا: یکی از طویلترین و فعالترین گسلهایجنوب البرز مرکزی است که با روندیشرقی-ݝربی در ده کیلومتری شمال پردیس در روستای کلان با گسل شمال تهران تلاقی دارد. تلاقی گسل مشا با گسل شمال تهران در منطقه لواسان و ، یک “پهنه برخورد زمینساختی مهم ایجاد کرده است که بیشترین تراکم ریزلرزهها در استان تهران متعلق به این زون است.
این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی افزود: خطر لرزهای منطقه شرق تهران به دلیل ویژگیهای توپوگرافی و زمینشناسی خاص، با مخاطرات ثانویه نیز روبروست.
او گفت: ساختار ناهمگن زمین یعنی وجود رسوبات آبرفتی در بخشهایی از دشت پردیس میتواند باعث بزرگنمایی امواج لرزهای (Site Effect) شود.
همچنین لرزهخیزی خوشهای (Swarm) در لرزهخیزی بومهن و پردیس پتانسیل بالای برای وقوع “فوجلرزه” یا زمینلرزههای (بزرگای ۴ تا ۵) در این منطقه را نشان می دهد، هشداردهنده فعالیت دائمی گسل مشا است.
زارع گفت:با توجه به بارگذاری جمعیتی بالا در مسکن مهر پردیس و ساختوسازهای گسترده در ارتفاعات، تابآوری لرزهای سازهها در برابر شتابهای افقی و قائم ناشی از فعالیت گسل مشا بسیار حائز اهمیت است.
او ادامه داد: از منظر لرزهزمینساخت، بخشی از لرزهخیزی شرق تهران به جابجایی تودههای ماگمایی در زیر قله دماوند و تأثیر آن بر استرسهای محلی روی شاخههای شرقی گسل مشا مربوط میشود. پایش دقیق تغییرات دمایی چشمههای آبگرم و لرزههای با فرکانس پایین (LPs) در این زون برای تفکیک لرزههای تکتونیکی از فعالیتهای آتشفشانی ضروری است.
او با بیان اینکه نام شهر “بومهن” نیز به معنای “زلزله” است، ادامه داد: وقوع دو زلزله بالای ۴ در بازه زمانی کوتاه از ابتدای سال ۱۴۰۵ در این منطقه، لزوم بازنگری در توسعه و بارگذاری جمعیتی بیشتر پروژههای عمرانی جدید در پردیس و بومهن و رودهن را بیش از پیش نمایان میکند. با توجه به نرخ لغزش گسل مشا، این فعالیتها نشاندهنده فعال بودن ساختارهای لرزهزا در مجاورت پایتخت است.
